دوره 10 اجلاسیه 1
تعداد نمایندگان حاضر 229 جلسه 54
1 اعلام رسمیت جلسه و قرائت دستور

علی اردشیرلاریجانی
بسم‌ الله الرحمن الرحيم جلسه با حضور 229 نفر از نمايندگان رسمی است. دستور جلسه را قرائت بفرماييد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
بسم‌ الله الرحمن ‌الرحيم دستور جلسه پنجاه و چهارم روز يكشنبه بيست و هشتم آذرماه 1395 هجري شمسي مطابق با هجدهم ربيع‌الاول 1438 هجري‌قمري: 1 ـ گزارش كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات در مورد لايحه احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور (اعاده‌‌شده از شوراي محترم نگهبان3). 2 ـ گزارش كميسيون تلفيق در مورد لايحه برنامه ششم توسعه. 3 ـ گزارش كميسيون شوراها و امور داخلي كشور در مورد طرح استفساريه تبصره (4) ماده (52) قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي (اعاده‌شده از شوراي محترم نگهبان2). 4 ـ گزارش كميسيون كشاورزي، آب و منابع طبيعي مبني بر تصويب تقاضای تحقيق و تفحص از شركت كشت ‌و صنعت كارون ‌و شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبي‌ آن. 5 ـ گزارش كميسيون شوراها و امور داخلي كشور در مورد طرح يك‌فوريتي اصلاح موادي از قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران. 6 ـ گزارش كميسيون عمران در مورد طرح استفساريه قانون اصلاح بند «ي» تبصره (2) قانون ‌بودجه‌ سال 1394 كل‌كشور و بند «ه‍‌« تبصره (1) قانون ‌بودجه سال 1395 كل‌كشور. 7 ـ گزارش كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي در مورد لايحه چگونگي تشكيل و نحوه رسيدگي هيأتهاي انضباطي نيروهاي مسلح.
2 تلاوت آیاتی از قرآن مجید

علی اردشیرلاریجانی
تلاوت آياتی از کلام‌الله مجید. (آيات 57 ـ 53 از سوره مبارکه «يوسف» توسط قاری محترم آقای منصور قصری‌زاده تلاوت گرديد) اللهم صل علي محمد و آل محمد

منصور قصری زاده
اللهم صل علي محمد و آل محمد اعوذ بالله من الشيطان الرجيم ـ بسم الله الرحمن الرحيم و ما أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلاَّ ما رَحِمَ رَبِّي إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ وَ قالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ أَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِي فَلَمَّا كَلَّمَهُ قالَ إِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنا مَكِينٌ أَمِينٌ * قالَ اجْعَلْنِي عَلى‏ خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ * وَ كَذلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي الْأَرْضِ يَتَبَوَّأُ مِنْها حَيْثُ يَشاءُ نُصِيبُ بِرَحْمَتِنا مَنْ نَشاءُ وَ لا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ * وَ لَأَجْرُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا وَ كانُوا يَتَّقُونَ * (صدق الله‌ العلی العظيم ـ حضار صلوات فرستادند)

علی اردشیرلاریجانی
از جناب آقاي قصری‌زاده قاری محترم تشکر می‌کنیم، ترجمه آيات را بفرماييد.

احمد امیر آبادی فراهانی
به نام خداوند بخشنده مهربان «و من نفس خود را تبرئه نمي‏کنم چراکه نفس قطعاً به بدي امر مي‌كند مگر كسي را كه خدا رحم كند زيرا پروردگار من آمرزنده مهربان است. پادشاه گفت او را نزد من آوريد تا وي را خاص خود کنم، پس چون با او سخن راند گفت تو امروز نزد ما با منزلت و امين هستي. يوسف‌ گفت مرا بر خزانه‌هاي اين سرزمين بگمار که من نگهباني دانا هستم. و بدين گونه يوسف را در سرزمين مصر قدرت داديم که در آن هر جا که مي‏خواست سكونت مي‌كرد. هر که را بخواهيم به رحمت خود مي‏رسانيم و اجر نيکوکاران را تباه نمي‏سازيم و البته اجر آخرت براي کساني که ايمان آورده و پرهيزگاري مي‌نمودند بهتر است». راست گفت خداوند بلندمرتبه بزرگ. اسامي تأخيركنندگان جلسه امروز آقايان: محمدمهدي برومندي، محمدرضا رضايي‌كوچي، عبداله رضيان، غلام‌محمد زارعي، حمدالله كريمي، عليرضا محجوب، ولي ملكي و محمد وحدتي‌هلان. آقاي ولي ملكي تشريف دارند و آقاي رضايي‌كوچي هم مرخصي گرفته‌اند.

علی اردشیرلاریجانی
متشكرم.
3 تصویب اصلاحات کمیسیون درخصوص لایحه احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور (جهت تأمین نظر شورای نگهبان) (ثبت 32)

علی اردشیرلاریجانی
دستور جلسه را بفرماييد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
آقاي رئيس! در ادامه رسيدگي به گزارش كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات در مورد لايحه احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور كه اعاده‌‌شده از شوراي محترم نگهبان هست. در راستاي برطرف شدن و برطرف كردن ايرادات شوراي محترم نگهبان، كميسيون گزارش خودش را ارائه كرده است. اولين بند اصلاحي «در بند (5) الحاقي ماده (1) عبارت «از اتاق‌ها، قانون‌ها يا سازمان‌هاي بخش غيردولتي هر كدام يك نماينده بدون حق رأي» حذف و عبارت «رؤساي اتاق تعاون، بازرگاني، صنايع و معادن و كشاورزي و اصناف» جايگزين آن شد».

علی اردشیرلاریجانی
مخالف دارد؟ مخالف ندارد (ابطحي ـ اخطار داريم) نظر شما را الان مي‌شنويم، اخطار داريد.

محمد علی وکیلی
اخطار، جناب آقاي ابطحي بفرماييد.

سیدمحمدجواد ابطحی
اخطار
سلام عليكم و رحمه‌الله آقاي رئيس! اخطار بنده اصل (138) قانون اساسي است، در اين اصل گفته است كه «علاوه بر مواردي كه هيأت‌ وزيران يا وزيري مأمور تدوين آيين‌نامه اجرايي مي‌شود، هيأت‌ وزيران حق دارد براي انجام وظايف اداري و تأمين اجراي قوانين و تنظيم سازمان‌هاي اداري به وضع تصويب‌‌نامه و آيين‌نامه بپردازد» تا تصويب‌نامه‌ها و آيين‌نامه‌هاي دولت و مصوبات ضمن ابلاغ براي اجرا به اطلاع رئيس مي‌رسد تا اگر آن مخالف قانون است برگردد. اصلاح صورت گرفته در بند (5) الحاقي كه الان داريم بحث مي‌كنيم اين قبلاً بود كه بدون حق رأي نمايندگان اتاق بازرگاني‌‌ و اتاق تعاون مي‌توانند. ايراد شوراي نگهبان وارد بود، كميسيون گفته كه «رؤساي اتاق‌هاي تعاون»،‌ اما نگفته ذي‌حق رأي دارند يا نه؟

علی اردشیرلاریجانی
نه، نوشته «بدون حق رأي.» در پرانتز آمده «بدون حق رأي.» اشكال شوراي نگهبان اين بود كه مبهم است از اتاق‌ها، كانون‌ها يا سازمان‌ها نگفته رئيس يا چه كسي، اينجا گفتند رئيس اتاق بازرگاني «بدون حق رأي»‌ هر دو جا هست، متشكريم. اگر مخالف صحبت نمي‌كند؟ دولت و كميسيون مي‌توانند صحبت كنند. مخالف دارد؟

محمد علی وکیلی
مخالف جناب آقاي رحيمي هستند، بفرماييد.

علیرضا رحیمی
مخالف
بسم الله الرحمن الرحيم آقاي دكتر! اين موضوعي را كه در خود لايحه بود (NGO)ها و سازمانهاي مردم‌نهاد را آورده بودند و در پيشنهادي كه الان كميسيون در اصلاحيه آورده در آنجا حذف شده است. سازمان‌هاي مردم‌نهاد به هر حال وزني دارند در حوزه‌هاي مختلف كه ناديده گرفته شده و اين تقريباً براي اولين بار بود كه نقش قابل توجهي براي اين سازمانها قائل شدند.

علی اردشیرلاریجانی
حذف نشده، در اصل بوده «از اتاق‌ها، كانون‌ها يا سازمان‌هاي بخش غيردولتي هر كدام يك نماينده بدون حق رأي»، شوراي نگهبان گفته هر گونه نماينده معني ندارد. اينجا آوردند رؤساي اتاق تعاون، بازرگاني، صنايع و معادن و كشاورزي و اصناف بدون حق رأي.

علیرضا رحیمی
آقاي دكتر! در متن قبلي سازمان‌هاي مردم‌نهاد بود.

علی اردشیرلاریجانی
نه، مردم‌نهاد ندارد، در اصل متن هم ندارد. متشكريم، موافق را اعلام بفرماييد.

محمد علی وکیلی
موافق جناب آقاي لاهوتي هستند، بفرماييد.

مهرداد لاهوتی
موافق
بسم الله الرحمن الرحيم بنده كوتاه عرض كنم، ببينيد دوستان! اين موضوع چندين بار بين شوراي نگهبان و مجلس رفت و آمد كرد. يعني واقعاً ما در كميسيون برنامه و بودجه هم دقت كرديم، در هر صورت بايد به گونه‌اي رفع ابهام بكنيم كه اين داستان جمع بشود. همانطور كه آقاي رئيس هم فرمودند با همه اينها اتاق‌ها، كانون‌‌ها، سازمان‌ها و بخش‌هاي دولتي بوده، اين ابهام از نظر شوراي نگهبان وجود داشت و چه كسي؟ رؤسا اضافه شدند. البته آن نكته‌اي كه جناب آقاي رحيمي هم فرمودند نكته‌ درستي است، آنجا سازمان‌هاي بخش غيردولتي حذف شده اما در مجموع رفع ايراد شوراي نگهبان شده، خواهش مي‌كنم دوستان رأي مثبت بدهند.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، دولت موافق هستيد. كميسيون، آقاي مفتح بفرماييد. آقاي مفتح من خواهشم اين است كه يك توضيحي بدهيد، كه در خط بعدي گفتيد «جايگزين» بدون حق رأي سر جايش هست.

محمدمهدی مفتح
بسم الله الرحمن الرحيم بله، چشم. دوستان! مستحضر هستيد اين لايحه زمان طولاني است در مجلس رفت و آمد كرده و اين سومين بار است كه ما داريم ايرادات شوراي محترم نگهبان را برطرف مي‌كنيم، البته اين بار ايرادات خيلي مختصري است كه سريعاً ان‌شاءالله تمام خواهد شد. اولين ايرادشان همين بحثي بود كه در جريان قرار گرفتيد، بحث شوراي عالي مهارت كه تركيب افراد را مشخص كرده بودند «اتاق‌ها، كانون‌ها يا سازمان‌هاي بخش غيردولتي هر كدام يك نماينده (بدون حق رأي)» اين «بدون حق رأي» در مصوبات قبلي ما بوده است، اينجا اضافه نشده و ما هم اينجا امكان حذفش را نداريم، چون شوراي نگهبان به اين جزء ايرادي نگرفته است. حالا استدلال اينكه چرا بدون حق رأي هست در زمان خودش بحث شده، بحث اين بود كه شوراي محترم نگهبان ايراد گرفتند كه اين مبهم است ومشخص نيست كه هر يك نماينده يعني چه؟ كه ما مشخصاً بيان كرديم كه رؤساي اين اتاق‌ها عضو شوراي عالي مهارت بشوند تا ايراد شوراي محترم نگهبان برطرف بشود.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، حضار 251 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اين اصلاح اعلام بفرمايند. دوستان در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد. جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان اين اصلاح صورت گرفته است. بدون حق رأي آن هست، اين حذف نمي‌شود. پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، تصويب شد. اصلاح بعدي را بخوانيد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
بند «ب» ماده (3) و تبصره آن حذف شد.

علی اردشیرلاریجانی
مخالف صحبت كند

محمد علی وکیلی
مخالف جناب آقاي داداشي هستند، بفرماييد.

ولی داداشی
مخالف
بسم الله الرحمن الرحيم سلام و عرض ادب دارم خدمت همه همكاران عزيز و ملت شريف ايران. ببينيد! در اين بند «ب» ماده (3) دارد كه «از سهميه‌هاي ورود به دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي، بورسيه‌هاي تحصيلي داخل و خارج از كشور، فرصت‌هاي مطالعاتي و دوره‌هاي دكتراي تخصصي را به همسر و فرزندان شاهد، جانبازان، آزادگان و همسر و فرزندان آزادگان و همسر و فرزندان جانبازان بالاي (25) درصد» بايد اختصاص داده بشود. ما به خانواده شهدا تا به امروز چه داديم؟ به جانبازان و آزادگان چه داديم كه مي‌خواهيم اين بند را هم حذف كنيم؟ دوستان عزيز! اين بند مربوط به خانواده‌هاي شهدا، جانبازان، آزادگان، همسر و فرزاندان خانواده‌هايشان هست. خواهشاً به اين رأي‌ ندهيد، تشكر مي‌كنم.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، موافق را اعلام بفرماييد.

محمد علی وکیلی
موافق جناب آقاي لاهوتي هستند، بفرماييد.

مهرداد لاهوتی
موافق
ببينيد دوستان! دقت بفرماييد. در ايراد شوراي نگهبان آمده است بند «ب» ماده (3) ايراد شورا كماكان به قوت خودش باقي است. همان بحث ايراد اصل (75) كه قبلاً مطرح شد. ما هم با هم توافق كرده بوديم، بسته مربوط به ايثارگران را هر جا لحاظ نشد در قانون برنامه پنجم تحت عنوان يك بسته كامل براي ايثارگران بياوريم. اجازه بدهيد حالا كه شوراي نگهبان بر ايراد خودش در خصوص اصل (75) اصرار دارد و اينجا هم آمده كه بند «ب» ماده (3) ايراد شوراي نگهبان به قوت خودش باقي است. اجازه بدهيد كه از اين موضوع عبور بكنيم. همانطور كه جناب آقاي دكتر لاريجاني هم قبلاً ارائه طريق فرمودند در قانون برنامه پنجم يك بسته كامل آمده، اين موضوع را هم مي‌توانيم آنجا لحاظ بكنيم.

علی اردشیرلاریجانی
متشكر، دولت و كميسيون موافق هستند. دوستان! توجه داشته باشيد آنجاهايي كه شوراي نگهبان اشكال (75) را مي‌گيرد ما امكان ارجاع به مجمع نداريم، بايد حتماً نظرشان را عمل كنيم. يعني تصور نشود اگر رد بشود ما مي‌توانيم ارجاع به مجمع بدهيم، موارد اصل (75) قابل ارجاع نيست. حضار 252 نفر، پيشنهاد كميسيون را به رأي مي‌گذاريم. نمايندگان محترم نظرشان را اعلام بفرمايند. دوستان در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد، جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان اين اصلاح صورت گرفته است. دوستاني كه اينجا ايستادند بفرماييد رأي‌تان را بدهيد. پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، تصويب شد. اصلاح بعدي را بخوانيد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
ماده (84) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران به استثناي جزء (11) بند «ي» آن به ‌شرح زير جايگزين ماده (17) مي‌شود: ماده 17 ـ صندوق توسعه ملي كه در اين ماده صندوق ناميده مي‌شود با هدف تبديل بخشي از عوايد ناشي از فروش نفت و گاز و ميعانات گازي و فرآورده‌هاي نفتي به ثروتهاي ماندگار، مولد و سرمايه‌هاي زاينده اقتصادي و نیز حفظ سهم نسلهای آینده از منابع نفت و گاز و فرآورده‌هاي نفتي تشكيل مي‌شود. صندوق در تهران مستقر است و در تهران و ساير نقاط كشور شعبه‌اي نخواهد داشت. اموال و دارايي‌هاي اين صندوق متعلق به دولت جمهوري اسلامي ايران مي‌باشد. اين ماده در حكم اساسنامه صندوق است. الف ـ اركان صندوق عبارتند از: 1 ـ هيأت امنا. 2 ـ هيأت عامل. 3 ـ هيأت نظارت. ب ـ هيأت امنا به ‌عنوان بالاترين ركن صندوق، داراي وظايف و اختيارات زير است: 1ـ راهبري، تعيين سياست‌ها و خط مشي‌ها. 2 ـ تصويب شرايط و نحوه اعطاء تسهيلات برای تولید و سرمايه‌گذاري به بخشهاي خصوصي، تعاوني و عمومي غيردولتي. 3ـ تصويب نظامنامه‌ها، برنامه‌هاي راهبردي، بودجه سالانه، صورتهاي مالي و گزارش عملكرد صندوق. 4 ـ انتخاب رئيس و ساير اعضاء هيأت عامل مطابق بندهاي «د» و «ه‍«. 5 ـ عزل رئيس و اعضاي هيأت عامل با پيشنهاد هريك از اعضاي هيأت امنا و تصويب هيأت امنا. 6 ـ اتخاذ تصميم درباره ارجاع دعاوي به داوري و صلح دعاوي با رعايت اصل (139) قانون اساسي. 7 ـ تعيين انواع فعاليت‌هاي مورد قبول و واجد اولويت پرداخت تسهيلات در بخشها و زير بخشهاي توليدي و خدماتي زاينده و با بازده مناسب اقتصادي. 8 ـ تعيين حداقل نرخ بازده مورد انتظار از منابع صندوق و همچنين نرخ بازده مورد قبول از طرحهاي تولیدی و سرمايه‌گذاري براي پرداخت تسهيلات و تعیین نرخ سهم مشاركت در طرحهای سرمايه‌گذاري به ‌نحوي كه ميانگين اين نرخها كمتر از متوسط نرخ بازده سپرده‌هاي بانك مركزي در بازارهاي خارجي نباشد. ج ـ تركيب اعضاي هيأت امنا به‌ شرح زير است: 1 ـ رئيس‌جمهور (رئيس هيأت امنا). 2 ـ معاون برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رئيس‌جمهور (دبير هيأت امنا). 3 ـ وزير امور اقتصادي و دارايي. 4 ـ وزیر تعاون، كار و رفاه اجتماعی. 5 ـ وزير نفت. 6 ـ رئيس كل بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران. 7 ـ رئيس اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران به عنوان عضو ناظر و بدون حق رأي. 8 ـ رئيس اتاق تعاون ايران به عنوان عضو ناظر و بدون حق رأي. 9 ـ دو نفر نماينده از كميسيونهاي اقتصادي و برنامه و بودجه و محاسبات به انتخاب مجلس شوراي اسلامي. 10ـ دادستان كل كشور. تبصره 1ـ جلسات هيأت امنا حداقل سالي دو بار تشكيل مي‌شود. تبصره 2 ـ جلسات هيأت امنا با حداقل دوسوم اعضاء صاحب رأي رسميت يافته و تصميمات آن با حداقل (5) رأي اتخاذ مي‌گردد. تبصره 3 ـ رؤساي هيأت عامل و هيأت نظارت بدون حق رأي مي‌توانند در جلسات هيأت امنا شركت نمايند. تبصره 4 ـ هرگونه تصميم هيأت امنا در مورد تصويب ترازنامه و صورتهاي مالي صندوق و نيز انتصاب رئيس و اعضاي هيأت عامل در روزنامه رسمي كشور و نيز يكي از روزنامه‌هاي كثيرالانتشار به انتخاب هيأت امنا، درج مي‌گردد. تبصره 5 ـ دستور جلسه، تاريخ و محل جلسات هيأت امنا توسط دبير هيأت امنا تعيين و حداقل پانزده روز قبل از تشكيل جلسه براي اعضاي هيأت‌امنا ارسال مي‌شود. تبصره 6 ـ بودجه ستاد صندوق به تصويب هيأت امنا مي‌رسد. د ـ به ‌منظور اداره امور صندوق در چهارچوب مفاد اساسنامه و مصوبات هيأت‌امنا، هيأت عامل مركب از (5) نفر از افراد صاحب‌نظر، با تجربه و خوشنام در امور اقتصادي، حقوقي،‌ مالي، بانكي و برنامه‌ريزي با حداقل (10) سال سابقه مرتبط و مدرك تحصيلي كارشناسي ارشد توسط هيأت امنا انتخاب و با حكم رئيس‌جمهور منصوب مي‌شوند و داراي وظايف و اختيارات زير مي‌باشند: 1 ـ پيشنهاد فعاليت‌هاي مورد قبول و واجد اولويت پرداخت تسهيلات در بخشها و زيربخشهاي توليدي و خدماتي زاينده و با بازده مناسب اقتصادي به هيأت ‌امنا. 2 ـ پيشنهاد موارد سرمايه‌گذاري در بازارهاي پولي و مالي بين‌المللي و داخلي به هيأت امنا. 3 ـ تعيين چهارچوب قراردادهاي عامليت با بانكهاي عامل و تعيين مسئوليت‌ها و اختيارات بانك عامل در چهارچوب اين قرارداد. 4 ـ برقراري نظام حسابرسي داخلي و استقرار نظام كنترل‌هاي داخلي مناسب. 5 ـ تأييد صورتهاي مالي ارزي و ريالي و ارائه آن به هيأت امنا. 6 ـ ارائه پيشنهاد به هيأت امنا درخصوص نظامنامه‌ها و شرايط و نحوه اعطاي تسهيلات. 7‌ـ اتخاذ تصميم نسبت به هرگونه اقدامي به ‌نام صندوق در محدوده وظايف و اهداف مندرج در اساسنامه به‌ جز آنچه تصميم درباره آنها به‌ صراحت در حوزه صلاحيت هيأت امنا يا رئيس هيأت عامل است مگر اينكه به هيأت عامل تفويض شده باشد. 8 ـ اتخاذ تصميم راجع به كليه اموري كه توسط رئيس هيأت عامل در محدوده اختيارات خود در دستور كار هيأت عامل قرار مي‌گيرد. 9 ـ اجراي مصوبات هيأت امنا. 10ـ پيشنهاد ارجاع دعاوي به داوري، تعيين داور و صلح دعاوي به هيأت امنا. 11ـ افتتاح يا بستن حسابهاي ارزي در نزد بانك مركزي و معرفي صاحبان امضاي مجاز از بين اعضاي هيأت عامل، رئيس و ساير مديران صندوق. 12ـ انعقاد قرارداد با مشاور معتبر بين‌المللي در امور سرمايه‌گذاري و مهندسي ‌مالي براي ارزيابي، بهبود و ارتقاء عملكرد صندوق. 13 ـ ساير موارد ارجاعي از سوي هيأت امنا. تبصره 1 ـ بركناري و قبول استعفاي اعضاي هيأت عامل مشروط به تأييد دوسوم اعضاي صاحب رأي هيأت امنا خواهد بود. تبصره 2 ـ اعضاي هيأت عامل بايد تمام وقت بوده و هيچ‌گونه فعاليت اقتصادي و شغل ديگري به استثناي تدريس نداشته باشند. اعضاي هيأت عامل مشمول حكم مندرج در اصل (142) قانون اساسي مي‌باشند. تبصره 3 ـ دوره تصدي هيأت عامل (5) سال بوده و انتخاب مجدد اعضاء بلامانع است. تبصره 4 ـ كليه اوراق بهادار، چكها، سفته‌ها، بروات، قراردادها و ساير اسناد تعهدآور با امضاي دو عضو از سه عضو هيأت عامل كه توسط اين هيأت تعيين مي‌شوند همراه با مهر صندوق معتبر خواهد بود. تبصره 5 ـ تصميمات هيأت عامل با حداقل سه رأي نافذ است. ه‍ ـ رئيس هيأت عامل كه بالاترين مقام اجرايي صندوق است از بين اعضاي هيأت عامل توسط هيأت امنا انتخاب و با حكم رئيس‌جمهور منصوب مي‌شود. رئيس هيأت عامل داراي وظايف و اختيارات زير مي‌باشد: 1 ـ ابلاغ و صدور دستور اجراي تصميمات هيأت عامل و نظارت بر حسن اجراي آن. 2 ـ تعيين دستور جلسه و اداره جلسات هيأت عامل. 3 ـ اداره صندوق در چهارچوب مصوبات هيأت عامل و هيأت امنا. 4 ـ تهيه و تنظيم طرحها و برنامه‌هاي اجرايي در حيطه فعاليت‌هاي موضوع صندوق. 5 ـ تهيه و تنظيم برنامه، بودجه، صورتهاي مالي صندوق و پيش‌نويس گزارش هيأت عامل به هيأت امنا. 6 ـ اداره امور داخلي صندوق، به‌كارگيري نيروي انساني و انجام هزينه‌هاي جاري و اداري صندوق. 7 ـ تهيه و تنظيم گزارش عملكرد صندوق براي ارائه به هيأت عامل حداقل هر سه‌ماه يك‌بار. 8 ـ نمايندگي صندوق در برابر اشخاص ثالث و كليه مراجع داخلي و خارجي اعم از قضائي، اداري، ثبتي و مشابه آنها با حق توكيل به غير ولو به‌طور مكرر. 9 ـ اقامه يا دفاع از دعاوي يا شكايات مربوط به امور صندوق اعم از حقوقي و كيفري با كليه اختيارات مربوط به امور دادرسي به جز حق مصالحه و ارجاع امر به داوري. 10 ـ ساير امور ارجاعي از سوي هيأت عامل. و ـ به ‌منظور حصول از اطمينان از تحقق اهداف صندوق و نظارت مستمر بر عمليات جاري آن و جلوگيري از هرگونه انحراف احتمالي از مفاد اساسنامه، خط‌مشي‌ها و سياست‌ها، هيأت نظارت با تركيب رئيس ديوان محاسبات كشور، رئيس سازمان حسابرسي كشور، رئيس سازمان بازرسي كل كشور تشكيل مي‌شود. تبصره 1 ـ نظارت اين هيأت نافي وظايف قانوني دستگاههاي نظارتي نظير ديوان محاسبات و بازرسي كل كشور نخواهد بود. تبصره 2 ـ هيأت نظارت داراي رئيس،‌ نايب‌رئيس و دبير خواهد بود كه در اولين جلسه هيأت نظارت انتخاب خواهند شد. ز ـ وظايف هيأت نظارت: 1 ـ رسيدگي به صورتها و گزارش‌هاي مالي صندوق و تهيه گزارشهاي موردي و ادواري‌ براي هيأت‌امنا و مجلس شوراي اسلامي. 2 ـ رسيدگي به ‌صورت ريز دارايي‌ها، مطالبات، تعهدات و خلاصه حسابهاي صندوق و گواهي آنها براي انتشار در روزنامه رسمي كشور؛ 3 ـ رسيدگي به عملكرد صندوق از لحاظ انطباق با موازين قانوني و اساسنامه و اهداف صندوق. اين هيأت در ايفاء وظايف خود و بدون مداخله در امور جاري، كليه اسناد و دارايي‌ها و حسابهاي صندوق را مورد رسيدگي قرار داده و مي‌تواند به اطلاعات و مدارك و مستندات صندوق كه لازم مي‌داند دسترسي داشته باشد. اين هيأت موظف است گزارش‌ نظارتي خود را هر شش ماه يك‌بار به هيأت‌امنا و مجلس شوراي اسلامي ارائه دهد. تبصره ـ هيأت نظارت مي‌تواند براي حسابرسي از عملكرد صندوق از خدمات اشخاص حقيقي و حقوقي صاحب صلاحيت استفاده نمايد. ح ـ منابع صندوق: 1 ـ حداقل معادل (30) درصد از منابع حاصل از صادرات نفت (نفت‌خام، ميعانات گازي، گاز و فرآورده‌هاي نفتي) در سالهاي برنامه و تعيين مبلغ آن در قوانين بودجه سنواتي. 2 ـ حداقل (20) درصد ارزش صادرات تهاتري اقلام فوق‌الذكر. 3 ـ افزايش سهم واريزي از منابع بندهاي (1) و (2) هر سال به ميزان سه واحد درصد. 4 ـ (50) درصد مانده نقدي حساب ذخيره ارزي در پايان سال 1389 و سالهاي بعد. 5 ـ منابع قابل تحصيل از بازارهاي پولي بين‌المللي با مجوز هيأت امنا با رعايت قوانين مربوط. 6 ـ سود خالص صندوق طي سال مالي. 7 ـ درآمد حاصل از سود موجودي حساب صندوق در بانك مركزي، معادل ميانگين نرخ سود سپرده‌هاي بانك مركزي در بازارهاي خارجي با محاسبه و پرداخت هر سه ماه يك‌بار. 8 ـ (20) درصد منابع موضوع جزء «د» بند (4) قانون بودجه سال 1389 كل كشور. تبصره 1 ـ بازپرداخت اصل و سود تسهيلات پرداختي از محل صندوق توسعه ملي به حساب صندوق واريز و مجدداً در جهت اهداف صندوق به‌ كار گرفته مي‌شود. تبصره 2 ـ حساب‌هاي صندوق فقط نزد بانك مركزي نگهداري خواهد شد. ط ـ مصارف صندوق: 1 ـ اعطاي تسهيلات به بخش‌هاي خصوصي، تعاوني و بنگاه‌هاي اقتصادي متعلق به مؤسسات عمومي غيردولتي براي توليد و توسعه سرمايه‌گذاري‌هاي داراي توجيه فني، مالي و اقتصادي. 2 ـ اعطاي تسهيلات صادرات خدمات فني و مهندسي به شركت‌هاي خصوصي و تعاوني ايراني كه در مناقصه‌هاي خارجي برنده مي‌شوند از طريق منابع خود يا تسهيلات سنديكايي. 3 ـ اعطاي تسهيلات خريد به طرف‌هاي خريدار كالا و خدمات ايراني در بازارهاي هدف صادراتي كشور. 4 ـ سرمايه‌گذاري در بازارهاي پولي و مالي خارجي. 5 ـ اعطاي تسهيلات به سرمايه‌گذاران خارجي با در نظر گرفتن شرايط رقابتي و بازدهي مناسب اقتصادي به منظور جلب و حمايت از سرمايه‌گذاري در ايران با رعايت اصل هشتادم قانون اساسي مي‌باشد. 6 ـ تأمين هزينه‌هاي صندوق. تبصره 1 ـ استفاده از منابع صندوق براي اعتبارات هزينه‌اي و تملك دارايي‌هاي سرمايه‌اي و بازپرداخت بدهي‌هاي دولت به هر شكل ممنوع است. تبصره 2 ـ اعطاي تسهيلات موضوع اين ماده فقط به صورت ارزي است و سرمايه‌گذاران استفاده كننده از اين تسهيلات اجازه تبديل ارز به ريال در بازار داخلي را ندارند. تبصره 3 ـ اعطاي كليه تسهيلات صندوق صرفاً از طريق عامليت بانك‌هاي دولتي و غيردولتي خواهد بود. ي ـ ساير مقررات: 1 ـ سهم عامليت بانك‌ها در شرايط رقابتي متناسب با نرخ كارمزد و توان تخصصي و كارشناسي بانك‌ها توسط هيأت عامل تعيين مي‌شود. 2 ـ سهم صندوق از منابع موضوع جزء (1) و (2) بند «ح» اين ماده ماهانه توسط بانك مركزي به حساب صندوق واريز و در پايان سال مالي با توجه به قطعي‌ شدن منابع تسويه مي‌شود. 3 ـ پرداخت تسهيلات از محل منابع صندوق بدون تأييد توجيه فني، اقتصادي، مالي و اهليت متقاضي توسط بانك عامل ممنوع است و در حكم تصرف غيرقانوني در اموال عمومي خواهد بود. ارزيابي گزارش‌هاي توجيه فني، اقتصادي و مالي و احراز كفايت بازدهي طرح‌هاي سرمايه‌گذاري با لحاظ عامل خطرپذيري، به ميزاني كه از نرخ سود تسهيلات مورد انتظار اعلام‌شده توسط هيأت امنا كمتر نباشد به عهده بانك عامل و به مثابه تضمين بانك عامل در بازپرداخت اصل و سود تسهيلات به صندوق است. صندوق، منابع مورد نياز طرح‌هاي سرمايه‌گذاري بخش كشاورزي، آب و منابع طبيعي را از طريق بانك عامل يا صندوق حمايت از توسعه سرمايه‌گذاري بخش كشاورزي به‌ صورت ارزي و با سود انتظاري كمتر در اختيار سرمايه‌گذاران بخش قرار مي‌دهد. 4 ـ مجموع تسهيلات اختصاص‌يافته از منابع صندوق با عامليت بانك‌ها به مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي و شركت‌هاي تابعه و وابسته در هر حال نبايد بيش از (20) درصد منابع صندوق باشد. تبصره 1 ـ از نظر اين ماده مؤسسات و شركت‌ها در صورتي غيرعمومي محسوب مي‌شوند كه حداقل (80) درصد سهام، يا سهم‌الشركه‌اي كه آنها مستقيم و يا با واسطه اشخاص حقوقي متعلق به اشخاص حقيقي باشد. مؤسسات و شركت‌هايي كه اكثريت مطلق سهام آنها متعلق به مؤسسات عمومي و عام‌المنفعه نظير موقوفات، صندوق‌هاي بيمه‌اي و بازنشستگي و مؤسسات خيريه عمومي است، از نظر اين ماده در حكم مؤسسات و شركت‌هاي وابسته به نهادهاي عمومي غيردولتي هستند. تبصره 2 ـ بنگاه‌هاي اقتصادي كه صرف‌نظر از نوع مالكيت، بيش از (20) درصد اعضاي هيأت‌مديره آنها توسط مقامات دولتي تعيين مي‌شوند از نظر اين ماده، دولتي محسوب مي‌گردند و پرداخت از منابع صندوق به آنها ممنوع است. تبصره 3 ـ صندوق موظف است در توزيع منابع بين بخش‌هاي اقتصادي و استان‌ها، توازن منطقه‌اي را مد نظر قرار دهد. 5 ـ سال مالي صندوق از اول فروردين‌ماه هر سال تا پايان اسفندماه همان سال است. 6 ـ صندوق در امور اداري، استخدامي، مالي و معاملاتي تابع اين اساسنامه و قوانين مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي و سياست‌هاي پولي و ارزي مي‌باشد. آيين‌نامه‌هاي لازم به پيشنهاد هيأت امناي صندوق به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد و طبق اصل (138) ‌قانون اساسي اقدام خواهد شد. 7 ـ رئيس هيأت عامل صندوق توسعه ملي موظف است هر شش ماه يك‌بار ميزان منابع و مصارف و محل مصارف صندوق را به هيأت امنا، هيأت نظارت و مجلس شوراي اسلامي گزارش نمايد. 8 ـ هيأت نظارت در صورت برخورد با تخلف و جرم در اجراي احكام اين ماده حسب مورد مراتب را به مراجع صالحه اعلام ‌دارد. 9 ـ ترازنامه و حساب سود و زيان صندوق به همراه گزارش و اظهارنظر هيأت نظارت بايد حداقل (15) روز قبل از تشكيل جلسه به هيأت امنا تسليم گردد. 10 ـ صدور هرگونه ضمانت‌نامه و پرداخت هرگونه تسهيلات از محل منابع صندوق فقط از طريق بانك‌هاي عامل اعم از دولتي يا غيردولتي و صندوق حمايت از توسعه سرمايه‌گذاري بخش كشاورزي انجام مي‌شود.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، مخالف صحبت كند. اخطار داريد؟ بفرماييد.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي ابطحي اخطار دارند، بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
بفرماييد.

سیدمحمدجواد ابطحی
اخطار
سلام عليكم و رحمه الله همكاران عزيز، رياست محترم مجلس! اخطار من اصل (110) است (رئيس ـ 110) بله، كميسيون با توجه به نظر شوراي محترم نگهبان آمده و اساسنامه صندوق توسعه ملي را عيناً ابقا كرده (رئيس ـ بله) بر اساس اين ابقا سهم صندوق توسعه ملي از منابع حاصل از صادرات نفت در برنامه ششم از (20) درصد به (30) درصد افزايش يافت، اما در جزء (2) بند «ح» منابع صندوق را كه احصاء كرده است آقاي رئيس! گفته است كه «حداقل (20) درصد ارزش صادرات تهاتري اقلام فوق‌الذكر»، يعني همان (20) درصد برنامه پنجم حفظ شد و اين بر خلاف سياست‌هاي كلي برنامه توسعه ششم است كه آقا اشاره كردند، يعني سهم حاصل از صادرات نفت عملاً افزايش پيدا نمي‌كند و اين بر خلاف جزء (10) سياست‌هاست. بنابراين من معتقدم كه اين جزء خلاف اصل (110) است، اگر شما هم خلاف مي‌دانيد رأي‌گيري كنيد. متشكرم

علی اردشیرلاریجانی
ببينيد! ما براي پنج سال آينده بايد اين كار را بكنيم، اين احكام دائمي است، چون احكام دائمي است بايد همان نظر شوراي نگهبان را رعايت كنيم، ممكن است در مقطع پنج سال برنامه ششم (30) درصد را بگذاريم، اين احكام دائمي است، بنابراين مطابق نظر رهبري است، اخطار وارد نيست (قاضي‌پور ـ اخطار داريم) اخطارتان را بفرماييد.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي قاضي‌پور اخطار دارند، بفرماييد.

نادر قاضی پور
اخطار
بسم الله الرحمن الرحيم با عرض سلام محضر ملت بزرگ ايران اسلامي، جناب آقاي دكتر لاريجاني! اصل (71) قانون اساسي مي‌گويد: «مجلس شوراي اسلامي در عموم مسائل در حدود مقرر در قانون اساسي مي‌تواند قانون وضع كند» و حضرت‌عالي مستحضر هستيد، حضرت امام (رحمه‌الله‌عليه) و مقام عظماي ولايت در تمام گفتارها فرموده مجلس در رأس امور است. حاج‌آقا! اين ماده (84) قانون پنجساله پنجم منهاي بند (11) «ي» را حذف كردند. بند (11) مي‌گويد: «تغيير در اساسنامه و انحلال صندوق‌ها تنها با تصويب مجلس شوراي اسلامي است»، حضرت‌عالي بفرماييد اگر اين بند را حذف كنيم فردا چه كسي و چه قوه‌اي بايد صندوق را منحل كند، اساسنامه را تصويب كند؟ اين قانون ناقص مي‌شود، مجلس از رأس اموري خارج مي‌شود، خلاف (71) است. با حذف اين يعني كساني كه سر كار هستند، مي‌توانند هر كاري سر صندوق توسعه ملي بين‌المللي كه رهبر عزيزمان حكم حكومتي داده بياورند.

علی اردشیرلاریجانی
نه، آن چيزي كه مجلس تصويب مي‌كند، دولت كه نمي‌تواند تغييرش را انجام دهد، باز مجلس مي‌خواهد.

نادر قاضی پور
آقاي دكتر! اينجا وقتي كه ما صراحتاً تمام مواد را به جز اين بند تصويب مي‌كنيم.

علی اردشیرلاریجانی
به جز اين بند معني‌اش اين است كه چون سياست كلي رهبري اين است كه تغيير نكند، مجلس هم تغيير ندهد، همين كه هست، معني‌اش اين است.

نادر قاضی پور
حاج‌آقا، آقاي لاريجاني! اگر ما اين قانون را تصويب كرديم، شوراي محترم نگهبان حق دارد رد يا تأييد كند، آن براي بالادستي ماست، اختيارات دارد. والسلام

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، اگر مخالف دارد صحبت كند.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي ادياني مخالف هستند، بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي ادياني بفرماييد

سیدعلی ادیانی
مخالف
بسم الله الرحمن الرحيم جناب آقاي دكتر لاريجاني عزيز و همكاران گرامي! عنايت بفرماييد اشكالي كه شوراي محترم نگهبان گرفت، دوستان و همكاران عزيز من هم عنايت كنند، به نظر من اخطار آقاي قاضي‌پور وارد است، اين يعني در حقيقت مجلس را در حوزه قانونگذاري مضيق نمودن است، اين با اصل قانون اساسي در تغاير است، استدلال شوراي محترم نگهبان هم نافي اين عرض بنده نخواهد بود. عنايت كنند، شوراي محترم نگهبان اشاره كردند در ماده (17) با توجه به نظريه تفصيلي مقام معظم رهبري (مدظله‌العالي) در خصوص سياست‌هاي كلي برنامه پنجساله ششم توسعه كه طي نامه فلان ابلاغ گرديد بايد اساسنامه قبلي، يعني ماده (84) قانون برنامه پنجساله پنجم به قوتش باقي باشد به استثناي جزء (11) بند «ي» آن عيناً بايد درج شود. جناب آقاي دكتر لاريجاني!‌ اگر آقاي صادقي عنايت كنند چون در تصميم جلسه و نظر جنابعالي مهم است،‌ حضرت آقاي صادقي عزيز! آقاي دكتر چون نظر جنابعالي اينجا صائب است، من مي‌خواهم اين نكته را عرض كنم. شوراي محترم نگهبان استناد كرده به همان سياست‌هاي كلي ابلاغي از سوي مقام معظم رهبري در چهارچوب برنامه ششم، بند (11) اين است. «تغيير در اساسنامه و انحلال صندوق تنها با تصميم مجلس شوراي اسلامي است»، سؤال اينجاست در بحث انحلال قطعاً موضوعيت پيدا نمي‌كند، چون در سياست‌هاي ابلاغي حضرت آقا آمده است، اما بحث من در اين بخش اول اين بند است، تغيير در اساسنامه، از نظر حقوقي و از نظر قانونگذاري‌ تغييري كه در راستاي سياست‌هاي كلي باشد، اين حق مجلس است.

علی اردشیرلاریجانی
اين روشن است حق مجلس است، به نظر من اين را هم نياوريم وقتي يك چيزي ما تصويب مي‌كنيم خودمان مي‌توانيم تغييرش دهيم.

سیدعلی ادیانی
نه آقاي دكتر! اين وقتي حذف مي‌شود، شما وقتي متن را حذف مي‌كنيد، يعني هم تغيير را اختيارش را از مجلس سلب كرديد، هم انحلال را، طبيعي است كه انحلال موضوعيت ندارد، به جهت سياست‌هاي ابلاغي و مطابق با اصل (110) است، اما وقتي اين عبارت را حذف مي‌كنيد يعني مجلس محترم حق تغيير در راستا را ندارد.

علی اردشیرلاریجانی
نه حق تغيير را دارد، مي‌توانستند تغيير را بياورند، همانطور كه شما ‌گفتيد ولي انحلال را نمي‌توانند بياورند.

سیدعلی ادیانی
حداقل محبت كنيد همين را صحه بگذاريد كه در مشروح مذاكرات بيايد.

علی اردشیرلاریجانی
انحلال بله، اين روشن است، ما نمي‌توانيم انجام دهيم چون سياست كلي نيست، اما در مورد تغيير حق مجلس است، تغيير مي‌دهيم.

سیدعلی ادیانی
خدا خيرتان دهد، پس اگر موافقيد «تغيير» باشد «انحلال» را حذف كنيد

علی اردشیرلاریجانی
حالا بايد ببينيم، چون اصلش روشن است.

سیدعلی ادیانی
چون به نظر من اين نافي مسئوليت و رسالت ماست.

علی اردشیرلاریجانی
نيايد هم معلوم است، وقتي خودمان تصويب مي‌كنيم خودمان هم مي‌توانيم تغيير دهيم، متشكريم، موافق را دعوت بفرماييد

محمد علی وکیلی
جناب آقاي كوليوند موافق هستند، بفرماييد.

محمدجواد کولیوند
موافق
بسم الله الرحمن الرحيم همانطور كه مستحضريد! ايرادي كه شوراي محترم نگهبان در رابطه با ماده (17) گرفته همينطوري كه برادرمان جناب آقاي ادياني هم بيان كردند با توجه به نظر تفصيلي مقام معظم رهبري در خصوص سياست‌هاي كلي برنامه پنجساله ششم توسعه گفتند اساسنامه بايد كامل بيايد به استثناء جزء (11) بند «ي» آن به استثناء اين بايد درج شود. توضيحات اين داده شد، با توجه به اينكه در اين بند دو موضوع مطرح است، يكي تغيير اساسنامه، يكي انحلال. طبيعتاً انحلال را كه ما نمي‌توانيم بياوريم به جهت اينكه بحث مغايرت با اصل (110) قانون اساسي دارد، در رابطه با تغيير در اساسنامه به جهت اينكه در مجموع كل ماحصل اين اساسنامه و اين قانون توسط مجلس دارد بنيانش گذاشته مي‌شود، چهارچوبه‌اش دارد بسته مي‌شود و در مسير اساسنامه دارد حركت مي‌كند، طبيعتاً هر تغييري هم اگر قرار باشد انجام شود در ماهيت داخلي‌اش اين است كه بايد به مجلس رجوع كند و مجلس اين تغيير را بپذيرد، لذا استنباط من اين است كه مي‌شود، در حقيقت با توجه به اين اصلاحي كه كميسيون انجام داده، در مجموع به آن رأي داد، ولي همينطوري كه برادرمان جناب آقاي لاريجاني هم فرمودند كه اين بحث تغيير در ماحصل مذاكرات مجلس بيايد، ان‌شاء‌الله كه همكاران به اين بند هم رأي دهند، خيلي متشكر.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، دولت موافق هستيد،‌ كميسيون بفرماييد.

محمدمهدی مفتح
بله، فكر مي‌كنم مطلب براي دوستان روشن است، كه در بند «ي» اينطور كه بيان شده و در اينجا حذف شده، آنچه كه آمده بود، مرجع تغيير و انحلال صندوق بود، كه بر اساس نظر تفصيلي كه مقام معظم رهبري از ايشان خواسته شد و اعلام نظر فرمودند، انحلال به دليل اينكه اين صندوق بين‌نسلي است، در اين صندوق منابع مالي به تدريج جمع مي‌شود، اگر يك زماني يك دولتي بخواهد مبلغ صندوق را منحل كند و منابع قابل توجهي را براي مصارف خاصي برداشت كنيم. در حقيقت حق نسل‌هاي آينده تضييع شده، يك منطق كاملاً درست و صحيح بر اين اصل حاكم است كه ما متعرض انحلال نشويم، اما تغيير را ما يك اصلي داريم، مرجعي كه موضوعي را تصويب مي‌كند، همان مرجع حق تغيير آن را دارد، نه در مراجع پايين‌تر، ما در قوانين ديگر هم داريم، جايي بيان نمي‌كنيم اگر قانوني ذكر مي‌كنيم بگوييم يك تغيير در اين قانون هم باز مجلس انجام مي‌دهد، يك اصل كاملاً مشخصي است كه آن مرجع تصويب‌كننده مي‌تواند تغييراتي را در آن بدهد و نه مراجع پايين‌تر از مرجع تصويب‌كننده، آن بحث تغيير كاملاً روشن و واضح است، بحث انحلال هم به اين استدلالي كه خدمت شما عرض كردم، شوراي محترم نگهبان تذكر دادند و كميسيون حذف كرده است.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، حضار 249 نفر، ماده (17) كه قرائت شد را به رأي مي‌گذاريم، نمايندگان محترم نظرشان را اعلام بفرمايند، جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان اين اصلاح صورت گرفته، نمايندگان محترم در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد، پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، تصويب شد. اصلاح بعدي را بخوانيد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
آقاي رئيس! در ماده قبلي دو اصلاح ويرايشي دارد، يكي بند «ج» كه «معاون برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي» الان ديگر «رئيس سازمان برنامه و بودجه» است، همچنين «سنديكايي» چون كلمه خارجي است بايد به «اتحاديه‌اي» تغيير داده شود.

علی اردشیرلاریجانی
درست است.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
در ماده (19) عبارت «هيأت وزيران» جايگزين عبارت «شوراي پول و اعتبار» ‌شد.

علی اردشیرلاریجانی
مخالف دارد؟ اگر ندارد رأي بگيريم، دولت و كميسيون هم كه موافق هستند، حضار 244 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اين اصلاح اعلام بفرمايند، دوستان در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد، جايگزيني «هيأت وزيران» به جاي «شوراي پول و اعتبار»، دوستان در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد تا نظر شوراي محترم نگهبان تأمين شود، پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، تصويب شد. اصلاح بعدي را بخوانيد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
ماده (24) به شرح زير اصلاح شد: ماده 24 ـ متن زير به ماده (66) قانون امور گمركي مصوب 22/8/1390 الحاق مي‌گردد: برقراری موانع غیرتعرفه‌ای و غیرفنی برای واردات به جز در مواردی که رعایت موازین شرع اقتضاء می‌کند، ممنوع است. حقوق ورودي مواد اوليه و كالاهاي واسطه‌اي كه به ‌منظور توليد صادراتي به ‌ويژه توسط شركت‌هاي دانش‌بنيان وارد كشور مي‌شود، ظرف مدت (15) روز پس از صادرات به آنها مسترد مي‌شود. مخالف دارد؟‌ مخالف ندارد، دولت بفرماييد.

محمد علی وکیلی
مخالف دارد.

علی اردشیرلاریجانی
مخالف صحبت ‌كنند.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي قاضي‌پور بفرماييد.

نادر قاضی پور
مخالف
بسم الله الرحمن الرحيم با عرض سلام مجدد، همكاران عزيز! در ماده (24) همكاران ما زحمت كشيده بودند آورده بودند موارد استثناء به تصويب هيأت محترم وزيران برسد، در اصلاحيه اين را حذف كردند، در مواقعي دولت نياز دارد براي حل مشكلات جامعه اقدامات فوري، استثنائي انجام بدهد كه ما به خاطر اينكه مشكلي در داخل نظام نداشته باشيم و بتوانيم وسايل مورد نياز حياتي مردم را وارد كنيم به دولت و هيأت وزيران اختيارات داده بوديم در مسائل استثنائي حكم بدهند تصويب و اجرا شود، ولي در اصلاحيه اين را حذف كردند، اگر فردا اتفاقي افتاد، حادثه‌اي ناگواري افتاد، ما بخواهيم وسايل و امكانات، مواد اوليه را فوري خارج از نوبت وارد كشور كنيم، طبق اين قانون نمي‌توانيم، اين نقص مي‌شود و مشكلاتي براي مديران اجرايي به وجود مي‌آورد، به عشق امام حسين ياحسين.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم،‌ موافق را دعوت بفرماييد.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي داداشي موافق هستند، بفرماييد.

ولی داداشی
موافق
بسم الله الرحمن الرحيم دوستان عزيز ببينيد! ماده (24) لايحه احكام دائمي مربوط به قانون امور گمركي است و الحاق اين ماده به قانون امور گمركي در شأن اين قانون است و اين قانون اساساً مربوط به گمركات كشور است، عين عبارت قانون اين است كه برقراري موانع غيرتعرفه‌اي و غيرفني براي واردات به جز در مواردي كه رعايت موازين شرع اقتضاء مي‌كند ممنوع است و لذا اين مربوط به قانون امور گمركي كشور است، لذا خواهش مي‌كنم دوستان به اصلاح اين ماده رأي دهيد، تشكر مي‌كنم.

علی اردشیرلاریجانی
دولت موافق است، كميسيون بفرماييد.

محمدمهدی مفتح
دوستان عنايت بفرمايند! همچنان كه در متن هم مشخص است اين الحاق به قانون امور گمركي مي‌شود، اينجا مي‌خواهد اينگونه بگويد كه واردات كشور تنها با تعرفه و موارد فني مديريت شود، ما ممنوعيت براي واردات نداشته باشيم الا مواردي را كه شرع مقدس ايجاب مي‌كند كه واردات كالايي ممنوع باشد، به جز آنچه كه شرع مقدس ايجاب مي‌كند در بقيه موارد ما با تعرفه بتوانيم واردات و صادرات‌مان را كنترل كنيم، به نظر يك حكم بسيار مناسبي مي‌رسد كه با احكام بازرگاني و تجاري و اقتصادي ما واردات را مديريت كنيم و ايرادي كه شوراي محترم نگهبان گرفتند كاملاً درست است و من تصور مي‌كنم ان‌شاء‌الله دوستان رأي مثبت دهند تا اين مسأله هم به شكل صحيح ان‌شاء‌الله حل و فصل شود.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، حضار 245 نفر، متني كه در ماده (24) قرائت شد را به رأي مي‌گذاريم، نمايندگان محترم نظرشان را اعلام بفرمايند، دوستان در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد، جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان اين اصلاح صورت گرفته است، پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، تصويب شد. اصلاح بعدي را هم بخوانيد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
در تبصره (2) ماده (26) عبارت «قانون تجارت» بعد از عبارت «ماده (6)» اضافه شد.

علی اردشیرلاریجانی
بله، اين اصلاح عبارتي است حالا رأي هم مي‌گيريم، بايد بعد از ماده (6) مي‌نوشتيم «قانون تجارت» كه آورديم، حضار 245 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را اعلام بفرمايند، من تا آنجايي كه يادم است در موقع تصويب هم اين را گفته بوديم، منتها فكر كنم در نگارش از قلم افتاده است، دوستان در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد، اصلاحي كه قرائت شد در تبصره (2) ماده (26) «قانون تجارت» بعد از عبارت ماده (6) اضافه مي‌شود، همين هم بوده، فكر مي‌كنم در نگارش و انتقال به شوراي نگهبان اشتباه شده، دوستان رأي‌شان را اعلام فرمودند، پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، تصويب شد. اصلاح بعدي را بخوانيد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
متن زير جايگزين بند «ب» ماده (30) مي‌شود: ب ـ درآمد ناشي از فروش حقآبه، حقآبه‌داران متعلق به حقآبه‌داري است و پس از كسر هزينه‌ها و بر اساس آيين‌نامه‌اي كه به پيشنهاد وزارت نيرو به تصويب هيأت وزيران مي‌رسد، بين آنها توزيع مي‌شود.

علی اردشیرلاریجانی
اگر مخالفي نيست به رأي مي‌گذاريم، حضار 244 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اين اصلاح اعلام بفرمايند، دوستان در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد (محبي‌نيا ـ آقاي دكتر اين «حقآبه‌دار» است نه «حقآبه‌داري» بله «متعلق به حقآبه‌دار» است، «حقآبه‌داران»، درست است اين عبارت را درست كنيد، «درآمد ناشي از فروش حقآبه حقآبه‌داران متعلق به حقآبه‌داران است»، خيلي تكرار دارد مي‌شود. نمايندگان محترم نظرشان را اعلام بفرمايند، پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، تصويب شد. اصلاح بعدي هم لازم نيست مطرح شود، چون اشكال شوراي نگهبان اصل (75) بود كه دولت و آقاي روحاني اعلام كرد كه ما موافقيم، به شوراي نگهبان هم گفتيم كه اشكال اصل (75) ديگر مرتفع است، ديگر لزوم ندارد به شوراي اصرار كنيم دولت موافق است، متشكريم.
4 تصویب کلیات لایحه برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و بحث و بررسی در خصوص مواد آن (ثبت 104)

علی اردشیرلاریجانی
دستور بعدي را بفرماييد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
دستور بعدي گزارش كميسيون تلفيق در مورد لايحه برنامه ششم توسعه است، از سخنگوي محترم كميسيون جهت ارائه گزارش خواهش مي‌كنيم تشريف بياورند. جناب آقاي دكتر كاتب اسامي موافقين و مخالفين را هم قرائت بفرماييد.

غلامرضا کاتب
بسم الله الرحمن الرحيم من خواهش مي‌كنم همكاران عزيز، مخالفين و موافقيني كه به قيد قرعه اسم‌شان درآمده آمادگي داشته باشند، برادر عزيزم جناب آقايان: وكيلي، ‌قاسم احمدي‌لاشكي، جلال ميرزائي، شهرياري، موسوي‌لارگاني و موافقين جناب آقايان: سليمي، شهباز حسن‌پور، پژمانفر، قرباني و دلخوش هستند.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
بفرماييد.

محمد خدابخشی
بسم الله الرحمن الرحيم با سلام و درود به پيشگاه حضرت ولي‌عصر آقا امام زمان (عجل‌الله‌تعالي‌ فرجه‌الشريف) (حضار صلوات فرستادند)، اداي احترام به شهدا، امام شهدا، جانبازان، ايثارگران، آرزوي سلامتي و طول عمر براي مقام معظم رهبري كه رهنمودهاي معظم‌له هميشه راهگشاست و آرزوي توفيق براي تمامي خدمتگزاران نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران. گزارش كميسيون تلفيق رسيدگي به لايحه برنامه ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران به مجلس شوراي اسلامي لايحه برنامه ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران، 1396 لغايت 1400 به شماره چاپ (115) كه جهت رسيدگي به كميسيون تلفيق برنامه ششم توسعه به عنوان كميسيون اصلي ارجاع شده بود، طي ده‌ها جلسه در كميته‌ها و كارگروه‌ها و (45) جلسه رسمي كميسيون از تاريخ 26/5/1395 لغايت 23/9/1395 با حضور مديران و كارشناسان دستگاه‌هاي مختلف اجرائي با محوريت سازمان برنامه و بودجه، كارشناسان مركز پژوهش‌ها، ديوان محاسبات و اتاق‌هاي ايران، تعاون و اصناف و با أخذ نظر صاحب‌نظران مراكز علمي و پژوهشي كشور، مورد رسيدگي قرار گرفت و در (144) ماده و (17) جدول بدين شرح تدوين و تصويب گرديد. اينك گزارش آن در اجراي ماده (184) قانون آيين‌نامه داخلي به مجلس شوراي اسلامي تقديم مي‌گردد. رئيس كميسيون تلفيق لايحه برنامه ششم توسعه ـ حميدرضا حاجي‌بابايي پيش از هر نكته بايد اذعان نمود، مسيري كه لايحه احكام مورد نياز اجراي برنامه ششم توسعه طي نمود در مقايسه با لوايح پيشين برنامه‌هاي پنجساله منحصر به فرد بود، لايحه فوق كه بررسي آن در مجلس نهم آغاز شد، اما ناتمام مانده بود، در ابتداي دوره مجلس دهم و در تاريخ 30 تيرماه 1395 به شماره ثبت (104) و شماره چاپ (115) اعلام وصول گرديد و با ارجاع به كميسيون‌هاي تخصصي به عنوان فرعي و كميسيون تلفيق برنامه به عنوان كميسيون اصلي رسماً در دستور كار مجلس قرار گرفت، پس از پايان مهلت بررسي كميسيون‌هاي تخصصي نخستين جلسه كميسيون تلفيق در (31) مرداد‌ماه با حضور رياست محترم مجلس شوراي اسلامي برگزار شد و از دولت محترم خواسته شد نسبت به رفع پاره‌اي از نقصان‌ها از جمله اصلاح عنوان لايحه، درج اهداف كمي براي شاخص‌هاي كلان برنامه و پيش‌بيني منابع مالي برنامه اقدام نمايد. بر اين اساس نسخه جايگزين لايحه دولت در تاريخ (24) شهريورماه 1395 تحت همان شماره ثبت و شماره چاپ و با (35) ماده در مجلس اعلام وصول گرديد. در آخرين نسخه لايحه ماده (1) حاوي دو جدول درباره مهم‌ترين شاخص‌هاي اقتصاد كلان و متغيرهاي بخش‌هاي اقتصادي و ماده (2) حاوي دو جدول منابع مالي سرمايه‌گذاري و همچنين منابع و مصارف بودجه دولت طي سال‌هاي برنامه افزوده شد، اما عنوان لايحه احكام مورد نياز اجراي برنامه ششم توسعه به همان صورت پيشين باقي ‌ماند. لايحه ارائه‌شده به مجلس از جهات متعددي دچار خلأ محتوايي بود به نحوي كه درخصوص تعدادي از مهم‌ترين چالش‌هاي پيش روي كشور در پنج‌ سال آينده هيچ سياست‌ و حكم مشخصي وجود نداشت و انتظار آن بود كه دولت محترم نسبت به تكميل آن اقدام مي‌نمود. به همين دليل رياست محترم مجلس از مقام معظم رهبري درخواست راهنمايي نمودند و معظم‌له بر ضرورت تدوين برنامه براي كشور تأكيد كردند كه بلافاصله اولين جلسه كميسيون تلفيق با حضور نمايندگان دولت تشكيل شد و اعضاي كميسيون كليات و عنوان اصلاح‌‌شده لايحه را تصويب نمودند تا در تعامل با دولت و با استفاده از ظرفيت‌هاي كارشناسي مركز پژوهش‌ها، سازمان برنامه و بودجه و ديوان محاسبات نسبت به بررسي لايحه و تبديل آن به برنامه در سريع‌ترين زمان ممكن اقدام نمايند. مسير بررسي در كميسيون تلفيق برنامه به اين شرح بود كه: چهار كميته امور عمومي، دفاعي‌ ـ امنيتي، سياست خارجي، اقتصادي، زيربنايي و اجتماعي‌ ـ فرهنگي تشكيل گرديد و موارد اصلاحي و الحاقي به لايحه هر بخش توسط اعضاي محترم كميته‌ها تصويب و به كميسيون تلفيق ارجاع گرديد. مراحل كار در كميسيون نيز مطابق آيين‌نامه داخلي مجلس و با اظهار نظر مخالفان و موافقان هر ماده و أخذ نظر مركز پژوهش‌ها، ديوان محاسبات، سازمان برنامه و بودجه و ساير نمايندگان محترم دولت صورت پذيرفت و در كنار مصوبات كميته‌هاي چهارگانه بخش‌هاي قابل توجهي از پيشنهادهاي مصوب كميسيون‌هاي تخصصي مجلس نيز مورد بررسي و تصويب قرار گرفت. در مدت چهار ماه و يك هفته فعاليت كميسيون تلفيق برنامه ششم (45) جلسه در شيفت‌هاي صبح، عصر و بعضاً شب تشكيل گرديد و به موازات آن پنل‌هاي تخصصي با حضور صاحب‌نظران براي بررسي ابعاد مختلف لايحه تشكيل گرديد تا خروجي آنها در كميسيون مورد استفاده قرار گيرد. از دانشگاه‌هاي برتر كشور، انجمن‌هاي علمي ايران و صاحب‌نظران زيادي دعوت شد، ضمن بررسي لايحه، پيشنهادات خود را جهت استفاده به كميسيون ارسال نمايند. در جلسات متعددي هيأت‌رئيسه كميسيون با مسئولين دستگاه‌هاي اجرايي، وزرا و معاونين آنها مسائل و مشكلات حوزه كاري و اولويت‌‌هاي آنها دريافت شد و گزارش مجلس نهم درخصوص لايحه دولت نيز مورد مطالعه قرار گرفت. مجموعاً بيش از (12) هزار نفر ساعت وقت صرف گرديد تا گزارش كميسيون به شكلي كه در اختيار نمايندگان قرار گرفته است آماده شود، كه لازم است از سوي هيأت‌رئيسه كميسيون تلفيق از نمايندگان محترم عضو كميسيون بابت همكاري بي‌دريغ ايشان سپاسگزاري نمايم. همچنين شايسته است از مساعدت سازمان برنامه و بودجه، مركز پژوهش‌ها، ديوان محاسبات كشور و همكاران بخش‌هاي اجرايي مجلس در طول جلسات متعدد كميته‌ها و كميسيون تلفيق قدرداني نمايم. اما درخصوص محتواي مصوبات كميسيون تلفيق اهم موضوعاتي كه در تكميل لايحه مورد تصويب قرار گرفت به شرح زير است: ـ تعيين الزامات رشد اقتصادي از جمله تأمين منابع مالي مورد نياز سرمايه‌گذاري. ـ فراهم‌سازي محيط كسب و كار امن و هدف‌گذاري‌هايي كه براي ارتقاء رتبه ايران در منطقه و در سطح بين‌المللي انجام شده است. ـ حمايت از وقوع مالكيت و توليد ثروت و نگاه ارزشي به كار و ثروت‌آفريني. ـ جذب دانش و نوآوري از كشور‌هاي صاحب فناوري و توسعه بازارهاي صادراتي. ـ افزايش مهارت و تخصص نيروي كار. ـ جلب و حضور شركت‌هاي معتبر جهاني و منطقه‌اي در زنجيره توليد داخلي. ـ حمايت‌هاي حقوقي، مالي و نهادي لازم براي توسعه دانش و پيشرفت فناورانه و نوآورانه. ـ تدوين ساز و كارهاي لازم و كارآمد براي كاهش فاصله بين نرخ سود تسهيلات و سپرده‌هاي بانكي. ـ توسعه بازار سرمايه. ـ جهت‌گيري‌ها و سياست‌هاي لازم براي ارتقاء شفافيت اطلاعات در بازار سرمايه. ـ اجازه حضور و مشاركت مؤسسات مالي و اعتباري خارجي در ايران. ـ اصلاح سياست‌هاي ارزي، تجاري و تعرفه‌اي. ـ مديريت‌ بدهي‌هاي دولت و تعيين حداكثر نسبت بدهي دولت و شركت‌هاي دولتي به توليد ناخالص داخلي برابر (40) درصد. ـ اصلاح نظام حقوق و دستمزد كاركنان دولت و عادلانه ساختن حقوق مديران دولتي از طريق راه‌اندازي سامانه ثبت حقوق و مزايا ظرف مدت يك‌سال از طريق اتخاذ ساز و كارهاي مناسب در نظامات پرداخت حقوق و مزايا و نظام مالياتي و كاهش اختلاف حقوق و مزايا بين مقامات، رؤسا، مديران و كاركنان به (20) درصد. ـ منظور نمودن احكام و سياست‌هاي لازم براي مبارزه با حقوق‌هاي نجومي مديران. ـ تعيين حقوق كاركنان دولت، حداقل متناسب با نرخ تورم سالانه. ـ‌ مقابله با بحران كم‌آبي هم‌زمان با ارتقاء بخش كشاورزي از طريق افزايش عملكرد در واحد سطح و افزايش بهره‌وري در توليد محصولات كشاورزي و ارقام با نياز آبي كمتر. ـ توسعه روش‌هاي آبياري نوين. ـ اصلاح و بهبود خاك كشاورزي. ـ حمايت از توسعه گلخانه‌ها و انتقال كشت از فضاي باز به فضاي كنترل‌شده و بازچرخاني پساب‌ها. ـ طراحي و اجراي الگوي كشت با تأكيد بر محصولات راهبردي و ارتقاء بهره‌وري آب. ـ احيا و مرمت و لايروبي قنوات به ميزان سالانه (5) درصد وضع موجود در طول برنامه. ـ ايجاد زيرساخت‌هاي مربوطه براي پرورش (200) هزار تن ماهي در قفس تا پايان برنامه. ـ برداشت و انتقال آب از درياچه‌هاي بسته، به ويژه خزر، تالاب‌ها و ساير زيستگاه‌ها. ـ ارائه كمك‌هاي فني و اعتباري براي نوسازي باغ‌هاي فرسوده كشور. ـ برق‌دار كردن چاه‌هاي كشاورزي با اولويت چاه‌هاي داراي پروانه بهره‌برداري. ـ نصب كنتور هوشمند و حجمي آب با اعطاي تسهيلات. ـ تعيين اهداف كمي راهبرد امنيت غذايي، سلامت و غني‌سازي محصولات كشاورزي. ـ توسعه حمل و نقل ريلي و هوايي از طريق تشويق سرمايه‌گذاري بخش غيردولتي در احداث و بهره‌برداري حمل و نقل ريلي. ـ محاسبه ماليات بر ارزش افزوده خدمات حمل و نقل ريلي به استثناء مسافري با نرخ صفر. ـ رشد اعتبارات حمل و نقل ريلي در بودجه سنواتي. ـ اختصاص يك درصد منابع حاصل از فروش نفت و گاز سهم دولت در قالب بودجه سنواتي به وزارت راه و شهرسازي براي اجراي طرح‌هاي حمل و نقل ريلي. ـ پيش‌بيني و مديريت نيازمندي‌هاي توسعه ناوگان هوايي كشور. ـ سياست‌گذاري و لحاظ كردن تدابير لازم براي چگونگي تأمين انواع هواپيما و بالگرد‌هاي مورد نياز. ـ سياست‌گذاري و لحاظ كردن تدابير لازم جهت مشاركت صنايع هوايي داخلي در ساخت و توليد انواع هواپيما و بالگرد. ـ مشاركت دادن حداكثري و انجام حمايت‌هاي لازم از شركت‌هاي دانش‌بنيان در زنجيره تأمين و شبكه همكاران صنعتي ـ دانشي در صنعت هوايي كشور. ـ معافيت از هزينه ثبت براي سفارش ساخت هواپيما و بالگرد به سازندگان داخلي. ـ اصلاحات كيفي آموزش و پرورش و امور فرهنگيان از طريق اجراي سند تحول بنيادين آموزش و پرورش. ـ‌ تهيه نظام رتبه‌بندي معلمان و استقرار نظام پرداخت‌ها براساس تخصص و شايستگي‌ها. ـ ارتقاء جايگاه آموزش و پرورش به مثابه مهم‌ترين نهاد تربيت نيروي انساني و مولد سرمايه‌ اجتماعي و انساني. ـ تعيين اهداف مربوط به آموزش عالي و دانشگاه‌ها از طريق تعيين اهداف سهم دانشجو و نسبت هيأت علمي. ـ تعيين اهدافي متناسب با هماهنگي بين برنامه‌هاي آموزش عالي با نيازهاي بخش‌هاي اقتصادي ـ اجتماعي كشور. ـ تعيين اهدافي متناسب با حمايت و تقويت پژوهش و فناوري، ايجاد نظام ملي نوآوري و تقويت زيرساخت‌ها و نظامات پشتيبان پژوهش و فناوري. ـ توسعه كمي و كيفي نظام سلامت از طريق اجباري نمودن پوشش بيمه سلامت براي تمامي آحاد جمعيت كشور. ـ سطح‌بندي تمام خدمات تشخيصي و درماني براساس نظام ارجاع مبتني بر پزشك خانواده. ـ تعيين حق بيمه پايه سلامت خانوار. ـ توليت نظام سلامت، شامل سياست‌گذاري‌هاي اجرايي، برنامه‌ريزي‌هاي راهبردي، ارزشيابي، اعتبارسنجي و نظارت. ـ اصلاح نظام بانكي و بانك مركزي از طريق افزايش قدرت و اختيارات بانك مركزي در كنترل بازار غيرمتشكل و مؤسسات غيرمجاز. ـ ايجاد شوراي فقهي بانك مركزي. ـ الزام به پيشبرد پيمان‌هاي پولي دوجانبه يا چندجانبه. ـ ممنوعيت استفاده از منابع بانك مركزي و سيستم بانكي توسط دولت. ـ ارتقاء فرهنگ و افزايش بودجه سازمان‌هاي فرهنگي. ـ‌ ارتقاء كاركرد فرهنگي و هنري مساجد، برقراري عدالت فرهنگي و ترويج فرهنگ اسلامي و جذب جوانان و نوجوانان به مساجد. ـ برخورداري كليه مساجد شهري و روستاهاي بالاي (1000) نفر جمعيت از كانون‌هاي فرهنگي ـ هنري. ـ اصلاح تأسيس ضوابط مناطق آزاد. ـ بهبود عملكرد بهزيستي، پيشگيري از جرم و اصلاح امور زندان‌ها. ـ‌ تعيين شاخص‌هاي نظام قضائي و ثبت اموال و املاك با تعيين نسبت ابلاغ الكترونيك اوراق قضائي به كل اوراق ابلاغي و نسبت پرونده‌هاي بايگاني الكترونيك به كل پرونده‌هاي بايگاني. ـ تحقق سياست‌هاي كلي جمعيت و خانواده و تقويت جايگاه سازماني امور زنان و خانواده در دستگاه‌ها و اعمال رويكرد عدالت جنسيتي بر مبناي اصول اسلامي. ـ كاهش شاخص‌هاي مربوط به آسيب‌هاي اجتماعي و تهيه طرح جامع كنترل و كاهش آسيب‌هاي اجتماعي با تأكيد بر پيشگيري از اعتياد به مواد مخدر. ـ افزايش توان دفاعي و پدافند غيرعامل با تأكيد بر توسعه و تقويت توان پدافند هوايي در سطوح مختلف برد كوتاه، متوسط و بلند. ـ توسعه و تقويت توان ناوگان هوايي در حوزه‌هاي مختلف آفندي، پدافندي و پشتيباني رزمي با اتكا به سامانه‌هاي پيشرفته هواپيمايي، بالگردي و پهپادي. ـ كاهش قاچاق كالا و ارز از طريق برنامه‌ريزي براي پيشگيري و مقابله با قاچاق كالا و ارز از مبادي ورودي تا محل عرضه آن در بازار. ـ ارتقاء بخش معدن و صنايع معدني. ـ حمايت از توليد مسكن مقاوم و بهسازي بافت‌هاي فرسوده و مديريت جامع شهري. ـ كاهش شدت انرژي به نحوي كه سالانه مصرف انرژي در بخش ساختمان (5) درصد كاهش يابد. ـ حمايت هدفمند از صنايع اولويت‌دار. ـ اختصاص بودجه‌هاي لازم براي توسعه روستايي و عشايري. ـ‌ مهارت‌افزايي و توانمندسازي براي افزايش رفاه خانوارها و صنايع كوچك با اعمال سياست‌هاي كارگستري و گسترش تعاوني‌هاي فراگير ملي، تخصصي و حرفه‌اي توليد و دانش‌بنيان و افزايش سهم بخش تعاون در اقتصاد ملي كشور. ـ تهيه و تنظيم نظام نوين تعاون و همكاري‌هاي جمعي با رويكرد كارآفريني. ـ افزايش توان توليد برق تا (25) هزار مگاوات از طريق سرمايه‌گذاري بخش‌هاي عمومي، تعاوني و خصوصي اعم از داخلي و خارجي و يا منابع داخلي شركت‌هاي تابعه يا به صورت روش‌هاي متداول سرمايه‌گذاري. ـ رسيدگي به خانواده‌هاي ايثارگران و توجه به رفع نيازهاي سلامت، آموزش و اشتغال ايشان. ـ حمايت از ترويج فرهنگ اسلامي ـ ايراني و فرهنگ دفاع مقدس. تعيين اهداف كمي برخي از حوزه‌هاي مهم: كميسيون تلفيق درباره برخي بخش‌هاي مهم اقتصادي مانند آب و خاك و كشاورزي و برخي حوزه‌هاي مهم مانند آموزش عالي، بهداشت و درمان، نظام حقوقي و قضائي اقدام به تصويب شاخص‌هاي مهم نمود. اين امر موجب مي‌شود تا هم در مرحله اجراي برنامه و هم در پايان برنامه نظارت بر آن امكان‌پذير شود. لازم به ذكر است، اغلب شاخص‌ها از اسناد برنامه كه توسط دولت محترم پيشنهاد شده بود انتخاب شده است. به عنوان نمونه، نرخ بيكاري از (6/12) درصد در سال 1395 با كاهش هر سال (8/0) در پايان برنامه به (6/8) خواهد رسيد و هر يك درصد كاهش نرخ بيكاري؛ يعني بايد براي (51) هزار نفر شغل ايجاد بشود كه (8/0) آن معادل (970) هزار شغل خواهد شد. نرخ تورم (9/7) است، در پايان برنامه همين عدد را داشته باشيم. رشد صادرات غيرنفتي (7/21) در طي سال‌هاي برنامه. رشد بهره‌وري (8/2) درصد. يكي از مصوبات مهم كميسيون تلفيق طراحي ساز و كار نظارتي كارآمد براي نظارت بر برنامه ششم توسعه بود. طبق اين مصوبه به منظور اجرايي نمودن جداول كمي و احكام اين قانون و نظارت بر اجراي برنامه دولت مكلف است گزارش‌هاي نظارتي سالانه برنامه، شامل اهداف كمي مندرج در جداول، احكام برنامه‌هاي بخشي و فرابخشي را به همراه لوايح بودجه سنواتي هر سال به مجلس شوراي اسلامي ارائه نمايد. همچنين سازمان برنامه و بودجه مكلف شده است امكان دسترسي به شاخص‌هاي كليدي عملكرد برنامه‌هاي پنج‌ساله و بودجه‌هاي سالانه را با تعريف شاخص‌هاي متناسب و محاسبه منظم آنها حداكثر تا پايان سال اول برنامه براي كميسيون‌هاي تخصصي مجلس شوراي اسلامي فراهم نمايد. علاوه بر اين ديوان محاسبات كشور موظف شده است به منظور نظارت بر عملكرد برنامه‌هاي توسعه و بودجه‌هاي سنواتي، نظارت بر اثربخشي برنامه‌هاي اجرايي و فعاليت‌هاي دستگاه‌هاي اجرايي اقدامات لازم را انجام دهد، به گونه‌اي كه در پايان سال اول برنامه گزارش‌هاي فوق به همراه گزارش تلفيق بودجه به مجلس شوراي اسلامي تقديم شود. با توجه به جامعيت ايجاد شده در لايحه برنامه ششم توسعه و زحمات طولاني اعضاي محترم كميسيون تلفيق و دستگاه‌هاي همكار طي دوره طولاني و فشرده فعاليت، انتظار مي‌رود نمايندگان محترم با رأي بالا به كليات لايحه و اعمال اصلاحات مد نظر در جزئيات مواد اهتمام و هم‌صدايي خود را درخصوص تصويب قانون برنامه متناسب با نيازهاي توسعه‌ كشور اعلام دارند. والسلام‌عليكم و رحمه الله

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، مخالف اول را دعوت بفرماييد. آقاي وكيلي اخطار دارند.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي دلخوش تذكر دارند، بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي دلخوش بفرماييد.

سیدکاظم دلخوش اباتری
تذکر آیین نامه
بسم‌‌الله ‌الرحمن ‌الرحيم و به نستعين ضمن تبريك اعياد و ايام، آقاي دكتر! تذكر من مواد (148) و (104) تبصره (4) است. در ماده (148) مستحضر هستيد كه قانون‌گذار پيش‌بيني كرده است «پس از توزيع گزارش نهايي كميسيون اصلي توسط هيأت‌رئيسه مجلس كميسيون‌هاي فرعي در موارد اجرايي و نمايندگان مي‌توانند ظرف مدت (10) روز از تاريخ توزيع گزارش، پيشنهاد‌هاي خود را درخصوص» (رئيس ـ در جريان هستيم، اين مربوط به قانون برنامه نمي‌شود. قانون برنامه يك بررسي جداگانه‌اي دارد) آقاي دكتر! اين عام است. (رئيس ـ‌ نه، عام نيست) شما ماده (104) را هم نگاه كنيد، اگر مي‌خواهيد به ماده (184) ارجاع بدهيد اصلاً قابل قبول نيست، اگر هم آن باشد، ماده (104) مي‌گويد شما بايد تا (48) ساعت فرصت بدهيد. ماده (104) را ملاحظه بفرماييد! در تبصره (4) آن شما بايد (48) ساعت مهلت بدهيد. ببينيد! يك موقع است دولت لايحه مي‌آورد (رئيس ـ آقاي دلخوش ببينيد! اولاً بررسي لايحه) آقاي دكتر! اجازه بدهيد كلام منعقد بشود. آقاي دكتر ببينيد! ما يك‌سري پيشنهاداتي داشتيم، امسال هم در تلفيق نرفتيم. اين پيشنهادات حق ما است. اگر لايحه دولت در صحن بررسي مي‌شد فرمايش جناب‌عالي حق بود، ولي وقتي مصوبات كميسيون تلفيق همين امروز صبح به دست ما رسيده است؛ يعني امروز توزيع كردند. نفرماييد در كازيو، نفرماييد (48) ساعت قبل، اولاً ايام گذشته تعطيل بوده، بنده همين امروز اول صبح در صحن نشسته بودم به عنوان اولين نفر، اين چهار گزارش را دانه‌‌دانه آوردند روي ميز‌ها توزيع كردند. ما الان يكسري پيشنهادات داريم، اينها بايد برود چاپ بشود، آماده بشود. اعتقاد به بعضي از بندها نداريم. خواهشم اين است هم تبصره (4) ماده (104) و هم (148) را ملاحظه بفرماييد. البته جناب‌عالي رئيس ما هستيد. ماده (148) دقيقاً شفاف مشخص كرده و ماده (184) كاملاً مشخص نكرده است.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، الان مطالبتان منعقد شد؟ جناب آقاي دلخوش ببينيد! بررسي برنامه و بودجه فصل‌هاي جداگانه‌اي دارند. در ماده (184) نحوه بررسي برنامه را نوشته‌اند و در ماده (186) هم بررسي بودجه را نوشتند، مكانيزم آن هم متفاوت از طرح‌هاي ديگر است. حالا ممكن است شما بگوييد كه خوب بود اينها را هم شامل آن مي‌كردند، نشده است. شما اگر ريز آن را هم بررسي كنيد، بند «ه‍» نحوه اينكه راجع به متن و جزئيات و اينها بحث بشود متفاوت از طرح‌هاي ديگر است. براي همين قانون‌گذار در موقع تدوين اين نگاه متفاوتي داشته است. اجازه بدهيد من عرضم را بكنم. بنابراين از نظر ما نحوه بررسي برنامه مطابق ماده (184) است. چهارشنبه قبل از ظهر هم اين توزيع شد و در كازيوي نماينده‌ها بود. بنابراين مي‌توانستند استفاده كنند، اشكالي هم ندارد، (10) روز هم ندارد، در دستور مي‌آيد. امروز هم كليات است، من هنوز عرضم را نگفتم كه شما دست بالا مي‌كنيد، شما مطلبي گفتيد من نظرم را بايد بگويم، ديگر مباحثه نداريم. مقصودم اين است مباحثه نداريم. ببينيد! شما مي‌فرماييد الان مي‌خواهيد پيشنهاد بدهيد؟ الان فصل پيشنهاد دادن نيست. پيشنهاداتي كه قبلاً به كميسيون‌ها داديد و پيشنهاداتي كه به كميسيون تلفيق داديد، آنها قابل طرح است، غير از اين قابل طرح نيست. شما كه استاد اين كارها هستيد. الان نماينده‌ها پيشنهادات قبلي خود را مي‌توانند طرح كنند. بله، پيشنهاد حذف را در مجلس مي‌توانند بدهند، در طرح‌هاي ديگر نمي‌توانستند بدهند، اينجا مي‌توانند بدهند. الان فصل پيشنهاد نيست، شما مي‌گوييد ما مي‌خواستيم بخوانيم پيشنهاد بدهيم، الان موقع پيشنهاد دادن نيست. نه، بحث نمي‌كنيم. شما نظرتان را گفتيد، من هم نظرم را گفتم. ممكن است نظر من با شما متفاوت باشد، مي‌گويم مباحثه نداريم. شما آيين‌نامه را تذكر داديد، من هم نظرم را گفتم. حالا شما مي‌توانيد مخالف باشيد. ورژن بعدي آن را كه دادند عين همان است، آن را تنظيم كردند وگرنه اصلش چهارشنبه بود. آقاي دلخوش! محتوائاً فرقي نمي‌كند. متشكريم، مخالف اول را دعوت بفرماييد.

غلامرضا کاتب
مخالف اول جناب آقاي وكيلي هستند. آقاي وكيلي (15) دقيقه وقت داريد.

محمد علی وکیلی
مخالف
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم و به نستعين اعياد گذشته و همچنين پيروزي قهرمانانه مقاومت در حلب و آزادي حلب مظلوم را تبريك مي‌گويم. من در اينجا ضمن تشكر از زحمت همكاران سخت‌كوشمان در كميسيون تلفيق، به حكم وظيفه نكاتي را به عرض مي‌رسانم. همه مي‌دانيم كه برنامه پنج‌ساله توسعه شناسنامه هر مجلسي است. مجلس ما هم در اين بزنگاه، مجلس دهم در حال سندسازي از خود است كه آيندگان پيرامون اين سند به نيكي داوري خواهند كرد. ما چند برنامه را گذرانديم و اكنون به برنامه ششم رسيديم. اشكالاتي كه به نظر حقير به اين برنامه وارد است دو گونه است: اولاً اشكالات شكلي و ثانياً اشكالات محتوايي. اشكالات شكلي اولاً به دليل برداشت حقوقي كه دولت يازدهم از برنامه توسعه داشته‌اند و حاضر نشدند برنامه توسعه ارائه دهند و ناچاراً مجلس به جاي دولت اقدام به برنامه‌نويسي كرد. اين اقدام تبعات زيانباري را براي كشور و براي ساختارهاي سياسي به همراه خواهد داشت. همه ما بر اساس آسيب‌شناسي در دوران انتخابات از ضرورت قانون‌نويسي لايحه‌محور گفتيم و از آسيب‌هاي قانون طرح‌محور فراوان گفتيم. اما اكنون مجبور شديم برنامه (35) ماده‌اي را در مجلس به يك برنامه (180) ماده‌اي تبديل كنيم؛ معناي آن اين است كه مجلس به جاي دولت برنامه نوشته است. عنايت داريد، غالباً دولت‌ها برنامه‌اي را كه خود ارائه مي‌دهند به كمتر از (30) درصد آن برنامه تمكين مي‌كنند. حال تصور كنيد برنامه‌اي را كه مجلس در قالب برنامه ششم براي توسعه كشور نوشته است، دولت بنا است به چند درصد اين برنامه تمكين كند و اراده‌اي براي اجراي آن داشته باشد؟ اشكال دوم اين است كه ساختار اين برنامه، ساختار برنامه توسعه نيست. گويا ما برنامه را با بودجه ساليانه اشتباه گرفتيم. ما داريم برنامه پنج‌ساله كشور را كه ريل‌گذاري حركت توسعه كشور است تدوين مي‌كنيم. هيچ‌كدام از مفاهيمي كه اينجا آمده است نسبتي با اسناد بالادستي ندارد، نسبتي با مفاهيم توسعه ندارد. سؤال من اين است، نسبت اين برنامه تدوين‌شده را به سند چشم‌انداز افق (1400) بفرمايند چيست؟ با اين برنامه پنج‌ساله بنا است چه نسبتي و چه درصدي از افق را ما برآورده كنيم؟ نسبت اين برنامه را به سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي ابلاغي مقام معظم رهبري بيان كنند، چه نسبتي بين اين برنامه و سياست‌هاي (24)‌ گانه مقام معظم رهبري وجود دارد؟ نه فقط نسبتي ندارد كه بخش مهمي از اين سياست‌ها در اين برنامه مورد غفلت و بلكه مورد تعارض است. از جمله اين سياست‌ها، سياست‌ كوچك‌سازي دولت بود. ما در موادي از اين برنامه شاهد فربهي بخش‌هايي از دولت بدون توجه به سياست‌ كوچك‌سازي هستيم. از جمله سياست‌ها، كاهش تصدي‌گري دولت بود. روح اين برنامه تقويت تصدي دولت و بي‌توجهي به بخش خصوصي است. از جمله اين سياست‌ها پيشتازي اقتصاد دانش‌بنيان بود، پياده‌سازي نقشه جامع علمي كشور بود. متناظر اين سياست در اين برنامه كدام است؟ استفاده از ظرفيت اجرايي هدفمند‌سازي يارانه‌ها در جهت افزايش توليد جزء سياست‌هاي ابلاغي بود. متناظر اين سياست در برنامه تدوين شده كدام است؟ صرفه‌جويي در هزينه‌هاي عمومي كشور مورد عنايت مقام معظم رهبري بود و بيس اقتصاد مقاومتي را تشكيل مي‌دهد. اما شما روح برنامه را نگاه بكنيد. برنامه‌اي كه (585) هزار ميليارد بار مالي براي دولت تعريف كرده و بار هزينه جاري اضافه كرده است. ميانگين سالي (100) هزار ميليارد بر بودجه جاري كشور اضافه شده است. اين چه نسبتي با اين سياست ابلاغي دارد؟ چشم‌انداز كشور در اين برنامه يك كشور كاملاً كارمند‌محور كه ما منابع كشور را صرفاً و صددرصد بايد به صورت حقوق بدهيم و براي توسعه كشور هيچ‌ علائمي در اين برنامه مشاهده نمي‌شود. به لحاظ محتوايي اين برنامه فاقد انسجام است. برآيند برنامه اقدام در جهت توسعه را نشان نمي‌دهد، دليل عمده آن هم اين است كه برنامه مجموعه‌اي از احكام مورد نياز دستگاه‌هاي اجرايي است. دستگاه‌هاي اجرايي به صورت روزمره براي نيازهاي روزمره احكامي را نيازمند بودند، مجوز لازم داشتند و اين مجوزها را از رهگذر برنامه مطالبه كردند و بنابر اين ما نظام سيستمي در برنامه شاهد نيستيم، درحالي كه اولين مشخصه برنامه توسعه نظام سيستمي است. ما با آن نظام سيستمي است كه مي‌فهميم بنا است از رهگذر توسعه پنج‌ساله كشور به كجا برسيم، در اشتغال به كجا برسيم، در كاهش تصدي‌گري دولت به كجا برسيم، در تقويت بخش خصوصي به كجا برسيم، در نرخ رشد سرمايه‌گذاري در داخل بنا است به كجا برسيم، اين افق‌ها عمدتاً در اين برنامه مغفول است. يكي ديگر از دلايل اين به‌هم‌ريختگي و عدم انسجام در برنامه و عدم توازن در برنامه اين است كه؛ برنامه اولويت‌هاي بي‌شماري را مورد توجه قرار داده است درحالي كه در برنامه توسعه چهار محور، پنج محور، دو محور به عنوان محورهاي اصلي و اولويت‌دار مورد توجه قرار مي‌دهند، بقيه برنامه‌ها را براي تحقق آن چهار اولويت تعريف مي‌كنند. البته در لايحه اوليه دولت اين چهار اولويت وجود داشت، ولي شما الان به اين (180) ماده تدوين‌ شده وقتي نگاه آناليزي مي‌كنيد مي‌بينيد حدود (100) اولويت برشمرده شده و بدترين كار در برنامه پنج‌ساله و برنامه توسعه كشور اين است كه تعداد اولويت‌هاي توسعه‌اي كشور افزايش چشم‌گير پيدا بكند و تعداد آن زياد بشود به طوري كه راه گم مي‌شود، دستگاه‌هاي اجرايي با اين نوع برنامه گرفتار روزمرگي مي‌شوند. در اين برنامه اهداف غيرقابل تحقق بسياري ذكر شده است. اعدادي اينجا آمده است كه با توجه به تجربه گذشته ما نشان مي‌دهد اين برنامه براي اجرا نوشته نشده است. بدترين سنتي كه در كشور حاكم است اين است كه ما در برنامه‌نويسي كاري كنيم كه دولت‌ها را قانع كنيم به اينكه برنامه را تمكين نكنند، قانون را تمكين نكنند و روحيه تجري از قانون در كشور شكل بگيرد، روحيه تمرد از قانون شكل بگيرد. برنامه چهارم، برنامه پنجم جزء برنامه‌هاي اجمالاً منسجم بود اما به رغم انسجامي كه در برنامه وجود داشت و به رغم داشتن منابعي كه احياناً در طول اين ساليان به دست آورديم ميزان برآورد اجراي اين دو برنامه توسعه كمتر از (25) درصد است. به رغم اين وضعيت ما آمديم به جاي دولت برنامه‌نويسي كرديم، بعد هم منابع و اهداف عددي را به گونه‌اي ذكر كرديم كه در بهترين شرايط و در خوشبينانه‌ترين برآورد اين است كه ما برنامه‌اي نوشتيم كه دولت اولاً خودش را متعهد به اجرا نداند، ثانياً به لحاظ اجرايي غيرقابل اجرا باشد و اين آسيب به كشور هست كه ما برنامه‌اي بنويسيم كه در كشور كمتر از (20) درصد اجرايي بشود و يكي از آسيب‌هاي مهمترش اين هست كه وقتي برنامه توسعه غيرواقع‌بينانه نوشته بشود برنامه‌هاي ساليانه انطباقي با برنامه توسعه پيدا نكند. بخش‌هاي اجرايي برنامه ساليانه‌شان را منطبق بر برنامه توسعه تدوين نكنند. اين از جمله اشكالات هست. نسبت خود برنامه با سند چشم‌انداز، نسبت مبهم و مغفولي است. نسبت خود برنامه با سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي ابلاغي مقام معظم رهبري نسبت نامفهومي است. در عين حال با اين نحوه اعدادي كه اينجا ذكر شده، نرخ (8) درصد رشد اقتصادي، نرخ بهره‌وري آنچناني، نرخ سرمايه‌گذاري آنچناني، اين نرخ‌ها وقتي غيرواقعي باشد اولين خطرش اين است كه برنامه‌هاي ساليانه هيچ انطباقي با برنامه توسعه نداشته باشد و اين براي كشور فاجعه است. و نكته بعد اينكه وقتي ما برنامه را براي اجرا ننوشته باشيم و اعداد مبهم كيفي در برنامه آورده باشيم امكان ارزيابي و نظارتش توسط مجلس وجود نخواهد داشت. ما بر چه بايد نظارت كنيم؟ برنامه‌اي كه الان ما نوشتيم اگر دولت اينجا اعلان كند كه من اين برنامه (144) ماده‌‌اي تصويب‌شده كميسيون تلفيق را قبول دارم و خود را متعهد به اجرا مي‌دانم و تمام ظرفيت اجرايي كشور را بسيج مي‌كنم براي تحقق اهداف اين برنامه، حجت شرعي بر ما به عنوان نمايندگان ملت، تمام است. ما به عنوان نمايندگان ملت، فردا سرمان را بالا خواهيم گرفت و مي‌توانيم بر اين دولت يا بر هر دولتي كه براي اجراي اين برنامه آمده نظارت كنيم و آن را سين جين كنيم كه ميزان انحرافت از برنامه به چه ميزان است و چرايي انحرافش را جويا بشويم. اما به من بگوييد اگر دولت با صراحت و قاطعيت نتواند از اين برنامه دفاع كند و خودش را ملزم به اجراي اين برنامه نداند ما فردا بايد يقه چه كسي را بگيريم؟ از چه كسي بايد اجرا را مطالبه كنيم؟ همين الان در برنامه بودجه سال 95 حدود (70) ميليارد كه عمدتاً‌ سهم عمران هست، اين حدود (70) هزار ميليارد را از منابع دارايي دولت پيش‌بيني كرده. يعني از فروش اوراق مشاركت پيش‌بيني كرده و اين در برنامه توسعه باز بسيار‌بسيار پررنگ ديده شده. بخش مهمي از اين (585) هزار ميليارد از رهگذر فروش تملك‌دارايي‌ها پيش‌بيني شده و مي‌دانيد همكاران عزيز! اين يك مغالطه بزرگ است و اين يك نوع خدعه است، در بودجه 95 هم خدعه است، ما داريم كسري بودجه را از محل اوراق مشاركت پيش‌بيني مي‌كنيم، در بهترين شرايط در ساليان گذشته از اين اوراق مشاركت ظرفيت پذيرشش در جامعه كنوني بيش از (25) هزار ميليارد نيست. ما چطور داريم ستون فقرات برنامه را براساس عددي كه قابل تحقق نيست، تعريف مي‌كنيم؟

علی اردشیرلاریجانی
آقاي وكيلي! حالا اگر شما مي‌فرماييد مخالف هستيد، رد بشود مثلاً بايد چه كار كنيم؟ يعني بايد دولت لايحه جديد بدهد؟

محمد علی وکیلی
آقاي رئيس! من عرض كردم اگر آقاي دكتر نوبخت اينجا با قاطعيت اعلان كند كه اين (144)‌ ماده تدوين‌شده كميسيون تلفيق را تمكين مي‌كند و به عنوان برنامه توسعه به نمايندگي از قوه برنامه‌ريزي كشور كه البته دولت نيست، قوه برنامه‌ريزي كشور به نمايندگي از نظام كشور اين برنامه توسعه را بايد اينجا ضمانت بدهد. اولاً تمكين كند و ثانياً ضمانت بدهد كه اين برنامه را به عنوان نظام سياسي كشور و قواي مختلف قبول دارند و تمكين مي‌كنند. اگر چنين صراحتي در بيان دولت باشد من مخالفتم را با كلياتش پس مي‌گيرم، به شرط اينكه برنامه به كميسيون برود و اين اشكالات محتوايي اصلاح بشود.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي وكيلي من اين را به شما بگويم، نمايندگان هم در جريان باشند ما نمي‌توانيم مثل بودجه لايحه برنامه را به كميسيون ارجاع بدهيم. اين مثل بقيه طرح‌ها است، رأي نياورد بايگاني مي‌شود و دولت بايد لايحه جديد بدهد، با بودجه اشتباه نشود، بودجه ضابطه دارد، نوشتيم. آقايان اينجا توجه داشته باشند. ممكن است اشتباه بشود، در ماده قانون برنامه به صراحت آمده پس از تصويب كليات اين انجام مي‌شود، يعني اگر كليات رأي نياورد مثل بقيه طرح‌ها و لوايحي كه رأي نياورد به بايگاني مي‌رود. دولت مجدداً‌ بايد لايحه بدهد، در مورد بودجه نه، اگر كليات رأي نياورد به كيمسيون ارجاع مي‌شود ظرف (72) ساعت بايد بفرستند. ما مي‌توانيم مواد را ارجاع بدهيم نه كليات طرح را، يك وقتي تصور اشتباهي در اين قضيه نشود. متشكر.

محمد علی وکیلی
آقاي رئيس! ما براي اتمام حجت در اينجا و براي اينكه دين‌مان را ادا كرده باشيم عرض مي‌كنيم با اين برنامه‌اي كه ما ديديم، اين برنامه قابل اجرا نيست. اين برنامه كه براي رفع تكليف نوشته نشده، اين برنامه براي حل معضل‌هاي اين كشور كه براساس آسيب‌شناسي اولويت‌هايش معلوم است، نوشته شده. (رئيس ـ متشكريم، وقت‌تان تمام شده است) اگر اين برنامه معلوم بشود كه دولت تمكين مي‌كند ما موافقت‌مان را مشروط مي‌كنيم به اصلاح مواد اساسي اين برنامه كه روح حاكم بر برنامه است. والسلام عليكم و رحمه الله

علی اردشیرلاریجانی
موافق را دعوت بفرماييد.

غلامرضا کاتب
متشكر، موافق اول جناب آقاي سليمي (15) دقيقه وقت داريد. بفرماييد.

علیرضا سلیمی
موافق
بسم الله الرحمن الرحيم و به نستعين من در ابتدا از برادر عزيزم جناب آقاي وكيلي، يكي، دو تا سؤال دارم، چون ايشان به عنوان مخالف صحبت كردند. سؤال اول من اين است آيا ما مي‌توانيم كشور را بدون برنامه اداره كنيم؟ چطور مي‌توانيم سند چشم‌انداز را بدون برنامه با بودجه‌هاي سنواتي دست پيدا كنيم؟ بودجه سنواتي كه تا اين اندازه سيال است، تا اين اندازه بودجه سنواتي را شما داريد مي‌بينيد، ما با سازوكار تخصيصي كه امروز تعريف كرديم بسياري از بودجه‌هاي عمراني، عملياتي و محقق نشده، امروز يك ركن جديدي به بحث تأمين بودجه اضافه شده و آن تخصيص خزانه است. شما ببينيد! همين امسال تا امروز چند درصد بودجه‌هاي عمراني محقق شده. چيزي نزديك حدود (12) درصد، چطور مي‌توانيم سند چشم‌انداز را عملياتي بكنيم؟ سؤال دوم بنده اين است بالاخره ما بحث رشد (8) درصد را امسال و سال‌هاي قبل از زبان مسئولين عالي‌رتبه كشور مكرر در مكرر شنيديم. عزيزان من! بدون برنامه ما در كدام ريل مي‌خواهيم اين قطار را به پيش ببريم و به هدف برسيم؟ با تصميمات خلق‌الساعه در همين مجلس، فقط در همين مجلس تاكنون دو بار لايحه اصلاح بودجه آمده. ما چطور مي‌توانيم اينها را عملياتي كنيم؟ برادران عزيز! دست يافتن به يك رشد (8) درصد يك شعار نيست، بايد به فاكتورهايي كه در اين راستا لازم است و به شاخص‌هاي مهم دست پيدا كنيم. اتفاقاً در همين برنامه به شاخص‌هاي مهم اشاره شده. شاخص‌هاي مهم بحث توليد سرانه است، بحث بهره‌وري است، بحث تشكيل سرمايه‌هاي ثابت است. بحث هزينه‌هاي مصرفي است، صادرات غيرنفتي، واردات كل، بحث نقدينگي، نرخ تورم، نرخ بيكاري، اينها شاخص‌هاي اساسي است. اتفاقاً به صورت كمي به اين شاخص‌هاي اساسي اشاره شده در بحث متغيرهاي اقتصادي و منابع مالي سالانه اتفاقاً به (9) مسأله در همين برنامه اشاره شده، چون فرمودند برنامه فاقد اينهاست. در بحث كشاورزي، نفت، حمل و نقل و انبارداري، ارتباطات، خدمات، آب و برق و گاز و ساختمان به همه اينها اشاره شده. به بحث منابع كه فرمودند اولاً‌ برنامه است نه لايحه بودجه سنواتي، در همين برنامه در بحث منابع اشارات بسيار دقيقي هم در بحث تملك دارايي‌هاي سرمايه‌اي، هم در بحث تسهيلات بانكي، هم مباحثي كه مرتبط با صندوق توسعه ملي است، مباحث متعددي كه مرتبط با بازار سرمايه، شركت‌ها و مؤسسات دولتي، بحث آورده‌هاي اشخاص حقيقي، سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي وجود دارد. برادران عزيز! ما ممكن است به يك مواردي به صورت موردي اشكال داشته باشيم اما آن اشكالات سر جاي خودش. ماده به ماده كه پيش مي‌رويم ان‌شا‌ء‌الله كه جاي بحث است. مجلس جاي تضارب آراء است. عزيزان من! اتفاقاً آمده به صورت سالانه در همين برنامه گفته شده سالي (8/2) درصد، ما براي دست يافتن به همين رشد (8) درصد از طريق افزايش بهره‌وري رشدمان را افزايش بدهيم. در بحث رشد سرمايه‌گذاري گفته شده (4/21) درصد سالانه سرمايه‌گذاري ما افزايش پيدا كند. در بحث استفاده از منابع خارجي گفته شده به صورت فاينانس ساليانه (15) ميليارد دلار، در بحث ساير منابع خارجي، انساني (10) ميليارد دلار و در بخش مشاركت‌ها باز به خوبي اشاره شده سالي (10) ميليارد دلار متوسط قراردادهاي مشاركتي سرمايه‌گذاري كنيم. آيا بدون سرمايه‌گذاري خارجي ما مي‌توانيم اين (8) درصد را عملياتي كنيم؟ يكي از مشكلاتي كه ما امروز داريم بحث آرامش در فضاي اقتصاد كشور است. ما بايد به حقوق مالكيت به توليد ثروت در كشور احترام بگذاريم. عزيزان من! اي كاش يك بار اين قانون برنامه كه به دست كميسيون تلفيق مصوب شده، مطالعه مي‌شد، در بخش احترام به حقوق مالكيت و توليد ثروت، نگاه ارزشي به كار، نگاه ارزشي به ثروت‌آفرينان، نگاه ارزشي به بنگاه‌‌داري نوين، نه هر نوع بنگاه‌داري، در برنامه مواد بسيار دقيقي وجود دارد كه اتفاقاً به اينها به صورت كمي اشاره شده. قابليت ارزيابي، قابليت اجرا، دارد. در بخش جذب دانش و نوآوري از كشورهايي كه صاحب فناوري هستند، از كشورهايي كه صاحب توسعه فني و مهندسي هستند باز در برنامه اشاره شده. ما يكي از مشكلات‌مان در كشور افزايش ساليانه بيكاران تحصيل‌كرده است، در برنامه يك ماده‌اي داريم گفتيم (50) درصد فارغ‌التحصيلان و نيروي كار جديد ما در پايان برنامه، فارغ‌التحصيلان مراكز آموزش‌هاي مهارتي باشند. ما تا كي مي‌خواهيم شاهد لشكر فارغ‌التحصيلان بيكار باشيم؟ عزيزان من! سود بانكي امروز كمر مردم را شكسته، در بحث فاصله بين نرخ سود و سپرده‌هاي بانكي گفته شده در هر سال (10) درصد نسبت به سال قبل كاهش پيدا كند، اين بانكداري ما واقعاً با اين روندي كه داريم جلو مي‌رويم، بانكداري اسلامي است؟ در بحث اصلاح سياست‌هاي تجاري و تعرفه‌اي به هر كيفيت نكات بسيار خوبي وجود دارد. عزيزان من! ما امروز با لشكر بيكاران مواجهيم، اين همه اينجا داريم شعار مي‌دهيم. چطور مي‌توانيم با بيكاري مزمن و فراگير و مسري و روند رو به افزايش بيكاران مقابله كنيم؟ حمايت از مشاغل كوچك و خانگي، حمايت از شركت‌هاي دانش‌بنيان. ما الان سند ملي كار نداريم، در برنامه به سند ملي كار اشاره شده. در همين برنامه گفته شده ساليانه (8/0) درصد، نرخ بيكاري بايد كاهش پيدا كند. در بودجه و ماليه عمومي الان متأسفانه بيش از (80) هزار ميليارد تومان ساليانه فرار مالياتي داريم. در همين برنامه گفتيم هرگونه تخفيف يا ترجيح مالياتي ممنوع بشود. جلوي اين همه فرار مالياتي بالاخره يك جا بايد گرفته بشود. امروز مفرّ وجود دارد، خلأ قانوني وجود دارد، رخنه وجود دارد، به خاطر وجود همين رخنه‌ها است كه ما تا اين اندازه فرار مالياتي داريم. در بحث ماليات بر ارزش افزوده، بسياري از ما امروز گلايه مي‌كنيم، گلايه‌هاي‌مان هم به‌حق است. اما چرا اين گلايه‌ها وجود دارد؟ چرا اين تبعيض؟ علتش اين است كه ما خلأ قانوني داريم. در برنامه گفته شده در بحث ماليات بر ارزش افزوده (12) درصد آن فقط به كلانشهرها داده بشود. (53) درصد آن به ساير شهرها و (35) درصد به روستاها داده بشود. از واحدهاي توليدي كه در شهرك‌هاي صنعتي هستند، (30) درصد ماليات بر ارزش افزوده‌‌اش را گفتيم براي توسعه زيرساخت‌هاي همان شهرك استفاده بشود. اين قدر شهرك‌هاي صنعتي را در بعضي از كلانشهرها جمع نكنيم. انضباط مالي امروز يكي از مشكلات كشور است. اتفاقاً همينجا در بحث انضباط مالي كه برادر عزيزم جناب دكتر وكيلي هم اشاره فرمودند، برادر عزيز! ما در بحث انضباط مالي در اين برنامه موارد بسيار خوبي داريم، گفتيم سال اول از فروش نفت، ميعانات گازي و ساير فرآورده‌هاي مشابه (30) درصد آن بايد به صندوق توسعه ملي ريخته بشود، براي اينكه دولت را مهار كنيم. الان شما مي‌بينيد ساليانه بودجه عمومي در حال افزايش است. دولت روز به روز دارد بزرگ مي‌شود. (30) درصد در سال اول، بعد ساليانه (2) درصد هم اضافه پيدا مي‌كند. (5/14) درصد فروش سهم شركت ملي نفت، (3) درصد سهم مناطق نفت‌خيز و گازخيز و روستاها و مناطق توسعه‌نيافته كه يك‌سومش براي مناطق نفت‌خيز و گازخيز و دوسوم براي مناطق محروم است، البته باز دست دولت را باز كرديم. نمي‌خواهيم كشور با مشكل مواجه بشود. همينجا گفته شده اگر به قيمت‌هاي پايه سال 95 يعني امسال، اگر فروش نفت كمتر از (83) هزار ميليارد تومان بود اينجا دست دولت را باز كرديم كه از منابع صندوق يا از محل فروش اوراق اين را جبران كند. يكي از مشكلاتي كه كشور ما ساليان سال است با آن مواجه است، بودجه‌ريزي عملياتي است. حتي در سال جاري، يعني بودجه 96، بودجه‌اي كه به مجلس داده شده، عملياتي نيست، بودجه‌ريزي بر مبناي عملكرد نيست. ما در برنامه اشاره كرديم سالانه (20) درصد بودجه‌ريزي بر مبناي عملكرد باشد تا سال پايان برنامه ششم (100) درصد بشود. حقوق‌هاي نجومي و شفافيت مالي يكي از مشكلات كشور است. به دقت اتفاقاً عزيزان ما اشاره فرمودند در بحث تغيير ضرايب، جداول حقوقي، در بحث طبقه‌بندي مشاغل، افزايش مبناي حقوق، اين خلأ قانوني كه حالا بعضي‌ها اشاره مي‌كنند، بالاخره كي بايد جلويش گرفته شود؟ به اصلاح نظام خزانه‌داري كشور در همين برنامه به آن اشاره شده كه موارد بسيار خوبي است، همچنين در بحث نظام محاسباتي كه من عرض نمي‌كنم. امروز دولت ما يكي از بدهكارترين دولت‌ها است. امروز دولت ما متأسفانه يكي از بدهكارترين دولت‌ها است. در برنامه اشاره شده بدهي‌هاي دولت يا شركت‌هاي دولتي چگونه پوشش داده بشود. گفته شده (40) درصد توليد ناخالص ملي است. بدهي‌هاي دولت بيشتر نشود و ما به سمت اوراق بدهي حركت كنيم و آرام آرام اوراق خزانه را حذف كنيم. البته در شرايط اضطرار كه مجلس تشخيص بدهد در برنامه گفته شده يا دولت خودش تشخيص بدهد گفتيم اين سهم تا (50) درصد قابل افزايش باشد. در بحث نظام پولي و بانكي و تأمين مالي امروز متأسفانه بانكداري بدون ربا در عمل، نه در بحث قانون و مصوبات يكي از آرزوهاي ماست كه اتفاقاً براي تحقق اين آرزو در برنامه موارد بسيار دقيقي اشاره شده، كاش فرصت بود كه من در اينجا مي‌خواندم. در بحث بيمه ضريب نفوذ بيمه‌هاي بازرگاني در برنامه گفته شده (7) درصد. سهم بيمه زندگي تا (50) درصد. دولت را موظف كرديم كه بدهي‌هاي خودش را به سازمان تأمين اجتماعي يعني سالانه، (10) درصد بدهي‌اش را كاهش بدهد. تا چه اندازه سازمان تأمين اجتماعي مي‌خواهد دستش را پيش دولت دراز كند و مطالبات خودش را درخواست كند؟ الان يكي از مشكلاتي كه همه ما در حوزه‌هاي انتخابيه با آن مواجه هستيم بازنشستگان پيش از موعد است. همه عزيزان مي‌دانند؛ در همه ساليان گذشته ما در بودجه سنواتي خواستيم اين مشكل را برطرف كنيم به دليل اينكه با قانون برنامه مغايرت داشت امكان نداشت و دوسوم رأي مي‌خواست و شوراي نگهبان هم مخالفت مي‌كرد، مغاير اصل (75)‌ بود، ما سنوات ارفاقي را گفتيم انجام بشود. همسان‌سازي حقوق بازنشستگان باز يكي از مطالبات همه مردم عزيز ما بازنشستگان گرامي است. همه نمايندگان روزانه با اين عزيزان مواجهند. ترميم پرداختي‌ها كي مي‌خواهد انجام بشود، يك فصل را در برنامه به اين بحث اختصاص دادند. بحث بعدي كه به آن اشاره مي‌كنم بهبود محيط كسب ‌و كار است. عزيزان من! شما در اين سال‌ها محيط كسب ‌و كار ما را مي‌دانيد به چه سمتي حركت كرده، بهبود اين شاخص در هر سال (10) مرتبه، (10) رتبه چيز اندكي نيست كه ان‌شا‌ء‌الله ما در پايان برنامه به كمتر از (70) برسيم. توازن منطقه‌ روستايي را اشاره كردم، در بحث مربوط به آبياري‌هاي نوين، آب آشاميدني، محيط زيست و مبارزه با فساد، اتفاقاً يك فصل دقيقي در اين برنامه به آن اشاره شده. اي كاش فرصت بود موارد ديگر را هم عرض مي‌كردم. در بحث حقوق جانبازان عزيز، (رئيس ـ متشكريم وقت‌تان تمام شد)‌ رزمندگان عزيز كه همه ما پيگير مطالبات آنها بوديم، باز يك فصل مفصلي را داريم. به نظر مي‌رسد به كليات اين برنامه عزيزان رأي بدهيد. اين عددي هم كه فرمودند (500) هزار ميليارد در برنامه نيست، به نظر مي‌رسد بين برنامه و بودجه يك خلط و خبطي شده.

علی اردشیرلاریجانی
خيلي ممنون، مخالف بعدي را دعوت بفرماييد.

غلامرضا کاتب
آقاي رئيس قبل از اينكه مخالف بعدي را اعلام كنيم، ميهمانان جلسه علني امروز عبارتند از: ـ ابتدائاً مقدم رياست محترم كميسيون روابط خارجي مجلس پرتغال و هيأت همراه را به مجلس شوراي اسلامي گرامي مي‌داريم خيلي خوش آمديد. ميهمانان بعدي جلسه امروز ما: ـ دانش‌آموزان آموزشگاه پسرانه شاهد منتظرين از شهرستان ورامين استان تهران كه ميهمانان جناب آقاي سيدحسين نقوي‌حسيني نماينده محترم ورامين، پيشوا و قرچك هستند. ـ دانش‌آموزان آموزشگاه پسرانه علامه طباطبايي از شهرستان قرچك استان تهران كه ميهمانان جناب آقاي سيدحسين نقوي‌حسيني نماينده محترم ورامين، پيشوا و قرچك هستند. ـ‌ دانش‌آموزان آموزشگاه دخترانه شهيد ثاني از ناحيه (3) كرج استان البرز كه ميهمانان جناب آقاي محمدجواد كوليوند و عزيز اكبريان نمايندگان محترم كرج، اشتهارد و فرديس هستند. به همه اين عزيزان خوش‌آمد مي‌‌گوييم، خيلي خوش آمديد. مخالف دوم گزارش كميسيون تلفيق برادر عزيزم جناب آقاي قاسم احمدي‌لاشكي (15) دقيقه وقت داريد. جناب آقاي لاشكي بفرماييد.

قاسم احمدی لاشکی
مخالف
سلام عليكم و رحمه الله اعوذ بالله من الشيطان اللعين الرجيم ـ بسم الله الرحمن الرحيم «و قل رب ادخلني مدخل صدق و اخرجني مخرج صدق واجعل لي من لدنك سلطاناً نصيراً» محضر همكاران عزيز خواهش مي‌كنم به جهت شلوغي جلسه اما اهميت موضوع قدري به خاطر اينكه يك رأي مهم قرار است بدهند يك مقدار توجه‌شان بيشتر باشد ممنون خواهم شد. بزرگواران يادم هست در مجلس نهم برخي از دوستان، اصرار داشتند هرچه زودتر تكليف برنامه ششم مشخص شود من‌جمله يادش بخير جناب آقاي مصباحي‌مقدم و سايرين. ما در آن روز ايستادگي كرديم، گفتيم قرار نيست شتابان عمل كنيم و نتيجه‌اي كه براي (5) سال آينده كشور قرار است برنامه‌ريزي شود عجولانه باشد و نقصي در برنامه‌ها ديده شود. اما به هرحال امروز پس از حدود (7) ماه شاهد آنيم كه عزيزان، دولت محترم لايحه‌اي كه ارائه داد و هم عزيزان عضو كميسيون تلفيق هر دوي آنها نتوانستند آنچه نياز امروز كشور است را به صحن علني مجلس بياورند. بعضي از موضوعاتي كه مطرح شد آرماني است، تخيلي است، وقتي واقعي نباشد مگر مقام معظم رهبري نفرمودند آنچه مصوب مي‌شود بايد به واقعيات نزديك باشد. سرور عزيزم جناب آقاي دكتر لاريجاني عزيز و بزرگوار! كه ارادت من را به خويش مي‌دانيد اينكه اگر اينجا تصويب نشود چه مي‌شود و چه بلايي بر سر اين لايحه دولت مي‌آيد نبايد فداي آن موضوعي بشود كه فراوان اشكال دارد، برنامه‌اي بنويسيم كه نتوانيم اجرا كنيم. اگر مغايرت با قانون اساسي را ببينيد به ويژه با اصول (57)، (126)، بندهاي الحاقي (1) ماده (23)، بند (5)‌ ماده (28)، بند «و» ماده (174)،‌ بند (8) الحاقي ماده (11)، تضاد با سياست‌هاي كلي به ويژه بند (16) سياست‌هاي كلي، بند (6) الحاقي ماده (11).‌ من اتفاقاً پيشنهادم اين است اگر راهكار قانوني پيدا بشود ما بودجه سال 96 را با سياست‌هاي ابلاغي مقام معظم رهبري ببنديم. مغايرت با اصل (44)‌ تحميل بار سنگين بر دولت و برهم زدن تراز منابع مالي برنامه است. بزرگواران! (585)‌ هزار ميليارد هزينه جديد براي دولت به استناد ماده (17) بندهاي (2)،‌ (4) و (6)، ماده (11) بند الحاقي (8)، ماده (8) بند الحاقي (1) و ماده (14) بند «ب» وجود دارد. يك نكته و دو نكته نيست. بزرگواران! يادم هست عزيز دلم جناب آقاي دكتر پورابراهيمي رياست عزيز كميسيون اقتصادي مجلس اعلام فرمودند كه اگر مي‌شود اين مدت محدود را صبر كنيم و بعد بتوانيم با دولت جديدي كه مي‌آيد هماهنگي ايجاد كنيم بهتر است. اين برنامه براي پنج سال آينده است. تا پايان 1400 را ديگر نمي‌توانيد غير از اينكه اينجا نوشتيد بنويسيد. آنچه كه در 30/4/95 لايحه‌اي كه به عنوان اجراي احكام برنامه ششم تقديم مجلس شد و در ادامه‌اش 20/6/95 با (35) ماده به عنوان احكام دائمي برنامه ششم آمده است، امروز به (181) ماده توسط مجلس شوراي اسلامي افزايش يافته. نمي‌‌دانم دولت موافق و يا مخالف بوده است و تغييرات تا چه اندازه بوده است، اما آيا اين تغييرات عملياتي است؟ ارتباط برنامه ششم با سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي كه آقا مدام فرياد مي‌زند اقتصاد مقاومتي، اما چه اندازه مغايرت؟ كانون بازنشستگان فولاد چند بار بيايند جلوي در اين مجلس تحصن كنند، در اين پنج سال آنها را ديديد؟ بازنشستگان فرهنگيان كه اين همه مشكل داريم، همه مي‌دانيد باري كه قرار است روي دست بگذارد (5000) ميليارد تومان است، از كجا، آيا شدني است؟ عزيزاني كه عضو تلفيق بوديد، من تشكر مي‌كنم و نافي زحمات شما نيستم، ولي احساس من اين است هر پيشنهادي آنجا رفت سعي كرديد بررسي كنيد و جواب بدهيد، نبايد اين‌گونه مي‌شد اين همه اندازه تغييراتي كه ديده مي‌شود. در رابطه با برنامه ششم و رابطه‌اش با سياست‌هاي ابلاغي مقام معظم رهبري متوجه مي‌شويم كه رويكرد برنامه ششم با سياست‌هاي ابلاغي مقام معظم رهبري در خصوص تحقق اهدافي همچون رشد اقتصادي شتابان، پايدار و اشتغالزا، بهبود مستمر فضاي كسب و كار و تقويت ساختار رقابتي و رقابت‌پذيري بازار و جذب سرمايه ايرانيان خارج از كشور نوشته شده، اما مغايرت دارد. برادر عزيزم حاج‌آقاي سليمي كه به عنوان موافق صحبت كردند، من تشكر مي‌كنم غالب آن مخالف بود، اما اين بحثي كه مطرح مي‌شود آري، آيا روند اجرايي و عملياتي آن مهيا است؟ تحقق كامل هدفمندسازي يارانه‌ها در جهت افزايش اشتغال و توليد و كاهش مصرف انرژي، ارتقاي سلامت اداري و اقتصادي، مبارزه با فساد، فساد، فساد. توسعه توان موشكي، فناوري‌ها و ظرفيت‌ها، توليد سلاح‌ها و تجهيزات دفاعي و كوچك‌سازي دولت. سؤال اينجاست بزرگترين بحران كشور در لايحه برنامه ششم چيست؟ آب، ركود، بيكاري جوانان و به ورشكستگي صندوق‌ها چه اندازه پرداخته است، موفق مي‌شود اين مشكلات را حل كند؟ قطعاً‌ شما جواب خواهيد داد خير. عزيزان!‌ در هزينه‌هاي جاري سال 95 رقم ما (214) هزار ميليارد تومان است، اما پيش‌بيني لايحه براي پايان برنامه ششم (347) هزار ميليارد تومان، در حالي كه بر اساس پيشنهادات احكام اضافه‌شده در لايحه حداقل سالي (100) هزار ميليارد تومان به اين رقم اضافه خواهد شد. آنچه كه عزيزان برآورد كردند و من مي‌ديدم شايد اين رقم به (575) هزار هم برسد. در جداول منابع مالي ساليانه سرمايه‌گذاري وقتي نگاه مي‌كنيم سالي (100) هزار ميليارد تومان اعتبارات تملك دارايي هزينه شود، اين در حالي است كه در سال 94، (31) هزار ميليارد تومان هزينه شده، پيش‌بيني عملكرد سال 95، (25) هزار ميليارد تومان، عزيزان!‌ چطور مي‌خواهيد به اين رقم بزرگ در اين مدت محدود برسيم؟ اين همه ايثارگران، خانواده‌هاي معزز شاهد، جانبازان و آزادگان چه اندازه ديده شده است؟ معضلاتي كه گفتيم و فراوان شنيديم. امروز افتخار ما شهداي مدافعان حرم هستند، چه اندازه در موضوع ايثارگران، بازنشستگان و فرهنگيان آنها را ديديم؟ توقع فراوان ايجاد كرديم، همه منتظر هستند اما عملاً‌ چيزي در اين مجموعه به دستشان نخواهد رسيد و توقعي ايجاد نكنيد كه عملياتي نباشد. بزرگواران!‌ به نظر من اين برنامه آشوب‌هاي اجتماعي، اقتصادي و اداري را به وجود خواهد آورد، چون تعارضات بين احكام فراوان ديده شده است. من تشكر مي‌كنم از عزيز دلم جناب آقاي حاج‌بابايي عزيز در يك جايي در بحث بازنشستگان چندين بار فرمودند، اعلام كردند هفت برابر رقمي كه براي پاداش پايان خدمت داده‌ايم، اما آيا مهندسين عالي‌رتبه صنايع، اساتيد برجسته دانشگاهها، و قضات شريفي كه از قديمي‌ها هستند و سرمايه ما، همه امروز درخواست بازنشستگي داده‌اند، آيا اين را مطلعيد؟ باز (5000) ميليارد تومان پول مي‌خواهد، شدني است اين همه آدم را در مسيري كه امروز مي‌توانند خدمت كنند ما نبينيمشان؟ در حوزه فرهنگ كه مقام معظم رهبري اين همه دغدغه دارند چند بار واژه «فرهنگ» در اين نامه شما آمده است كه پنج سال آينده بايد براي آن برنامه‌ريزي كنيد؟ اگر فردا قرار است طرحي بياوريد، مي‌دانيد ديگر آن رأي معمولي را نمي‌خواهد؟ با دست خودمان كار را داريم سخت مي‌كنيم. بزرگواران! در چند جا ديدم در حوزه سلامت پزشك خانواده آمده است، آي عزيزان! پزشك خانواده‌اي كه امروز نوشته مي‌شود پنج سال است فقط آزمايشي در دو استان مازندران و فارس مردمش را گرفتار كرده است. اگر قرار است در اين برنامه بياوريم، بياوريد تا پايان برنامه ششم همه استانها بايد درگير بشوند. اگر نيست، شهامت داشته باشيد لغوش كنيد. در چند جا مدام مي‌آورند. بله، بر اساس آن چيزي كه سطح‌بندي نظام ارجاع مبتني بر پزشك خانواده، شما كه فقط دو استان را هنوز نتوانستيد به استانهاي بيشتر تعميم بدهيد، چطوري مي‌خواهد اجرا بشود؟ آقاي قاضي‌پور عزيز! چه اندازه گرفتار درياچه اروميه هستيد و داد مي‌زنيد؟ فارسي‌ها! چه اندازه گرفتار مسأله درياچه بختگان هستيد؟ اصفهاني‌ها! چه اندازه زاينده‌رود شما را امروز گرفتار كرده است و جواب مردم‌تان را نمي‌دهيد؟ امروز بدانيد در همين برگه قرار است درياچه خزر كه مال همه ملت ايران است و سه استان شمالي مستقيماً با آنها ارتباط دارند بلاي همان فضايي كه بر شما حادث شده است را بر درياچه خزر بياورند، آيا مطلعيد؟ آيا اين را خوانده‌ايد، چطور مي‌شود؟ با دست خودمان از يك سو مي‌گوييم ريزگردها، از سويي مي‌گوييم حفاظت از محيط زيست و از سويي مي‌گوييم ارزيابي زيست‌محيطي، اما بدون كار كارشناسي (50) تن از بهترين‌هاي ايران در اين حوزه نظر منفي دادند، چرا مي‌نويسيد؟ آيا نمايندگان استانهاي شمالي اجازه اين كار را خواهند داد؟ اما براي استان ديگر توقع ايجاد كرديد، بنابراين ننويسيد كه شدني نباشد. امروز بلاي اين عزيزان بر سر درياي خزر نيايد. دوستان! در بند «ظ» ماده (12) در آنچه ديده شد به منظور جلوگيري از تخريب جنگل مطلب نوشتيد، آري، حفاظت از جنگل خوب است، اما چه اندازه نظارت كرده‌ايم، چه اندازه حمايت كرده‌ايم، چه اندازه مديريت كرده‌ايم؟ مديريت نكرديم، بعد مي‌خواهيم اصل آن را هوا كنيم. آيا با پنج سال تا سال 1400 تنفس بدهيد مشكل شما حل مي‌شود، بعد هم بگوييم واردات؟ ما كه با واردات مخالف هستيم، پس چطور مي‌نويسيم واردات؟ دو؛ آنچه كه مورد نياز اين صنايع است را توانستيد وارد كنيد؟ به خاطر مشكلات قرنطينه‌اي آيا تاكنون يك كيلو چوب گرد با پوست كه مورد نياز است را توانستيد وارد كنيد؟ نه، چون مشكلات قرنطينه‌اي دارد. به مشكلات آفات مشكل‌ساز بر بخش كشاورزي فكر كرده‌ايد؟ چيزي نوشته‌ايد كه اجرايي نمي‌شود. من معتقدم آنچه نوشته مي‌شود بايستي مبناي اجرا داشته باشد و خواهش مي‌كنم بر مبناي احساس كه اگر ما اين را امروز تصويب نكنيم حتماً‌ مشكلات ديگر دارد، عواقب دارد. بايد عواقب را به جان خريد، دنبال راهكار جديد رفت و قطعاً‌ بن‌بست ندارد. با درايتي كه دكتر لاريجاني دارد حتماً‌ راه حل مساعدي براي يك مجموعه‌اي ايجاد خواهند كرد، بتوانيم برنامه‌اي بنويسيم كه مردم را قانع كنيم و قولي بدهيم كه ان‌شاءالله در آينده اجرايي بشود. از همه تشكر مي‌كنم. خواهشم از بزرگواري شما اين است كه بر مبناي آنچه مردم مي‌توانند راضي بشوند ان‌شاءالله اتخاذ تصميم گردد، ممنون و سپاسگزارم.

علی اردشیرلاریجانی
خيلي ممنون.

غلامرضا تاج گردون
اخطار دارم.

علی اردشیرلاریجانی
اخطار داريد؟ بفرماييد.

غلامرضا تاج گردون
اخطار
بسم الله الرحمن الرحيم آقاي رئيس!‌ من هم اخطار قانون اساسي اصل (110) دارم و هم به استناد ماده (196) آيين‌نامه داخلي تذكر دارم. اگرچه ماده (196) در ارتباط با ماده دارد صحبت مي‌كند، ولي من خواستم قبل از رأي‌گيري يا قبل از ادامه اظهارنظر مخالفين و موافقين صحبت ‌كنم چون نكاتي در بين نمايندگان مطرح مي‌شود به خصوص چون امروز گزارش تقريباً به شكل كامل در اختيار نمايندگان قرار گرفته يك سري ابهاماتي را نمايندگان از نظر تعارضات با سياست‌هاي كلي برنامه ششم و ساير مواد بالادستي دارند. اخطار من بر اين است كه اگر قبل از رأي‌گيري اين اخطار را قبول كنيد كه ما اين را مغاير قانون اساسي تشخيص بدهيم يا حضرت‌عالي تشخيص بدهيد و بعد مجلس رأي بدهد، و اگر اين را تشخيص ندهيد ما انتظار داريم حضرت‌عالي به عنوان رئيس جلسه و رئيس مجلس با استناد به تعارضات با اصل سياست‌هاي كلي چون نمي‌شود بگوييم يك جا رد و يا تأييد كرد برخي از احكام به اين شكل هستند كه مي‌تواند اين مشكلات را به وجود بياورد كه در اجرا مشكل داشته باشد. من خواهش مي‌كنم كه شما صراحتاً‌ در بحث تعارضات با قانون اساسي، سياست‌هاي كلي و ساير اسناد بالادستي از الان مشخص بفرماييد سياست مجلس در ادامه رسيدگي چيست كه ما هم بدانيم متناسب با سياست‌هاي هيأت‌رئيسه و اداره‌كنندگان جلسه نسبت به كليات لايحه يا به كليات گزارش تلفيق چگونه رأي بدهيم؟ رئيس ـ جناب تاج‌گردون ببينيد! ماده (196) راجع به اخطار براي اينكه طرح‌ها و لوايح اگر موادي خلاف قانون اساسي داشته باشند نمايندگان اخطار مي‌دهند و اگر رئيس پذيرفت به رأي مجلس مي‌گذارد و بعد بايد اصلاح بشود و اگر اصلاح در مجلس هم انجام نشد، ارجاع به كميسيون امكانپذير هست. اين در مورد مواد امكانپذير هست، يعني من هم وقتي مواد را ديدم برخي از آن ممكن است اشكال قانون اساسي و يا اشكال خلاف سياست‌هاي كلي داشته باشد كه شما فرموديد آن مواد را ما مي‌توانيم ارجاع به كميسيون دهيم يا مواد ديگر ابهام داشته باشد. هر ماده‌اي كه وارد بود يا ابهامي داشته باشد يا خلاف سياست‌هاي كلي باشد آن موارد را بفرماييد از نمايندگان يا خلاف قانون اساسي باشد بعد آنها بر حسب و مطابق ضوابط آيين‌نامه قابل ارجاع به كميسيون هست، ولي كل اين الان قابل ارجاع نيست. از نظر آيين‌نامه بايد اصل آن رأي بياورد تا ما راجع به مواد بتوانيم تصميم بگيريم. به نظر من كل آن از نظر روح آيين‌نامه اين است اگر رأي نياورد كه ديگر رأي نياورده، مثل طرح‌ها و لوايح ديگر دولت بايد لايحه جديد بدهد،‌ دوباره كميسيون‌ها نظر بدهند، بعد كميسيون تلفيق جديد تشكيل بشود و برود كه طبعاً‌ به امسال و اينها نخواهد رسيد. ولي اگر دوستان موادي را كه ايراد دارند بفرمايند آنها قابل اصلاح است و قابل ارجاع به كميسيون هست. موافقت‌تان را بفرماييد.

غلامرضا کاتب
جناب آقاي حسن‌پور (15) دقيقه وقت داريد، بفرماييد.

شهباز حسن پوربیگلری
موافق
بسم الله الرحمن الرحيم ضمن تبريك به همه رزمندگان عزيز خصوصاً‌ بازوي سخت‌افزاري نظام سردار حاج‌قاسم سليماني در رابطه با آزادسازي شهر حلب و اميدوار هستم با انسجام همه مسلمانان آگاه و بيدار كليه مناطق تحت اشغال داعشي‌ها و تكفيري‌ها از دست اين جنايتكاران آمريكايي آزاد شود. و اما در بحث موافقت، برادران و خواهران محترم!‌ همان‌گونه كه رياست محترم مجلس در جواب دو تذكر مخصوصاً در جواب جناب آقاي دكتر تاج‌گردون فرمودند با كليات موافقت كنيد، اما ايراداتي وجود دارد. بنده هم ايراداتي به مسائل دارم، اما از برادر بسيار عزيز و ارزشمندم جناب آقاي دكتر نوبخت كه زحمات زيادي در رابطه با اين لايحه كشيدند، از ايشان هم پرسيدم نظر دولت چيست؟ ايشان هم فرمودند كه دولت ايراداتي را دارد، اما با كليات موافق است و به واسطه اينكه ما يك سال برنامه پنجم را تمديد كرديم و اگر امروز به اين برنامه رأي ندهيد دولت و مجلس يك سال ديگر مملكت را بلاتكليف مي‌گذارند پس بايستي ما توجه داشته باشيم. برادر عزيز و محترمم جناب آقاي خدري! شما كه مي‌فرماييد نه، اول توجه بفرماييد (45) نفر از همكاران را من و شما رأي داديم، رفتند در كميسيون تلفيق چهار ماه شبانه‌روزي زحمت كشيدند. عزيزان ما از ديوان محاسبات حضور داشتند، مركز پژوهش‌ها حضور داشت و كارشناسان عزيز سازمان برنامه و بودجه در تمامي جلسات كميسيون تلفيق حضور دارند، نبايستي زحمات اين عزيزان را ناديده بگيريم. شما مي‌دانيد برادر عزيزم جناب آقاي حاج‌بابايي با دقت هرچه تمام‌تر در تمامي جلسات شخصاً‌ بندبند و كلمه به كلمه مسائل را بررسي كردند و با توجه به اينكه ايشان سالها عضو هيأت‌رئيسه مجلس بودند، سالها در كميسيون بودجه و تلفيق سعي كردند به مسائل اصلي و اساسي كشور توجه شود. برادران عزيز! بايستي توجه داشته باشيد آنچه كه امروز براي من و شما مهم بوده و هست و بايستي باشد هرچند كه دو مخالف عزيز مخصوصاً جناب آقاي لاشكي برادر بسيار عزيزم احمد‌آقا، مطلب خاصي را در بحث مخالفت نفرمودند چند تا مطلب را فرمودند كه بنده جواب اين مسائل را خواهم داد. اول سياست‌هاي ابلاغي مقام معظم رهبري است كه دقيقاً‌ مورد توجه قرار گرفته. دو، برادران!‌ اگر تمام نطق‌هاي خودتان را توجه بفرماييد، اگر نطق‌هاي جناب آقاي دكتر پورابراهيمي را كه يكي از عزيزان فرمودند مخالف است توجه بفرماييد يكي از دغدغه‌هاي اصلي ايشان بحث اقتصاد مقاومتي است. اينجا به بحث اقتصاد مقاومتي كاملاً توجه شده و يكي از اولويت‌هاي اصلي آنچه كه در محضر شما عزيزان قرار گرفته جايگاه اقتصاد مقاومتي است و تنها نسخه نجات‌بخش اين كشور بحث اقتصاد مقاومتي است ديديد آمريكايي‌ها چگونه بدعهدي كردند. پس ما بايستي به توان نيروهاي متخصص و متعهد داخلي‌مان اعتماد و ايمان داشته باشيم. در اين لايحه به نيروهاي متخصص و متعهد داخلي توجه شده. آيا مخالفين عزيز توجه نكردند يا توجه ندارند امروز فرياد هر نماينده‌اي بحث اشتغال است. امروز وضعيت بيكاري در كشور صداي همه را درآورده است، اما در اينجا اين عزيزان ما بنا را بر اين گذاشته‌اند در پايان برنامه به حول و قوه الهي با كمك شما و دولت محترم ان‌شاءالله براي اولين بار بحث بيكاري تك‌رقمي مي‌شود و اميدوار هستيم به كمتر از (8) درصد در كشور برسد. براي اينكه به اين مهم دست پيدا كنيم لازمه‌اش هماهنگي،‌ اتحاد و انسجام بين دولت، مجلس و قوه قضائيه است. آن فرمايشات گهربار و راهگشاي ديروز مقام معظم رهبري را همه شنيديد و بايستي حول محور فرمايشات معظم‌له سعي كنيم از همه تواني كه در كشور است، استفاده كنيم تا ان‌شاءالله انتظارات به‌حق ولي‌نعمتان خودمان مردم عزيز، فهيم و نجيب‌مان را بتوانيم برآورده كنيم. بحث بعدي كه توجه خوبي به آن شده،‌ بحث سند چشم‌انداز است. برادران عزيز توجه بفرماييد!‌ همكاران من و شما در كميسيون تلفيق اجازه نداشتند نظرات شخصي‌شان را پياده كنند، مي‌بايست به سياست‌هاي ابلاغي و بحث اقتصاد مقاومتي، به سند چشم‌انداز، به بحث اصل (44) قانون اساسي توجه بشود و الحمدلله اين كار صورت گرفته. بله، ايراداتي در هر بخشي وجود دارد، ان‌شاءالله بعد از تصويب كليات سعي مي‌كنيم با مشورت همديگر آن ايرادات را برطرف كنيم، ولي توجه داشته باشيد هر برنامه‌اي داراي نقاط مثبت و منفي است، هر برنامه‌اي محسناتي دارد و معايبي دارد. اما عزيزان مخالف!‌ چرا نگفتيد براي اولين بار از زمان قانونگذاري در اين كشور يعني در صد سال گذشته به بحث تأمين اجتماعي توجه خاص و ويژه صورت گرفته شده است؟ براي ولي‌نعمتان، عزيزاني كه تحت پوشش كميته امداد و بهزيستي هستند براي اولين بار در اين برنامه آورده شده، گفته شده و مصوب شده كه حداقل حقوق بهزيستي و كميته امداد (20) درصد حقوق پايه مشخص‌شده حقوق كار باشد. ممنونم از همه عزيزاني كه اظهار محبت مي‌فرمايند و ان‌شاءالله با رأي قاطع خودشان به اين برنامه رأي مي‌دهند. جناب آقاي احمدي‌لاشكي عزيز! آنچه كه در بحث محيط زيست گفته شد حتماً‌ مد نظر قرار خواهد گرفت. اينكه بحث جنگل‌ها هميشه بحث شما بود و گفته شد براي پنج سال برداشت از جنگل‌ها ممنوع شود، يك كار بسيار ارزشمند است. در بحث اقتصاد دانش‌بنيان جناب آقاي دكتر زاهدي رياست محترم كميسيون آموزش عالي مجلس فرمودند ما همه تلاش‌مان را انجام داديم تا بحث اقتصاد دانش‌بنيان به‌گونه‌اي عمل شود كه محور محصول اين شركت‌ها بحث صادرات باشد. در بحث فرهنگيان، آيا همه شما هميشه فرياد نمي‌زنيد بحث رتبه‌بندي فرهنگيان، بحث مسائل و مشكلات فرهنگيان؟ آيا بايستي به فرهنگيان هم توجه بشود يا نشود؟ برادران عزيز!‌ سعي شده در بحث فرهنگيان هم براي بازنشستگان عزيز و هم براي شاغلين عزيز در اين برنامه فكر اساسي شود و بحث يكسان‌سازي و بحث رتبه‌بندي فرهنگيان يكي از نقاط مثبت اين برنامه است. همكاران عزيز بحث‌هاي ديگري را يادداشت دادند كه يكي از بحث‌ها بحث ريزگردها است، در بحث ريزگردها نمايندگان محترم استان خوزستان كه سالها از اين وضعيت رنج مي‌بردند، خود شما نمايندگان عزيز و محترم بوشهر كه مي‌فرماييد آيا يكي از معضلات و مشكلات اين منطقه بحث ريزگردها نبود؟ اگر در برنامه به بحث مسائل كلي و كلان توجه نشود در كجا توجه شود؟ در بحث قانون بودجه هم كه مي‌فرماييد يك سال بيشتر وقت نداريم، بايستي احسنت و خداقوت گفت و كارشناساني كه از بخش‌هاي خصوصي حضور پيدا كردند چهار ماه رايگان وقتشان را در اختيار مجلس گذاشتند تا به مسائل و مشكلات اساسي و كلان توجه بشود و كارشناسان ديوان محاسبات با تمام وجود حضور داشتند و اظهار نظر كردند آنچه را كه دوستان عزيز فرمودند مركز پژوهش‌هاي مجلس راجع به بند‌بند آنچه كه مصوب شده نظرات كارشناسي را دادند و مركز پژوهش‌ها هم براي همين موارد تشكيل شد. با جناب آقاي دكتر جلالي رياست محترم مركز پژو‌هش‌ها مشورت كردم، ايشان هم فرمودند ما ايراداتي به مواردي از برنامه داريم، اما به كليات رأي مي‌دهيم تا ان‌شاءالله با يك هماهنگي و انسجام بيشتر به اين مسائل توجه بشود. بحث ايثارگران را گفتند، بايستي عرض كنم شرمنده همه ايثارگران در طول انقلاب و در طول دفاع مقدس تا به امروز بوده‌ايم. آنچه كه در توان بوده خوشبختانه اينجا براي بحث ايثارگران سعي شده توجه لازم صورت بگيرد. نمي‌گويم همه آنچه خواست ايثارگران بوده به آن جامه عمل پوشيديم، اما در حد بضاعتي كه در كشور و در مجلس شوراي اسلامي داشتيم و مي‌بايست به گونه‌‌اي باشد كه دولت محترم هم بتواند پاسخگو باشد، سعي شد به بحث ايثارگران توجه بشود. در بحث سلامت و بيمه سلامت و زنان و خانواده بيشترين تلاش شد. بحث سلامت، اين كار بزرگ ملي است كه امروز پاشنه ‌آشيل دولت شده ان‌شاءالله بتواند با قدرت بيشتر به كار خودش ادامه بدهد و يك كاري كه شروع شده و رضايتمندي مردم را به دست آورده. امروز در همه نظرسنجي‌ها وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي خوشبختانه رضايت نسبي مردم را توانسته بدست بياورد. ما نمي‌توانيم اين طرح را ابتر بگذاريم، اين طرح بايستي با قوت و قدرت ادامه پيدا كند تا مردم عزيز و نجيب ما بتوانند ان‌شاءالله از مزاياي اين طرح استفاده كنند. و اما دوستان عزيز!‌ جمله‌اي كه بايستي همه به آن توجه داشته باشند توجه به بخش خصوصي است. توجه ويژه به اتاق اصناف، به اتاق‌هاي تعاون و اتاق بازرگاني شده. اگر قرار است امروز بعد از (37) سال متأسفانه يك نمايشگاه در يك شهر زده بشود بايستي ساعت‌ها وقت مسئولين دولت گرفته بشود، ولي در اين لايحه اين كار به كساني كه اهليت آن را دارند به اتاق اصناف، به اتاق بازرگاني و به اتاق تعاون واگذار شده. برادران عزيز! برويد پاي درد دل اتاق تعاون بنشينيد و از وضعيتي كه وزارت كار نتوانسته پاسخگوي تعاوني‌ها باشد ببينيد چقدر گلايه دارند؟ امروز جاي تأسف است كه بحث اقتصاد در بحث تعاوني‌ها كمتر از (5) درصد است. در اين لايحه توجه شده كه ان‌شاءالله نقش تعاوني‌ها پررنگ‌تر باشد و اميدوار هستيم در پايان برنامه حداقل اقتصاد در بحث تعاوني‌ها دورقمي بشود و به بالاي (10) درصد برسد. جمله‌اي را برادر بسيار عزيزم آقاي گلمرادي در بحث بازنشسته‌هاي‌ نيروهاي مسلح اشاره كردند، بله، (كاتب ـ آقاي حسن‌پور جمعبندي بفرماييد) سعي شد به بحث بازنشسته‌هاي نيروهاي مسلح توجه بشود. در بحث كارگران مظلومي كه همه از قشر مستضعف هستند حقوق اينها قرار شد يكسان‌سازي باشد. در بحث مسائل قضا كه يكي از معضلات و مشكلات كشور بحث قضا هست بيش از (44) ماده به مسائل قضا در كشور پرداخته و بايستي فراموش نكنيم اگر من و شماي مجلس و دولت، (كاتب ـ متشكر) به فكر نيستيم بايد به فكر قوه سومي هم كه در اين كشور بايستي پاسخگوي اين همه ارباب رجوع باشد، باشيم، توجه شده. (نايب‌رئيس ـ متشكريم آقاي حسن‌پور) آخرين جمله را خدمت‌تان عرض كنم، حمل و نقل ريلي در بخش صنعت و معدن در بحث معادن بيشترين توجه صورت گرفته است و كي مي‌خواهيم ان‌شاءالله از اين ذخاير خدادادي‌مان استفاده كنيم. (نايب‌رئيس ـ خيلي ممنون، متشكرم). آخرين جمله در بحث فرهنگ و ورزش است، بايستي عرض كنم كه براي اولين بار به بحث جوانان به صورت ويژه پرداخته شده است. ممنون و سپاسگزارم.

مسعود پزشکیان
خيلي ممنون، مخالف بعدي را اعلام بفرماييد.

غلامرضا کاتب
خيلي ممنون جناب آقاي حسن‌پور، مخالف بعدي جناب آقاي جلال ميرزائي كه مدت (15) دقيقه وقت داريد، بفرماييد.

جلال میرزائی
مخالف
بسم الله الرحمن الرحيم بنده عرض سلام و ادب دارم خدمت همكاران عزيز و ارجمندم. جا دارد كه در ابتداي عرايضم از زحمات كميسيون تلفيق تشكر كنم و همينطور از مطالبي كه سه نفر از همكارانمان تحت عنوان دفاع از اين كليات بيان كردند تشكر كنم بابت زحماتي كه كشيدند. اما ملاحظه مطالبي كه مدافعان ارائه كردند نشان مي‌دهد كه ما با چيزي به عنوان برنامه راهبردي در اين برنامه مواجه نيستيم. آن چيزي كه داريم مي‌بينيم و در اين لايحه آمده مسائل روزمره اداره كشور است. خدمت شما عرض كنم به طور مثال آمدند يك بار مالي اضافه از يك طرف، براي دولت ايجاد كردند اما در قسمتي كه مشكل داريم بحث درآمدهاي دولت است هيچ راهكاري ارائه نشده. من نمي‌دانم اشاره به اينكه، اردو رفتن در يك برنامه راهبردي پنجساله چه ضرورتي دارد؟ در ارتباط با نحوه تدوين و ارائه گزارش روز چهارشنبه دو قسمت برنامه به ما جهت مطالعه ارائه شد اما امروز صبح كه به اصطلاح در صحن حاضر شديم متوجه شديم كه اين گزارش چهار بخش هست و تغييراتي كه از روز چهارشنبه تا الان انجام شده، نشان مي‌دهد كه اگر زمان بررسي را به دو روز ديگر موكول كنيم شاهد تغييرات بيشتري خواهيم بود و اين نشانه اين است كه خود اعضاي كميسيون تلفيق اطمينان و اجماعي نسبت به مصوبات‌‌شان ندارند. كسي منكر ضعف لايحه دولت نبود، اما قرار نيست كه با اين شيوه برنامه‌نويسي خلأ و كار دولت را بيشتر كنيم و چيزي ارائه كنيم كه قابل اجرا نيست، بنابراين نارساي‌هايي جدي در مصوبه كميسيون تلفيق وجود دارد كه من با يك رويكرد كلي اشاره مي‌كنم، به اين موضوع مي‌پردازم و آن اينكه جدا از مشكلات و چالش‌هاي عديده‌اي كه در جامعه ما با آن مواجه هستيم و ما آن را لمس مي‌كنيم در ابتداي شروع به كارمان در مجلس مركز پژوهش‌هاي مجلس زحمت كشيدند عمده‌ترين مسائل كشور اولويت‌ها و راهبردها را در اختيار نمايندگان مجلس قرار دادند و اين بايد براي ما مبنا باشد، زحمتي كه مركز پژوهش‌ها كشيده است به عنوان بازوي فكري و مشورتي نمايندگان مجلس. در اين مطالعه و در اين گزارشي كه مركز پژوهش‌ها ارائه داده است ما متوجه مصالح و مشكلات عمده‌اي در كشور مي‌شويم كه از جمله آنها فساد اقتصادي هست، وضعيت نامناسب حاكم بر فضاي كسب و كار هست، نرخ پايين بهره‌وري هست، بحران آب هست، مشكلات زيست‌محيطي هست، كمبود منابع دولت هست، بحث درآمدها و بحث شدت انرژي هست، بحث اتلاف برق و گاز هست. اما ما متأسفانه در اين كشور وقتي كه مي‌خواهيم مشكلاتي را بيان كنيم، مشكلات را بيان مي‌كنيم اما وقتي كه مي‌خواهيم براي حل مشكلات برنامه بنويسيم مسير ديگري در پيش مي‌گيريم، درگير مسائل روزمره مي‌شويم. ما ياد نگرفتيم كه وقتي مشكلات را تدوين مي‌كنيم، جمع‌بندي مي‌كنيم اينها را اولويت‌بندي كنيم، با توجه به كمبود منابع كدام يك از اينها در اولويت هستند كه بايد به اينها توجه و نگاه ويژه كنيم؟ متأسفانه با وجود مشكلات و بحران‌هاي زياد در كشور ما مي‌بينيم كميسيون تلفيق نگاه ويژه به اين بحران‌ها و مشكلات نداشته است و جالب است كه شما مي‌آييد مشكلات و مسائل روزمره يك قوه مثل قوه قضائيه را در قالب عبارات و مفاهيم زيبا تزئين مي‌كنيد تحت عنوان توسعه قضائي از آن نام مي‌بريد، تعداد پرونده‌ها، بعد بودجه هم براي آن در نظر مي‌گيريد، آيا آسيب‌هاي اجتماعي مشكل جدي كشور ما است يا اين كارهاي روزمره‌اي كه قوه قضائيه انجام مي‌دهد و نياز به توجه ويژه ندارد؟ مروري بر مصوبات تلفيق نشان مي‌دهد كه بدون توجه به كمبود منابع، اينها تكاليفي براي دولت در نظر گرفته‌اند كه دولت قادر به انجام آنها نيست و متأسفانه ما تجارب حاصل از برنامه‌هاي پنجساله سوم، چهارم و پنجم را در عدم تحقق اهداف آن برنامه‌ها دوباره داريم ناديده مي‌گيريم. به نظر مي‌رسد از نظر كميسيون تلفيق همه مسائلي كه ما روزمره با آن مواجه هستيم اولويت دارد و با اين نوع نگاه نمي‌شود برنامه‌ راهبردي پنجساله براي حل مشكلات كشور و برون‌رفت تدوين كرد. يكي از مشكلات جدي كشور بيكاري است. به نظر مي‌رسد ما وقتي كه مي‌آييم در بحث بيكاري روي آن كار كنيم، برنامه ارائه بدهيم مي‌آييم به رشد توجه مي‌كنيم كه ماده (1) مصوبه تلفيق در اين راستا است. اما در گزارش مركز پژوهش‌هاي مجلس مي‌بينيم كه يكي از مسائل در ارتباط با رشد اقتصادي در كشور ما اين است كه در سال‌هاي اخير رشد اقتصادي ما اشتغالزا نبود، بيشتر سرمايه‌بر و تكنولوژي‌بر بوده است و اين مسأله را دوباره ما ناديده گرفتيم، و اينكه راه جدي وجود دارد كه رشد اقتصادي با توجه به نگاهي كه در تدوين اين برنامه‌ حاكم بود تأثير قابل توجهي بر رشد اشتغال نداشته باشد. يكي از مسائل ابتدايي كه معمولاً در برنامه‌ها بايد رعايت بشود اين است كه منظور از محور در يك برنامه كه در ماده (2) كميسيون تلفيق به آن اشاره شده اين است كه قابليت‌ها، مزيت‌ها و همچنين محدوديت‌ها و نارسايي‌ها را در نظر بگيريم. اما ما مي‌بينيم كه در اينجا اين اتفاق نمي‌افتد و اولويت‌ها هم براساس تأثير مثبتي كه بر روند توسعه اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي دارند اينها تدوين مي‌شوند و نگاه صرفاً محدود به رشد اقتصادي نيست، اما نگاهي به ماده (2) مصوبه كافي است تا ما متوجه بشويم كه دقت كافي در تدوين اين برنامه صورت نگرفته و دغدغه و نگاه جزئي‌نگر، محلي‌نگر و منطقه‌اي‌نگر باعث شده تا مصالح و سياست‌هاي كلي و اهداف اصلي به حاشيه رانده بشود و سير تدوين برنامه به سمتي رفته است كه نه تنها سند چشم‌انداز بلكه سياست‌هاي ابلاغي اقتصاد مقاومتي نيز بر بندها و تبصره‌ها حاكم نباشد و تنها در قالب مفاهيم و به صورت شكلي در برخي بندها از آنها نامي برده بشود. به طور مثال در ماده (8) مصوبه تلفيق دولت موظف شده است به منظور تحقق اهداف بند (16) سياست‌هاي كلي اقتصاد مقاومتي اقداماتي را انجام بدهد، اين اقدامات چيست؟ اصلاح نظام خزانه‌داري كشور، نظام نظارت از طريق اصلاح نظام حسابرسي، نظام نظارت از طريق اصلاح نظام حسابداري، تهيه نرم‌افزار حسابداري، تهيه نرم‌افزار حسابداري واحد، تدوين بسته آموزشي نظام حسابداري بخش عمومي براي كشور و طراحي نظام نظارت مالي متناسب با شرايط كشور، اما من تعجب مي‌كنم كه دوستان كميسيون تلفيق يك نگاهي به بند (16) سياست‌هاي مقاومتي نينداخته‌اند كه چه هست. بند (16) سياست‌هاي مقاومتي تصريح مي‌كند كه «صرفه‌جويي در هزينه‌هاي عمومي كشور با تأكيد بر تحول اساسي در ساختارها، منطقي‌سازي اندازه دولت و حذف دستگاههاي موازي و غير ضرور و هزينه‌هاي زائد». اما در بندها و تبصره‌هاي ذيل ماده (8) هيچ اشاره‌اي به اينها نمي‌شود. يكي از مشكلات و چالش‌هاي اساسي در كشور ما كه بارها مقام معظم رهبري بر آن تأكيد فرمودند بحث توليد است كه نتيجه آن كمبود درآمد براي دولت و ادامه فقر در جامعه است و بارها ما شاهد بوديم كه دولت به علت كمبود منابع و درآمد نه تنها پروژه‌هاي عمراني را تعطيل كرده، بلكه پولي براي ساماندهي و ارتقاء فعاليت‌هاي فرهنگي و اجتماعي نظير كاهش آسيب‌هاي اجتماعي نداشته است. متأسفانه در اين برنامه به جاي دغدغه و تأكيد روي توليد و بالا بردن كيفيت توليد، ما شاهد اين هستيم كه نگاه و نگرش حاكم بر اين برنامه دوباره توزيع‌محور است. ما بايد چيزي توليد كنيم كه دغدغه توزيع آن را داشته باشيم و اين در حالي است كه اين نگاه توزيع‌محور و اين رويكرد را ما تجربه كرديم كه چگونه منجر به خشك شدن منابع مي‌شود و چه آثار زيان‌باري دارد كه يكي از نتايج آن رشد منفي اقتصادي است. باز در جاي‌جاي اين برنامه، اين مصوبه تلفيق، ما شاهد به كارگيري نامناسب و نابجاي مفاهيم و عدم انسجام ميان بندها هستيم، مثل ماده (1) مواردي در قالب بندهاي (1) تا (3) در ذيل اين ماده گنجانده شده كه برخي از آنها همان بندهاي سياست‌هاي ابلاغي اقتصاد مقاومتي است كه اهداف متعددي را دنبال مي‌كند، ولي كميسيون تلفيق آمده بخش عمده‌اي از آنها را تحت عنوان الزامات دستيابي به رشد اقتصادي (8) درصد قرار داده است. در حالي كه در خود سياست اقتصادي اهدافي كه براي آن بندها ذكر شده تأمين رشد پايدار، بهبود شاخص‌هاي اقتصادي و دستيابي به اهداف سند چشم‌انداز است كه مسائل اجتماعي و نارسايي‌هاي فرهنگي را هم مد نظر دارد در حالي كه هر كدام از اين مواد در جاي خودش در متن بايد مورد استفاده درست قرار بگيرد، در جاي ديگري صحبت از انضباط مالي، اصلاح، تقويت نظام مالي صرفه‌جويي شده است و جالب است كه شما در لابه‌لاي اين مصوبات متوجه مي‌شويد كه بين سياست‌هاي پولي با سياست‌ها مالي اين فرق لحاظ نشده است كه سياست‌هاي مالي ناظر به چه اقداماتي است، سياست‌هاي پولي ناظر بر چه اقداماتي است. در يك بخشي آمده راجع به آموزش‌ عالي در ارتباط با أخذ گواهينامه مهارت صحبت شده. برادران عزيز! مگر قرار نبود دانشگاه جامع علمي كاربردي و سازمان فني حرفه‌اي همه مهارت‌ها را آموزش بدهد، پس چرا دوباره يك كار ديگر را باب مي‌كنيد و بعد جالب است سرفصلي هم برايش اختصاص مي‌دهيد مي‌خواهيد با وجود كمبود منابع بخشي از منابع كشور را در مسيري هزينه كنيد كه ضرورتي ندارد. در پايان نظر بنده اين است كه برنامه‌اي كه در ارتباط با راهبردهاي اساسي آن بين دولت و مجلس اجماعي نيست، بين نخبگان در ارتباط با آن اجماع نظر وجود ندارد، سؤالم از عزيزان اين است كه اين برنامه چگونه قابل اجرا است، امروز در جلسه‌اي با آقاي دكتر نوبخت، اشاره كردند اين برنامه قابليت اجرايي ندارد ما چه عجله‌اي داريم به برنامه‌اي رأي بدهيم كه قابل اجرا نيست و با توجه به توضيحاتي كه آقاي دكتر لاريجاني ارائه كردند ما اگر به كلياتش رأي بدهيم در صحن علني اختيارات محدودي براي اصلاح اين همه معايب داريم، درست است بنابراين ما نياز به برنامه داريم كه در اين شكي نيست اما نه هر برنامه‌اي، برنامه‌اي كه براي برون‌رفت از مشكلات موجود و چالش‌‌هاي اساسي به ما كمك كند نه برنامه‌اي كه در ارتباط با آن اجماع نيست و ما را غرق مشكلات عديده‌اي مي‌كند و به مشكلات كشور بيش از پيش دامن مي‌زند. از صبر و حوصله شما سپاسگزارم.

مسعود پزشکیان
متشكرم موافق بعدي را اعلام بفرماييد.

غلامرضا کاتب
متشكر، موافق بعدي جناب آقاي پژمانفر هستند كه (15) دقيقه وقت داريد، بفرماييد.

غلامرضا کاتب
متشكر، موافق بعدي جناب آقاي پژمانفر هستند كه (15) دقيقه وقت داريد، بفرماييد.

نصراله پژمان فر
موافق
بسم الله الرحمن الرحيم «اللهم صل علي علي بن موسي الرضا المرتضي الامام التقي النقي و حجتك علي من فوق الارض و من تحت الثري الصديق الشهيد صلاه كثيره تامه زاكيه متواصله متواتره مترادفه كافضل ما صليت علي احد من اوليائك» بنده هم وظيفه مي‌دانم خدمت يكايك سروران گرامي اعزه بزرگوار ميهمانان جلسه هم عرض تبريك داشته باشم به مناسبت اعياد گذشته و هم آرزوي توفيق داشته باشيم در اين باقيمانده عمر. دوستان هم در جهت مخالفت و هم در جهت موافقت فرمايشاتي فرمودند كه همه اين نكته‌ها قابل توجه هست و بايد به آن پرداخته بشود. اما من قبل از اينكه وارد بحث بشوم و نكاتي را كه در موضوع موافقت مد نظرم است خدمت عزيزان عرض كنم، پيشنهاد دارم دوستان به سيستم‌هايي كه در مقابل خودشان هست به آن به درگاهي كه نقطه نظرات مركز پژوهش‌هاي مجلس را در آن درج كرده يك نگاهي داشته باشد كه يك اظهارنظر به نظر من كارشناسي در اين حوزه هست و مسائل متعددي را در راستاي نقاط ضعف و هم نقاط قوت اين لايحه اشاره كرده و يك جمع‌بندي دارد كه من نهايتاً اين جمع‌بندي مركز پژوهش‌ها را به عنوان امين مجلس، خدمت شما طرح موضوع خواهم كرد. اما يكسري نقاط قوتي اين برنامه دارد كه به اين ادله بنده تأكيد دارم كه بايد از اين برنامه استفاده بشود و مي‌تواند به عنوان برنامه ششم مبنايي باشد براي بررسي در صحن مجلس و نقاط قوت و ضعف ان‌شاءالله تعديل بشود. يكي از نكته‌هايي كه در اين برنامه و زحمت صورت گرفته وجود دارد پرداختن به موضوعات اساسي و الزام به تهيه اسناد راهبردي است. عزيزان برادران، خواهران ما در كشورمان كمتر داشتيم كه به موضوع اسناد راهبردي مي‌پردازند. همانطوري كه مستحضر هستيم قانون برنامه تحت سايه سياست‌هاي ابلاغي و چشم‌انداز جمهوري اسلامي قرار گرفته و در ذيل آن برنامه ساليانه و لايحه ساليانه دولت است، طبيعتاً اين كه بايد يك نگاه ميان‌مدت و ميان‌برنامه‌اي داشته باشيم يك اصل ضروري است كه در اين موضوع به نكته‌هاي متعددي به عنوان اسناد راهبردي پرداخته شده، هم كاهش بحران آب امروز همه عزيزاني كه در همه نقاط كشور نمايندگي دارند مي‌كنند بحران‌هاي شديدي را ما در كشور در حوزه آب داريم به اين موضوع به صورت جدي پرداخته شده است. موضوع ارتقاء بخش كشاورزي از مسائلي است كه امروز به عنوان يكي از امتيازات كشور ما بايد مد نظر باشد، در اين موضوع به آن توجه ويژه‌اي شده و به بندهاي متعدد در اين بحث اشاره شده است. عادلانه ساختن نظام حقوق و دستمزد امروز يكي از اشكالات اساسي كه به حاكميت گرفته مي‌شود بي‌عدالتي در پرداخت حقوق و دستمزد هست كه سعي شده در اينجا به اين موضوع پرداخته بشود و به عنوان يك قانون برنامه نظام حقوق و دستمزد را تعديل كند و اين همه بي‌عدالتي‌ها مثل حقوق‌هاي نجومي يا اين مشكلاتي كه امروز بازنشستگان ما دارند كه بازنشستگان آموزش و پرورش يا بازنشستگان كارگري دارند بايد به اينها توجه بشود. مسأله وضع قواعد مالي براي بودجه ساليانه، اين يكي از امتيازات اين برنامه هست كه به آن اشاره شده، يعني تلاش شده با پرداختن به جزئيات با يك نگاه متوسط در برنامه بودجه ساليانه به آن توجه بشود اين مسأله بسيار مهمي است. عزيزان! ما به شدت نياز داريم كه نظام بودجه‌اي كشور ما از عدم توازن و بي‌عدالتي‌ها و اينكه امروز هر دولتي مي‌آيد براي خودش يك موضوعي را مد نظر قرار مي‌دهد خارج بشود، ما بايد كاري بكنيم قواعد مالي را در بودجه ساليانه حاكم بكنيم در اين پيشنهاد ارائه شده و مصوبه‌اي كه كميسيون تلفيق داشته اين مسأله مد نظر هست، عزيزان! يك نكته‌اي را من عرض كنم بعضي‌ها دارند يك طوري فضا‌سازي مي‌كنند كه كأنّه كميسيون تلفيق از بيرون مجلس اين كار را كرده است، كميسيون تلفيق يك كميسيوني است مركب از همه نماينده‌هاي كميسيون‌هاي متعدد مجلس يعني نشستند نگاه فرهنگي داشتند، نگاه عمراني داشتند، نگاه امنيتي و مسائل ديگر كاملاً مد نظر بوده و لذا اين كه بعضي‌ها مسأله را طوري دارند وارونه جلوه مي‌دهند و حتي بعضي از عزيزاني كه خودشان در تنظيم اين سند نقش داشتند امروز به يك دليل مي‌خواهند از زير اين بار فاصله پيدا بكنند آن دليل اين است كه مي‌گويند دولت‌ها زير بار اجرا نمي‌روند. سؤال من اين است، آيا ما بايد براي تنظيم وظايف خودمان برويم به سمت اين جايي كه دولت‌ها قبول داشته باشند و فقط همان سياست‌هاي خودشان بايد باشد، خوب مجلس اينجا چكاره است؟ امروز به شدت اين روحيه حذف مجلس از نظام برنامه‌ريزي كشور دارد پيگيري مي‌شود، امروز مي‌آيند در دستگاه‌هاي اجرايي اعلام مي‌كنند اگر چيزي را كه ما گفتيم مصوب كرديد ما اجرا مي‌كنيم، اما اگر چيزي را كه ما نگفتيم شما مصوب كرديد، مطمئن باشيد كه اينها اجرايي نمي‌شود، اين خيلي بد است براي مجلس، اين توهين به مجلس است، عزيزان! من مكرر ديده‌ام در لايحه بودجه وقتي مسأله مطرح مي‌شود عزيزان برنامه‌ريز مي‌آيند اعلام مي‌كنند تمامي تغييراتي را كه مجلس در لايحه داشته باشد ما همه را مطمئن باشيد اجرا نخواهيم كرد، چيزي را اجرا مي‌كنيم كه مصوب خود ما باشد. خوب اگر معنا اين باشد يعني اينكه اصلاً مجلس هيچ‌كاره است. خوب مجلس را بردارند، دولت براي خودش ببرد و بدوزد، امروز لازم است كه به اين مسأله توجه جدي بشود. ديگر از مسائلي كه به عنوان امتياز اين برنامه هست تعيين تكليف در مورد بدهي‌هاي دولت است، شما اين لايحه‌اي را كه دولت فرستاد نسبت به اين مسائلي كه بنده عرض كردم ببينيد بررسي كنيد به كدامش توجه شده. بدهي‌هاي دولت يك مسأله اساسي است، مسأله نظام قضائي كشور، امروز يكي از نكته‌هايي است كه در مصوبه تلفيق به آن توجه شده است. كاهش آسيب‌هاي اجتماعي كه در آن بررسي‌هاي صورت گرفته موضوع آسيب‌هاي اجتماعي يكي از مسائل مهمي بوده كه مد نظر هم رهبري هست هم تك‌تك ما در حوزه‌هاي انتخابيه خودمان داريم بررسي مي‌كنيم در اين لايحه به آن توجه شده است من نمي‌گويم در اين برنامه ارائه شده ضعف وجود ندارد اما معناي آن اين نيست كه ما بخواهيم به حدي مشكلات را در اين لايحه بزرگ ببينيم كه بخواهيم كليا‌ت آن را رد بكنيم. مسأله ديگر اشتغال است، امروز يكي از مسائل مهم كشور اشتغال است متأسفانه امروز دولت به دليل درگيري مسائلي كه در حوزه برجام داشت كمتر به اشتغال، كمتر به مسأله توليد، كمتر به مسائل اقتصادي و معيشت مردم توجه شد. امروز در لايحه پيشنهادي كه كميسيون تلفيق به آن توجه كرده است به اين موضوع توجه جدي اعمال شده است. نكته ديگر مشوق‌هايي كه براي توليد در نظر گرفته شده است اين مشوق‌ها واقعاً نجات‌بخش كشور هست براي خروج از ركود، مجلس به كمك دولت، ما همه سوار يك كشتي هستيم، مجلس و دولت در كنار همديگر بايد كمك بكنند تا بتوانيم اين فضاي مشكلي كه در كشور داريم ركود، بيكاري و معضلات اقتصادي مردم را حل بكنيم اين لايحه بستر بسيار مناسبي در اين موضوع فراهم مي‌كند. مسأله رونق اقتصادي، سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي مختلف و زمينه حضور بخش خصوصي جدي گرفته شده است. بحث كاهش تورم تعيين تكليف يك تعدادي بازنشسته و كارگراني كه امروز بلاتكليف هستند و هر روز جلوي مجلس تجمع مي‌كنند و تعيين تكليف براي موضوع هدفمندي يارانه‌ها. توازن منطقه‌اي عزيزان يكي از مسائلي كه بي‌عدالتي‌ها در كل سطح كشور ايجاد شده امروز آمدند به عنوان يك قانون بالادستي براي قوانين ساليانه در نظر گرفته‌اند، توازن منطقه‌اي ايجاد بشود و موضوع خانواده. اما من مهمترين بخشي كه به عنوان رئيس كميسيون فرهنگي به آن اشاره مي‌كنم بخش‌هايي است كه در حوزه مسائل فرهنگي به آن اشاره شده است. متأسفانه دولت آن چيزي را كه ارائه كرد در بخش فرهنگي كلاً دو ماده و يك مسأله هم در مورد زنان ارائه كرد. كشوري كه مهمترين مسائل آن، مسائل فرهنگي است آيا پيشنهاد دادن اضافه كردن بندهايي به اين بندها، آيا معناي آن ضعف است؟ ما امروز در مسائلي ورود پيدا كرديم و پيشنهاد داديم و مصوب تمامي نماينده‌هاي كميسيون‌ها قرار گرفت كه اينها مسائل فرهنگي كشور را حل و فصل مي‌كند. من به بخشي از آنها اشاره مي‌كنم: ما امروز در بخش (17) يك بخش به عنوان مسأله فرهنگي آورديم، اساساً در لايحه دولت چيزي به عنوان مستقل و به عنوان موضوع فرهنگ ديده نشده، ما در اينجا تقويت فرهنگ عمومي، ارتقاء شاخص‌هاي فرهنگي همه اينها مستندات آن هست، چون وقت كم است من مستندات آن را عرض نمي‌كنم اما همه آن وجود دارد. تمهيدات قانوني لازم در ارتباط با موضوع تقويت مراكز فرهنگي، مراكز ورزشي، مساجد امروز يكي از چيزهايي كه در اين لايحه پيش‌بيني شده، فعاليت‌هاي مسجدمحور است. مسجد به عنوان مهمترين كانون فرهنگي كشور امروز مي‌تواند تقويت بسياري از زيرساخت‌هاي فرهنگي را داشته باشد كه به اينجا توجه شده است، امور ايثارگران و گسترش فرهنگ ايثار و شهادت هم در صدا و سيما هم در آموزش و پرورش و هم در مراكز آموزش ‌عالي يكي از مسائلي است كه به آن توجه شده، در كل ماده (101) زيرمجموعه آن تعداد بندهاي مفصلي دارد به موضوع ايثار و شهادت توجه شده است. توانمندسازي محرومان و فقرا در حوزه مسائل فرهنگي، آسيب‌هاي اجتماعي. يكي ديگر از مسائلي كه به آن توجه شده فضاي مجازي است. عزيزان! رهبر بزرگوار انقلاب فرمودند امروز فضاي مجازي براي بعضي از جوانان‌هاي ما مثل يك جهنم شده است، براي اين فضا بايد طبيعتاً يك برنامه‌اي داشت. در موضوع برنامه‌هايي كه در فضاي مجازي ما مي‌توانيم داشته باشيم بايد به آن توجه بشود و باقي مسائلي كه در حوزه زنان، در حوزه خانواده، در حوزه ورزش ما الحمدلله مصوبات زيادي داريم و من به عنوان رئيس كميسيون فرهنگي عرض مي‌كنم صرف نظر كردن از اين الحاقات به حوزه پيشنهادات دولت خسارتي است به حوزه فرهنگ. ما اگر به اين موضوعات و تكمله‌ها وارد نشويم و فقط بخواهيم با همان پيشنهادات دولت پيش برويم، قطعاً اشكالات فراواني داريم. برادران و خواهران صد كلام به يك كلام، اين كلياتي كه مطرح شده هم نقاط قوتي دارد، هم نقاط ضعفي دارد. اما آن چيزي كه نقاط قوتش است اينها قطعاً و جزماً نقاط قوت فراواني است، مي‌تواند به بيرون رفتن و خارج شدن كشور از بسياري از مشكلاتي كه امروز به دليل بي‌قانوني و عدم توجه در اين مسائل وجود دارد كمك كند. مسئله دانش‌بنيان بودن اقتصاد و توليد از نقاط قوت اين برنامه است كه در مقايسه با برنامه‌هاي قبلي و پيشنهادهايي كه دولت داده است اصلاً قابل مقايسه نيست. بحث امنيت يكي ديگر از مسائلي است كه به آن توجه شده است. عزيزان! در لايحه به صورت ويژه به مسئله امنيت كشور توجه شده است. (كاتب ـ متشكر، حاج‌آقا جمع‌بندي بفرماييد) اين يكي از نكته‌هايي است كه ما حتماً بايد به آن توجه بكنيم. اما اينكه بعضي دوستان مي‌گويند دولت اراده ندارد، خوب، طبيعتاً آيا معناي آن اين است كه ما بياييم فقط براساس نقطه‌نظراتي كه دولت‌ها دارند اين كار را انجام بدهيم؟ خير، وظيفه مجلس قانون‌گذاري و نظارت است و اتفاقاً يكي از نقاط قوت اين برنامه اين است كه موضوع نظارت مجلس بر عملكرد دولت يك ‌مقدار جدي گرفته شده است و تلاش شده است كه در مقابل رفتارهاي دولت نظارت جدي صورت بگيرد و (نايب‌رئيس ـ حاج‌آقا متشكرم وقت شما تمام شد) وزارت‌ها كارآمد باشد. خدايا! ما در پيشگاه تو اين را مي‌خواهيم در تمامي رأي‌ دادن‌ها، عمل‌ها، قيام و قعودها و اظهارنظرهايمان خدا را مد نظر داشته باشيم، نه تنها به موضوعات گروه‌هاي خودمان توجه نكنيم، خدا و مصالح كشور را مد نظر داشته باشيم. خدايا چنان كن سرانجام كار تو خشنود باشي و ما همه رستگار به بركت صلوات بر محمد و آل محمد (حضار صلوات فرستادند)

مسعود پزشکیان
متشكرم.

غلامرضا کاتب
مخالف بعدي جناب آقاي حسينعلي شهرياري هستند. آقاي دكتر! مدت (15) دقيقه وقت داريد.

حسینعلی شهریاری
مخالف
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم با عرض تبريك ميلاد باسعادت پيامبر گرامي اسلام و رئيس مذهب شيعه حضرت امام جعفر صادق (عليه‌السلام) و سلام خدمت شما عزيزان. عزيزان! اگر پنج قانون برنامه توسعه اول را مد نظر قرار دهيم متأسفانه شاهد خواهيم بود كه حدود (25) درصد قوانين اجرايي شده است و آن هم اگر قانون نبود حتماً اجرايي نمي‌شد. يكي از عزيزان فرمودند كه اگر قانون برنامه نداريم‌ كشور را نمي‌شود اداره كرد،‌ ولي برداشت من اين است كه در اين (38) سال قانون برنامه هيچ‌وقت اجرايي و عملياتي نشده است و اگر قانون درست و حسابي در اين مملكت مي‌بود وضعيت استان‌هايي مثل سيستان و بلوچستان و اين ‌همه مناطق غيربرخوردار وجود نداشت. وضعيت اينطور نبود كه دانش‌آموزان سر كلاس درس به علت فقر غذايي ضعف كنند و نتوانند اصلاً ادامه تحصيل بدهند و وارد مدرسه بشوند. علت آن هم اين است كه وقتي ما قانون برنامه مي‌نويسيم، كشور ما كشوري است كه به علت اينكه مستقل‌ترين كشور دنيا است هميشه دچار مخاطراتي بوده، استكبار جهاني و بقيه مشكل درست كرده‌اند، نفت ما را تحريم كرده‌اند و اين قانون و برنامه‌اي كه مي‌نويسيم مقدار زيادي به اينكه چقدر منابع مالي به وجود بيايد بستگي دارد. از طرفي هم، وقتي ما قانون برنامه را مي‌نويسيم بايد توان اجرايي، توان مديريت و منابع مالي كشور را پيش‌بيني كنيم كه متأسفانه هميشه ما نه تنها قوانين برنامه، قانون بودجه و حتي در شوراي عالي انقلاب فرهنگي و مجمع تشخيص مصلحت نظام هم ايده‌آل‌هايمان را آمديم قانون كرديم و يكي از علل عدم موفقيت قوانين ما به همين مسأله است كه متأسفانه هميشه وجود داشته است. ما حدود (110) ماده به لايحه‌اي كه دولت ارائه داد اضافه كرديم و اين (110) ماده‌اي كه اضافه كرديم حدوداً (500) هزار ميليارد تومان هزينه‌ها را افزايش داده است. در لايحه دولت يك رشد (8) درصدي پيش‌بيني شده بود كه در آن (8) درصد هم پيش‌بيني شده بود كه به يك‌سوم آن از طريق بهره‌وري به اين رشد برسيم. الان كه ما (500) هزار ميليارد تومان اين را اضافه كرديم باز هم همان رشد (8) درصدي است و بعد يك‌سوم بهره‌وري چه خواهد شد؟ ما بايد بياييم در قانون برنامه مشكلات اصلي مملكت و چند محور اساسي را مد نظر قرار بدهيم. وقتي بخواهيم تمام مشكلات عالم را در يك قانون برنامه‌ اجرايي و عملياتي كنيم نتيجه‌ آن هم اين مي‌شود كه تا الان متأسفانه در اين بيست و هفت، هشت سال در كشور اتفاق افتاده است و ما نتوانستيم به آن اهدافي كه داريم دسترسي پيدا بكنيم. شما ببينيد مثلاً در لايحه دولت براي سواحل مكران پيش‌بيني شده بود، وقتي در مجلس مي‌آيد ده، بيست مورد ديگر به آن اضافه مي‌شود به اين معني است كه آن سواحل مكران هم قطعاً به جايي نخواهد رسيد و اتفاقي نخواهد افتاد. عزيزان من! ما خيلي از مسائلي كه داريم متأسفانه هم‌خواني ندارد و مشكلات را جدي نمي‌گيريم. جداول احكامي را كه نوشتيم وقتي نگاه مي‌كنيم مي‌بينيم هيچ هم‌خواني ندارد؛ يعني منابع مالي آن پيش‌بيني نشده است. مدام آمديم احكام نوشتيم بدون اينكه وقتي جداول را بررسي مي‌كنيم ببينيم كه آيا اينها وجود دارد يا ندارد و يك تعارض جدي بين اين مسائل وجود دارد كه اين تعارض باعث مي‌شود كه قانون اجرا نشود و وقتي كه جداول و منابع مالي وجود نداشته باشد قطعاً سال اول برنامه، برنامه قفل خواهد شد. الان شما عزيزان شاهد هستيد، امسال آن بودجه‌هاي عمراني كه قرار بود داده بشود به خاطر مشكلات مالي و كمبود منابع مالي چند درصد از بودجه‌هاي عمراني تحقق پيدا كرده است. در قانون برنامه هم تقريباً و دقيقاً همين اتفاقات خواهد افتاد زيرا وقتي برنامه بودجه را مي‌نويسيم بايد قانون برنامه پنجم را كه مي‌بينيم، يك‌پنجم قانون برنامه رعايت بشود كه تقريباً در هيچ زماني اتفاق نيفتاده و متأسفانه منابع مالي آن در جداول هيچ‌وقت ديده نشده است. اگر به احكام دقت كنيم، حكم‌هاي تكراري و متعارض زيادي وجود دارد. مثلاً ما در حوزه سلامت كه توليت، سياست‌گذاري، برنامه‌ريزي و اينها را به وزارت بهداشت و درمان داديم، اگر جاهاي مختلف اين قانون را بررسي كنيم با اختياراتي كه به دستگاه‌هاي ديگر و جاهاي ديگر سپرديم تعارض دارد، همان اتفاقي مي‌افتد كه در قانون برنامه پنجم اتفاق افتاد. ما چند درصد حوزه سلامت را توانستيم در قانون برنامه پنجم عملياتي كنيم كه دقيقاً و حتي يك ‌كم بيشتر را آورديم با تعارضات زيادي كه در قانون وجود دارد و قطعاً اين مشكلات باعث خواهد شد به همان مسائلي كه مد نظر ما بوده است، دچار مشكل بشويم و واقعاً نتوانيم به آن برسيم. ما از قانون هدفمندي يارانه‌ها (10) درصد براي حوزه سلامت پيش‌بيني كرديم. در اين چند سال واقعاً اين هم اتفاق نيفتاده است، چون دولت مدعي است منابعي كه داشته است مجبور شده است همه آن را به عنوان يارانه بدهد و يكسري از مشكلاتي كه به وجود مي‌آيد به اين دليل است، اينها جايي پيش‌بيني نشده است. دولت سهم روستاييان، عشاير و اقشار نيازمند را بر مبناي (7) درصد حقوق و دستمزد مشمولان قانون كار پيش‌بيني كرده است. در سال‌هاي گذشته هم دولت منابع كافي نداشت كه اين را پرداخت كند. قطعاً در قانون برنامه هم چون منابع كافي ندارد اين تحقق پيدا نخواهد كرد و اين مشكلاتي كه امروز در حوزه سلامت وجود دارد باز وجود خواهد داشت. در يكي از مواد به احداث ابنيه و فضا براي ادارات و سازمان‌هاي دولتي كه در شهرستان‌ها تصويب شده وجود دارد، پرداخت شده است. واقعاً در اين چند سال گذشته چقدر منابع داشتيم كه مجموعه اداري را در شهرهايي كه حدود (50) هزار نفر جمعيت دارند ساخت و ساز كنيم. اصلاً اين اتفاق نيفتاده و اين هم در قانون برنامه به علت كمبود منابع مالي قطعاً اتفاق نخواهد افتاد و توقعاتي خواهد بود كه ما براي مردم ايجاد مي‌كنيم و مشكلاتمان را بيشتر مي‌كنيم. مگر ما در بودجه چقدر مي‌توانيم تحقق داشته باشيم كه ما مي‌آييم توقع ايجاد مي‌كنيم؟ چه انتظاري داريم؟ واقعاً فكر مي‌كنيم معجزه‌اي اتفاق خواهد افتاد؟ اگر اين توقع را داريم قطعاً معجزه اتفاق نخواهد افتاد. در كمك به ايثارگران و رزمندگان آيا تا حالا توانسته‌ايم آنچه در قانون تصويب كرده‌ايم براي خانواده‌هاي معزز شهدا، ايثارگران، آزادگان و رزمندگان كه در احكام قانون برنامه هم بوده است به آن برسيم؟ آيا ما تا به حال توانستيم توقعات به‌حق اين عزيزان را برآورده كنيم؟ و متأسفانه در اين قانون هم چند جا تعارضاتي وجود دارد. عزيزان ارتشي و سربازاني كه بنا به وظيفه ذاتي خود يك سال، دو سال، ده سال در جبهه و جنگ بوده‌اند بعد ما در اين قوانين، در احكام «حضور داوطلبانه» آورديم. آيا اين تفسير به رأي نخواهد بود؟ آيا بعداً نخواهند گفت كه ارتشيان بنا به وظيفه خود رفتند، اين داوطلبانه نبوده است؟ اينها را بايد شفاف كنيم. اگر عزيزان ارتشي ما، سربازان ما در يك سنگري يك خمپاره‌اي خورد يك نفر شهيد شد، چند نفر جانباز شدند، چند نفر جانباز بالاي (25) درصد شدند، يك عده هم تركشي هم به آنها نخورد. آيا اين فردي كه در همان سنگر بوده و برايش اتفاقي نيفتاده است از تمام حقوق خودش بايد محروم باشد؟ اگر جانبازي زير (25) درصد است نبايد تسهيلات كافي برايش پيش‌بيني بشود و اين مشكلات عزيزان را پيش‌بيني‌ كنيم؟ مگر يادمان رفته كه اگر امروز مجلس شوراي اسلامي هست و اگر ما حضور داريم به بركت خون شهدا، ايثارگران، رزمندگان و آزادگان بوده است؟ آيا حقوق‌هاي بازنشستگان كشوري و لشكري كه چند سال پيش بازنشسته شدند با افرادي كه الان بازنشسته مي‌شوند چقدر اختلاف دارند، واقعاً توانستيم مشكلات اينها را برطرف كنيم؟ آيا ما پاداش پايان‌ كار فرهنگيان را پرداخت كرديم؟ آيا ما مشكلات فرهنگيان عزيز را توانستيم برطرف كنيم؟ آيا توانستيم حقوق و مزاياي اين عزيزان را مثل بقيه عزيزان و كارمندان دولت حل كنيم و اين اختلافات را از بين ببريم؟ آيا در قانون برنامه براي خيل عظيم بيكاران كه روز به روز بر تعداد بيكاران، مخصوصاً تحصيل‌كرده‌هاي ما افزوده مي‌شود واقعاً توجه جدي شده است؟ عزيزان! در اين قانون برنامه شما تعداد زيادي دانشجو كه تحصيل مي‌كنند پيش‌بيني كرديد، آيا تصميم شما اين است كه ما افراد را هر روز دانشگاه ببريم، فارغ‌التحصيل كنيم بعد بيكار بگذاريم در خانواده كه اينها به خاطر مشكلات روحي و رواني دچار مشكلات جسمي و روحي بشوند و اين همه آسيب‌هاي اجتماعي كه در جامعه وجود دارد ما روز به روز اينها را افزايش بدهيم؟ اگر شما تعداد دانشجويان را افزايش مي‌دهيد، براي اشتغال اين عزيزان واقعاً چه پيش‌بيني كرده‌ايد، چقدر توانسته‌ايد اين مشكلات را برطرف كنيد؟ آيا ما توانستيم درخصوص كمك به توازن منطقه‌اي اقدامي انجام بدهيم؟ واقعاً (38) سال از پيروزي انقلاب اسلامي مي‌گذرد، ما چقدر توانستيم براي استان‌هاي غيربرخوردار كار جدي انجام بدهيم، چقدر توانستيم اينها را توسعه بدهيم، وضعيت اينها چقدر بهتر شده است؟ اصل (48) قانون اساسي مي‌گويد منابع و كارهاي اقتصادي مملكت براساس توازن منطقه‌اي بايد انجام بشود و اختلاف بين استان‌هاي برخوردار و استان‌هاي كم‌برخوردار كاهش پيدا كند، واقعاً چقدر برنامه‌ريزي شده است؟ شوراي محترم نگهبان هم واقعاً چقدر در بررسي قانون برنامه و قوانين بودجه‌هاي ساليانه به اين مسأله توجه كرده و ديده و توانستند خيلي از اين قوانيني كه وجود دارد را برگشت بدهند و بيايند به سمت و سويي حركت كنند كه بتوانند اين مشكلات را برطرف كنند؟ عزيزان! آن موقعي كه قوانين برنامه را خود دولت‌ها به مجلس مي‌دادند و با همراهي مجلس بود ما توانستيم حدود (25) درصد اين قوانين را عملياتي و اجرايي كنيم. الان يك قانون برنامه‌اي آمده است كه ما (110) ماده به آن اضافه كرديم، دولت محترم مي‌گويد من واقعاً خيلي از مواد اين را قبول ندارم. چرا ما مي‌آييم قانوني‌ مي‌نويسيم كه بعد هم اجرايي نمي‌شود؟ يكي از عزيزان اشاره كرد كه مگر مي‌شود، پس مجلس چكاره است؟ خوب عزيزان! شما دولت‌هاي قبل را هم شاهد بوديد. شما خيلي از قوانين و بودجه‌هايي كه مي‌نوشتيد، وقتي كه با قوانيني كه دولت تصويب مي‌كرد يا در لايحه‌اي كه دولت مي‌داد و همخواني نمي‌داشت، همراهي نمي‌شد، هم در مجلس هفتم، هم در مجلس هشتم و هم در مجلس نهم اجرايي نمي‌شد. شما فكر مي‌كنيد در مجلس دهم چه اتفاق فوق‌العاده‌اي خواهد افتاد كه انتظار داريد اگر شما اين قوانين را تصويب كنيد حتماً خاصيت اجرايي پيدا مي‌كند و عملياتي و اجرايي خواهد شد؟ من فكر مي‌كنم كه بايد واقع‌بينانه تصميم بگيريم از توقعاتي كه اجرايي و عملياتي نيست و مشكلاتي را براي كشور به وجود خواهد آورد، بعد تنش بين دولت و مجلس را زياد خواهد كرد به شدت بايد پرهيز كنيم. بايد به سمت و سويي برويم كه اگر لايحه‌اي مي‌آيد، اگر قانون برنامه‌اي قرار است نوشته بشود تا جايي كه امكان ‌دارد ما برنامه را با دولت هماهنگي بكنيم و به سمت و سويي برويم كه دولتمردان هم بتوانند اين را اجرايي كنند، واقعيت‌هاي اجرايي مملكت، توان مديريتي كشور و منابع مالي دولت را تماماً مد نظر قرار بدهيم. شما عزيزان استحضار داريد كه با توجه به عهدشكني‌هاي استكبار جهاني همچنان مشكلات ما و گرفتاري‌ها وجود دارد. ما واقعاً هيچ تضميني نداريم، ما قطعاً بايد به سمت و سوي اقتصاد مقاومتي برويم. در اين قانون برنامه‌اي كه ديده شده است واقعاً چقدر مسائل اقتصاد مقاومتي پيش‌بيني و ديده شده است كه به نظر ما واقعاً پيش‌بيني نشده است. ما هزينه‌هاي زيادي را در جاهاي مختلف بر دولت تحميل كرديم، اين به معناي اين است كه ما تنها در مسائل مالي‌مان هم نمي‌توانيم انجام بدهيم مشكلات جدي‌تري را پيدا خواهيم كرد. واقعاً من فكر مي‌كنم هيچ اتفاقي نخواهد افتاد اگر ما قانون برنامه پنجم را يك سال ديگر هم تمديد كنيم و سر فرصت برويم با دولت بنشينيم يك قانون برنامه‌اي كه توان اجرا شدن و عملياتي شدن را داشته باشد بياوريم و در مجلس تصويب كنيم كه خداي‌ناكرده دوباره پنج سال ديگر دچار مشكلاتي كه در پنج‌ سال گذشته داشتيم نشويم. من از تمام عزيزان انتظار دارم كه بيني و بين‌الله با توجه به مسائلي كه مي‌بينند و براي وقتي كه رأيمان را مي‌دهيم خدا را در نظر بگيريم و اينكه بالاخره ما جوابگوي مردم خواهيم بود، نرويم توقعاتي براي مردم ايجاد كنيم كه اجرايي و عملياتي نباشد و پاسخگوي مردم هم باشيم كه مردم بگويند شما اين را در مجلس شوراي اسلامي تصويب كرديد. والسلام عليكم و رحمه الله و بركاته، با ذكر صلواتي بر محمد و آل محمد (حضار صلوات فرستادند).

غلامرضا کاتب
متشكر، موافق بعدي جناب آقاي محمد‌حسين قرباني هستند. جناب آقاي قرباني (15) دقيقه وقت داريد، بفرماييد.

محمدحسین قربانی
موافق
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم خدمت همكاران ارجمند خود عرض سلام و ادب و خسته‌نباشيد دارم و ضمن تبريك ايام علي‌الخصوص ميلاد حضرت رسول و امام جعفر صادق (سلام الله عليها) و تشكر از بيانات بسيار شفاف مقام معظم رهبري علي‌الخصوص درخصوص رژيم انگليس و تبريك پيروزي مردم در سوريه و حلب. عرض خداقوت هم به همكاران من در دولت و در كميسيون تلفيق دارم. همكاران ارجمند! با توجه به اينكه موافقين و مخالفين در زمينه لايحه برنامه ششم توسعه صحبت كردند و مجلس هم مصمم است در دو شيفت كاري اين قضيه را برخورد بكند و در دستور كار قرار داده است من خواهش مي‌كنم همكاران من به بسياري از نكاتي كه موافقين و مخالفين عزيز توجه كردند و ارائه دادند توجه بفرمايند. بنده هم به اندازه وسع خود و بر اساس نظرات كارشناسي مطالبي را به سمع شما خواهم رساند. همكاران ارجمند ببينيد! مملكت و كشور بايد بر اساس برنامه اداره و مديريت بشود و قوانين موجود در كشور هم بايد بر اساس همين سند مديريتي پنجساله‌اي كه ما الان داريم مصوب مي‌كنيم و دولت محترم تقديم مجلس كرد بايد نوشته و تدوين بشود. ما آمديم برنامه پنجم توسعه را يك سال تمديد كرديم و الان هم باور داريم ديگر قابل تمديد نيست و بودجه سال 96 هم الزاماً بايد بر اساس برنامه ششم توسعه نوشته مي‌شد. حالا با همه مشغله‌اي كه دولت داشت و توافقي كه بين مجلس و دولت بود، به هر دليلي ما به برنامه ششم نرسيديم و الان هم خوشحاليم دولت بودجه سال 96 را با همه مشكلاتي كه داشت به موقع تقديم مجلس كرد و امروز كه ما حاصل تجربه‌ دوستان در دولت و تلفيق را در دستان شما مي‌بينيم سند مديريتي پنجساله آينده كشور است. يكي از برنامه‌هايي كه بايد به آن توجه مي‌شد و در چشم‌انداز تأكيد شده است، دستيابي به رشد (8) درصدي است كه ما متأسفانه تا به امروز به هر دليلي نتوانستيم به رشد (8) درصدي دست پيدا بكنيم. به هر حال يكي از اهدافي كه در رشد (8) درصدي مورد توجه بود، ما الزاماً بايد (3) درصد از رشد (8) درصدي را از طريق بهره‌وري و تربيت نيروي انساني متبلور و ماهر به دست مي‌آورديم، ولي متأسفانه مي‌بينيم نه آن رشد (3) درصدي از نظر بهره‌وري و نه آن رشد (8) درصدي تحقق پيدا نكرد. يكي از برنامه‌هايي كه در برنامه ششم مورد توجه قرار داده شد تأمين حداقل (8/2) درصد از رشد (8) درصدي از محل ارتقاي بهره‌وري كه عامل اصلي رشد اقتصادي علي‌الخصوص در زمينه تربيت نيروي انساني متخصص است. طراحي ساز و كار براي كاهش بدهي‌هاي دولت يكي از نكاتي بوده كه در همين برنامه به آن توجه شد به تأمين اجتماعي كه متأسفانه امروز خود دولت اعلام مي‌كند بالغ بر (90) هزار ميليارد تومان به تأمين اجتماعي بدهكار است. ساليان متمادي اين بدهي‌ها انباشته شد، امروز ما براي تأمين اجتماعي، براي بحث گسترش تأمين اجتماعي، بحث گسترش فضاي درماني و بحث بيمه همگاني فشار مي‌آوريم. ولي تأمين اجتماعي، يكي از نقاط ضعفي را كه اشاره مي‌كند به علت كمبود منابع مالي و بدهي‌هاي دولت كه در زمينه‌ تأمين اجتماعي تحقق پيدا نشد. يكي از امتيازاتي كه در همين سند شش‌ساله آمده است بدهي (90) هزار ميليارد تومان تأمين اجتماعي است كه به عهده دولت است و دولت متعهد شده است در طول برنامه ششم اين (90) هزار ميليارد را به تأمين اجتماعي بپردازد. توجه ويژه به آسيب‌هاي اجتماعي، بحث حمايتي از اقشار آسيب‌پذير، بيمه‌هاي اجتماعي علي‌الخصوص بيمه پايه سلامت كه يكي از دغدغه‌هاي اصلي مقام معظم رهبري، مجلس و دولت بود، خوشحاليم. حالا در دولت يازدهم، دولت تدبير شعار دولت، شعار سلامت‌محور است. به هر حال دولت موظف شد منابع حوزه سلامت را بجد ببيند و اين را در اختيار بخش آسيب‌پذير جامعه قرار بدهد، هر چند بنده از كميسيون تلفيق انتقاد دارم كه نتوانست بند (7) سياست‌هاي ابلاغي؛‌ يعني تجميع منابع بيمه‌اي را در كميسيون به رأي بگذارد و مصوب بكند، اميدواريم دوستان عزيز ما در صحن علني به اين نقيصه بپردازند و اين مشكل را برطرف بكنند. توجه به جامعه بزرگ ايثارگران كه دولت‌ها تا به امروز نتوانسته‌اند به قانون جامع ايثارگري رسيدگي كنند و در برنامه ششم اين بجد ديده شد. من خوشحالم دغدغه يكي از مخالفين عزيز ما عدم توجه به جامعه ايثارگري بوده است. من از دوست عزيزم جناب آقاي دژپسند پرسيدم، يكي از امتيازاتي كه برنامه ششم توجه داد و به آن دقت كرد و انگشت روي اين برنامه گذاشت توجه به قانون جامع ايثارگري است. به هر حال اين يكي از امتيازاتي بود و هست كه دولت مي‌تواند در طول برنامه ششم به مشكلات جامعه‌ ايثارگري بپردازد. نگاه حمايتي به حوزه قوه قضائيه. به هر حال يكي از مشكلاتي كه امروز در حوزه قضائيه محسوس است و بارها و بارها از طرف دولت و مسئولان حوزه قضائيه‌ اعلام شد كمبود نيروي انساني بوده است. به هر حال اين مشكل در لايحه برنامه ششم ديده شد و دولت در طول شش سال مكلف شد اين مشكلات نيروي انساني را در حوزه قضائي برطرف بكند. همه شما در حوزه‌هاي شهرستاني در كل كشور الان وقتي با حجم زياد پرونده‌هاي قضائي مواجه مي‌شويد، وقتي به قوه قضائيه، رئيس محترم قوه قضائيه مراجعه مي‌كنيد عمده مسائلي كه اشاره مي‌كند كمبود نيروي انساني است. يكي از امتيازات برنامه ششم همين بوده كه مشكلات نيروي انساني را در قوه قضائيه ديده است و با دقت براي رفع اين مشكل گام برداشته است. توجه به شفافيت پرداختي‌ها و حقوق‌ها با توجه به پاداش‌ها جهت عدالت اجتماعي، امروزه شما شاهد هستيد بحث حقوق‌هاي نجومي چگونه افكار عمومي را مشوش كرد. هم بحث مجلس، هم بحث دولت شما شاهد بوديد مقام معظم رهبري يكي از مؤلفه‌هايي كه اشاره كرده كه به صورت ناتمام رها شده است، بحث حقوق‌هاي نجومي‌ بوده. حالا خوشحاليم هم دولت، هم مجلس در اين قضيه با شفافيت ورود كرده و امروز افكار عمومي انتظار دارد هم دولت برنامه داشته باشد و هم مجلس يك برنامه‌اي داشته باشد. وقتي پاي صحبت‌هاي كارشناسان مي‌نشينيم مي‌گفتند واقعاً در بحث حقوق‌هاي نجومي خلأ قانوني وجود دارد؛ يعني آن مديري كه براي خودش حقوق كلان تعريف كرده است در قالب چارچوب مسائل قانوني مطرح كرده است. برنامه ششم همه اين خلأ‌ها را برطرف كرده، پاداش‌ها و دريافتي‌ها را قانونمند و منظم كرده است. در زمينه حقوق‌هاي دريافتي يكسان ديدن حقوق‌ها و پايش حقوق‌هاي مورد نظر قرار داده است و اين مي‌تواند يكي از نقاط قوت برنامه ششم باشد. در بخش توليد، دوستان عزيز! به هرحال يكي از مؤلفه‌هايي كه الان در كشور بر زمين مانده است بحث توليد است. شما شاهد هستيد بحث كشاورزي واقعاً مغفول مانده است. يك همتي دولت، در زمينه خودكفايي گندم كرد ما باور داريم اين ظرفيت، اين استعداد و اين سابقه در كشور وجود دارد. ما در بسياري از محصولات كشاورزي از جمله برنج هم مي‌توانيم به خودكفايي برسيم. به هر حال در برنامه ششم توجه به توليد ‌شده. در بخش منابع بانكي، به هر حال منابع بانكي هم بايد در اختيار توليد باشند. شما شاهديد كارخانجات ما كمتر از (30) تا (25) درصد ظرفيت دارند كار مي‌كنند. يكي از عمده‌ مسائل بيكاري كشور امروز تعطيلي كارخانجات صنعتي ما است. همه شما در بخش صنايع در شهرك‌هاي صنعتي با همين مشكل مواجه هستيد. خوشحاليم كه خود دولت هم الحمدلله در اين زمينه اذعان دارد. بايد منابع بانكي در اختيار توليد قرار بگيرد. ما نتوانستيم در اين زمينه سياست‌گذاري بكنيم. چقدر ما در زمينه برنامه پنجم ضعف داشتيم؟ با همه تلاش و كوششي كه انجام شد دولت همت كرد، مجلس همت كرد (16) هزار ميليارد را در اختيار توليد قرار داديم. شما به ما گزارش بدهيد چند درصد اين منابع از طريق منابع بانكي تحقق پيدا كرده است و اگر بايد مشكلات در زمينه اشتغال كه امروز دغدغه كشور است را برطرف بكنيم بايد منابع در اختيار توليد قرار بگيرد. امروز توليدكنندگان ما با هزاران چالش در زمينه گرفتن تسهيلات مواجه‌اند. شما كدام توليدكننده را سراغ داريد و مي‌شناسيد برود در بانك و به راحتي بتواند تسهيلات خود را دريافت بكند؟ كمتر از (50) درصد همين (16) هزار ميلياردي كه شما مجوز داديد، دولت همت كرد و تحقق پيدا كرده است، به جهت مشكلاتي كه امروز بانك‌ها در جلوي پاي توليدكننده قرار مي‌دهند. اگر اين منابع بانكي در اختيار توليد قرار بگيرد قطعاً يكي از مشكلات عمده كشور كه همان اشتغال باشد برطرف خواهد شد. براي اينكه كشور را از توجه به منافع نفتي نجات دهيم يكي از مؤلفه‌ها توجه به زيرساخت كشاورزي است. بايد به كشاورزي اهميت ويژه‌اي داد تا هم با نگاه روستا‌محور گام برداريم و هم توجه ويژه به توليدات استراتژيك از جمله محصولات برنج و گندم داشته باشيم. براي تقويت اين كار چه بايد كرد؟ دوستان عزيز! پيشنهاد شما چه است؟ ما هم خوشحاليم، دولت در برنامه ششم به نگاه كشاورزي دقت ويژه‌اي كرده است. دوستان عزيز! ما در تلفيق هم با جديت به اين مسأله پي بردند. توجه ويژه به توليدات استراتژيك كشاورزي، ايجاد شبكه مستقل در صدا و سيما براي حوزه كشاورزي، براي تقويت كشاورزي ديده شد. اختصاص (25) درصد از تسهيلات بانك‌ها به بخش كشاورزي، بنده باور دارم يكي از نقاط بسيار بسيار مورد توجه و قوت اين برنامه است. (25) درصد منابع در اختيار فضاي كشاورزي قرار بگيرد. تشكيل صندوق حمايت از صادرات كشاورزي، شما شاهد هستيد در بحث روسيه چقدر توليدكنندگان و تجار ما آمادگي داشتند محصولات كشاورزي را به حوزه خزر صادر كنند، ولي به جهت نبود تشويق صادراتي ما نتوانستيم، امروز بسياري از كشورهاي صادركننده آمدند تمام‌قد در پشت صادركنندگان خودشان قرار گرفتند و صادركنندگان خودشان را مورد تشويق و حمايت قرار دادند و بايد اين صندوق حمايت شود، خوشحاليم در همين بحث برنامه ششم تشكيل صندوق حمايت از صادرات كشاورزي كه از نقاط ضعف حمايت كشاورزي بود ديده شد، ايجاد رديف مستقل براي بيمه محصولات كشاورزي، همه شما شاهد بوديد در سال 95 ـ 94 كمتر از (50) درصد منابع مالي صندوق بيمه كشاورزي تحقق پيدا نكرد، كشاورز ما به شما و همه دوستان و دولت مراجعه مي‌كرد، نتوانستيم اين آسيب‌ها و آفت‌هايي كه باعث شده بود محصولات كشاورزي علي‌الخصوص در شمال كشور، به ويژه در گيلان دچار آسيب شده بود جبران كنيم، براي كشاورزان عزيز. به هر حال ايجاد رديف مستقل براي بيمه محصولات كشاورزي، خوشحاليم دولت با دقت بر اين مسأله اهتمام گذاشت، كميسيون تلفيق هم آن را پررنگ‌تر كرد، همه شما شاهديد چه مصيبتي بر روي كشاورزي به وجود آورد، يكي از مشكلاتي كه ما در شمال كشور داريم، كمبود آب و قدمت انهار است، بايد چاه‌هاي فضاي كشاورزي را ما برق‌دار كنيم، به وزارت نيرو فشار مي‌آورديم مي‌گفت ما منابع نداريم، حق هم داشت، قدمت انهار، باعث مي‌شد (35) تا (37) درصد آب كشاورزي ما هدر رود، ما ناچاريم نهرها را كاناليزه كنيم و لاينينگ را داشته باشيم، ما چاه‌ها را برق‌دار كنيم، اينها يكي از آيتم‌ها و مؤلفه‌هاي مهم بهره‌وري است، خوشحاليم كه در برنامه ششم ديده شد، مقابله با بحران كم‌آبي، تعادل‌بخشي‌ به سفره‌هاي آب‌هاي زيرزميني، ارتقا شاخص بهره‌وري از آب مصرفي علي‌الخصوص در حوزه كشاورزي، حمايت از توليدات گلخانه‌اي، يكي از مؤلفه‌هاي ديگر بود، تأكيد بر حفظ محيط زيست، ما هر كجا پاي صحبت رئيس‌جمهور محترم نشستيم بحث محيط زيست از دغدغه‌هاي اصلي بود، يكي از تأكيداتي كه در برنامه ششم آمد تأكيد و حفاظت بر حفظ محيط زيست است، اين از مؤلفه‌هاست، هر چند يكي از ضعف‌هايي كه در برنامه ششم ديده نشد متأسفانه حذف بهره‌وري از جنگل‌هاي شمال كشور بود كه اين يكي از ضعف‌هاست كه اميدواريم در پايان برنامه هم اشاره مي‌كنم. يكي از برجسته‌ترين برنامه‌هايي كه ديده شد توجه بيشتر به عملكرد و فرآيند نظارت بر برنامه بود، يكي از ايراداتي كه در برنامه چهارم و پنجم وارد است نبود فرآيند نظارتي است، ما اگر الان از دولت بپرسيم كجاي برنامه چهارم و پنجم بر زمين و مغفول مانده و ما غافل شديم، يك كميته و يك تشكيلات نظارتي نيست به ما پاسخ دهد، در برنامه ششم اين خلأ ديده شد، ما بسيار خوشحاليم. حمايت از حقوق بازنشستگان! بازنشسته‌اي داريم به والله عظيم معلم بنده بود، امروز نامه‌اي نوشت براي دكتر نوبخت (نايب‌رئيس ـ آقاي دكتر وقت شما تمام شد) آقاي دكتر دو دقيقه باقي مانده، كه من با (70) سال سن و (30) سال معلمي دارم مسافركشي مي‌كنم، تعيين تكليف پاداش پايان خدمت، توجه به حوزه سلامت، هر چند انتظار داشتيم تجميع منابع بيمه‌ها را كميسيون مي‌ديد، از جمله مسائلي كه توجه شده جامعيت (نايب‌رئيس ـ آقاي دكتر وقت شما تمام شده خيلي ممنون) آقاي دكتر بسيار خوب، من فقط يك نكته اشاره كنم خواهش مي‌كنم. آخرين جمله‌‌اي كه باور داريم از دوستان عزيز من انتظار دارم به كليات اين برنامه رأي دهيد، اگر ما رأي ندهيم چه مي‌شود، من الان از دولت محترم پرسيدم، اگر كليات رد شود، آيا دولت لايحه جديد مي‌آورد، قطعاً باور داريم دولت نمي‌آورد، هر چند (580) هزار ميليارد به دولت تعهد ايجاد شد ولي انتظار داريم دوستان به كليات رأي دهند، كميسيون تعهد كند، دوستان عزيز مشكلات و كمبودها و نقص‌ها را ما بتوانيم در كميسيون و صحن علني برطرف كنيم، بسيار ممنون.

مسعود پزشکیان
خيلي ممنون، متشكرم.

احمد امیر آبادی فراهانی
آقاي رئيس!‌ يك اصلاحيه داريم. همكار عزيزمان جناب آقاي رضيان مرخصي گرفته بودند كه صبح به عنوان تأخيركنندگان اسم‌شان قرائت شد اصلاح مي‌شود، در ضمن همكاران عزيز عنايت داشته باشيد براي شيفت عصر ساعت 13:46 دقيقه به بعد تأخيركنندگان را قرائت خواهيم كرد.

مسعود پزشکیان
نمايندگان محترم! الان يك موافق و يك مخالف مانده به اضافه كميسيون و دولت، وقت اذان هم نزديك است، دو، سه دقيقه ديگر اذان ظهر است، جلسه را به عنوان تنفس تعطيل اعلام مي‌كنيم ساعت (13:30) دقيقه ادامه جلسه را خواهيم داشت. جلسه براي تنفس تعطيل اعلام مي‌شود.

علی اردشیرلاریجانی
بسم الله الرحمن الرحيم 218 نفر از نمايندگان حضور دارند و ما ادامه جلسه صبح را خواهيم داشت. مخالف الان بايد صحبت كند؟

غلامرضا کاتب
بله آقاي دكتر! مخالف آخر جناب آقاي موسوي‌لارگاني بفرماييد. حاج آقاي موسوي شما (15) دقيقه وقت داريد.

سیدناصر موسوی لارکانی
مخالف
بسم الله الرحمن الرحيم ميلاد باسعادت حضرت محمد (صلي‌الله‌عليه‌و‌آله‌و‌سلم) (حضار صلوات فرستادند) و ميلاد امام جعفر صادق را خدمت شما همكاران عزيز و ملت شريف ايران تبريك عرض مي‌كنم. در ابتدا لازم مي‌دانم از رياست محترم كميسيون تلفيق، اعضاي محترم و همچنين مديران سازمان برنامه و بودجه قدرداني كنم كه ماه‌ها زحمات طاقت‌فرسايي را در تصويب برنامه در كميسيون داشتند. مخالفت بنده با برنامه، مخالفت با نظام و ساختار برنامه‌نويسي است. اساس برنامه‌اي كه دولت به مجلس ارائه داد برنامه نبود همه همكاران عزيز اطلاع داريد كه دولت (30) تا حكم را به عنوان برنامه ششم تقديم مجلس كرد و برنامه دولت اين بود كه خود دولت بايد برنامه را براساس برداشتي كه از اصل (126) قانون اساسي داشتند تهيه كند. مخالفت بنده بيشتر از اين جهت است كه متأسفانه بناي تهيه برنامه با اشكال مواجه است. اگر بخواهيم يك تعريف درستي از يك برنامه كاربردي بكنيم قصدمان رسيدن از مبدأ به مقصد است. مقصدي كه بايد شناخته شده باشد و مبدأيي كه بايد معلوم باشد. به غير از برنامه اول اين مشكل به همه برنامه‌هاي توسعه بعدي وارد است كه نتيجه اجراي برنامه قبلي چه شد. كارنامه اجرايي برنامه از مواد مختلف چه نمره‌اي آورد. متأسفانه در برنامه‌هاي دوم، سوم، چهارم و پنجم اين مشكل وجود داشت. حالا آيا اين شاخص‌هاي مهم برنامه نمره قبولي گرفتند؟ چقدر از قسمت‌هاي برنامه محقق شد؟ مثلاً در ارتباط با توسعه راه‌هاي روستايي چقدر از برنامه پنجم محقق شده؟ آيا اصولاً راه‌آهن در سطح كشور حتي (10) درصد برنامه‌هاي قبلي اجرا شده يا نه؟ درخصوص مباحث اقتصادي آيا مقرر نبود كه ارز ما تك‌نرخي بشود، پس چه شد؟ از اين سؤال‌ها فراوان است. من واقعاً از رؤساي محترم كميسيون‌هاي تخصصي يك سؤال دارم، بيان كنيد در مواردي كه مربوط به كميسيون‌هاي شما بوده آيا ميزان تحقق مصوبات شما در كميسيون‌هاي تخصصي چقدر است؟ آيا اطلاع داريد؟ دولت چقدر به آنها درمورد مصوباتي كه عملياتي شده گزارش داده. آيا مي‌دانيد در كجاي برنامه هستيم؟ در ارتباط با مقصد خوشبختانه مقصد ما روشن است. مقصد ما سند چشم‌اندازي است كه از طرف مقام معظم رهبري ابلاغ شده و اين مشكل را حل كرده. ما در ميان راه هستيم تا به مقصد برسيم و طبيعتاً‌ رسيدن به مقصد نهايي نياز دارد كه ما بدانيم كجا بوده‌ايم در اين برنامه مي‌خواهيم به كجا برسيم كه خداي‌ناكرده از مقصد اصلي منحرف نشويم. در برنامه‌هاي گذشته دولت‌هاي مختلف بعد از تصويب برنامه به تدريج گزارشاتي را در رسانه‌ها و در مجلس مبني بر اينكه وضع فعلي چگونه است داده‌اند. منتها اغلب آنها بعد از تصويب برنامه بوده، يعني قبل از تصويب برنامه ششم دولت گزارشي نداده كه ما در برنامه پنجم چه پيشرفت‌هايي داشتيم؟ اساساً فلسفه وجودي برنامه در كشور چيست؟ آيا بود و نبود اين لايحه‌اي‌ كه حالا قرار است آن را تبديل به قانون بكنيم يعني قانون بشود، آيا تأثيري در روند توسعه كشور خواهد داشت يا خير. لايحه‌اي كه در واقع مسائل و مشكلات به خوبي در آن بيان نشده، منابع كشور هم در جهت حل مسائل و مشكلات به خوبي در آن تجهيز نشده چگونه مي‌خواهد پيشران توسعه كشور باشد؟ نكته تأسف‌بار اين است كه متأسفانه دولت‌هاي مختلف به بهانه‌هاي واهي مصوبات دولت‌هاي قبلي يعني دولت نهم مصوبه برنامه چهارم را چون دولت قبلي تصويب كرده بود، قبول نداشت. دولت يازدهم برنامه پنجم كه مصوبه دولت دهم بوده را قبول نداشت. اگر ما در برنامه‌هاي خودمان، دولت، رويكردش از تئوري‌پردازي به برنامه‌محوري باشد قطعا‌ً ما شاهد مشكلاتي مثل تعطيل شدن سازمان برنامه و بودجه كشور توسط يك دولت نخواهيم بود. يكي از ايرادات مهم برنامه ششم عدم تناسب اين لايحه با مشكلات كشور است. ما چه مشكلاتي را در كشور داريم و اين لايحه قرار است كدام دسته از مشكلات كشور را با چه اولويت‌هايي حل بكند؟ توسعه بايد همه‌جانبه صورت بگيرد و تمركز در موضوعات خاص نمي‌تواند به رشد كشور كمك كند. برنامه‌هاي توسعه‌اي با توجه به تجربيات گذشته معمولا‌ً با شكست مواجه شده است و با توجه به اينكه دولت طي دو سال گذشته هيچ‌گونه مديريتي در اقتصاد كشور نداشته و تصميمات دولت، تصادفي و سردرگم بوده است، لذا انتظار مي‌رفت در اين خصوص احكام مترقي در برنامه ششم گنجانده بشود. من اينجا سؤال از دولت دارم در ارتباط با هدفمندي يارانه‌ها درآمدهايي كه ما از هدفمندي يارانه‌ها به دست آورديم چه مقدار است؟ الان اگر بخواهيم با قبل از هدفمندي يارانه‌ها مقايسه كنيم هزينه‌هاي مردم حداقل (10) برابر شده. يعني بنزين ليتري (100) تومان به (1000)‌ تومان ارتقاء پيدا كرده، گاز خانگي مصرفي شما حداقل به ده‌برابر خوب اين درآمدها الان كجا دارد هزينه مي‌شود؟ آيا با وجود ده‌برابر شدن، با وجود اينكه ما يارانه تعداد زيادي را در اين يكي، دو سال اخير قطع كرديم هنوز هم دولت اعتقاد بر اين دارد كه پرداخت يارانه‌ها براي دولت سخت است و عزا و ماتم در شب پرداخت، گريبانشان را مي‌گيرد. خوب، چرا در برنامه ششم توسعه هيچ موردي در رابطه با هدفمندي يارانه‌ها و اينكه مردم دارند هزينه سنگيني پرداخت مي‌كنند، هيچ فكري نشده؟ متأسفانه دولت فكر مي‌كند با تجاري‌سازي كشور توسط كشورهاي غربي و اتصال تجاري به آنها مي‌تواند بحران را برطرف كند، در حالي كه تشخيص دولت در سياست‌هاي اقتصادي اشتباه است. همكاران عزيز! لايحه دولت و گزارش كميسيون نه‌تنها در رفع چالش‌هاي توسعه كشور در (5) سال آتي مثبت نخواهد بود، بلكه بيشتر به يك مصوبه بودجه پنجساله و دست‌و‌پاگير شبيه است و راهكارهاي عملياتي براي رفع موانع توسعه كشور ارائه نشده است و شاهد احكام بدون انسجام و حداقل كم‌ارتباط با اصل توسعه هستيم. يكي از مهم‌ترين ايرادات لايحه عدم شفافيت و نامشخص بودن نسبت مواد لايحه با اقتصاد مقاومتي است، در حالي كه با توجه به تأكيدات مقام معظم رهبري در بحث اقتصاد مقاومتي كه تأكيد كرده‌اند بايد برنامه‌هاي اقتصادي ما چه اقتصادي كوتاه‌مدت مثل بودجه، چه اقتصادي بلندمدت مثل برنامه توسعه بايد به صورتي ديده بشود كه اين سياست‌ها در بحث اقتصاد مقاومتي گنجانده بشود. ما حقيقتاً‌ اين را كمرنگ مي‌بينيم، بنده معتقدم كه اين لايحه ويژگي‌هاي يك برنامه جامع توسعه را نداشته و در شرايط خطير كنوني آنگونه كه شايسته است به مسائل اساسي پيش روي كشور نپرداخته است. به طور مثال تهديداتي كه مي‌تواند در آينده كشور را در معرض خطر و مشكل قرار بدهد مشخص نشده و در نتيجه براي كاهش خسارات احتمالي و افزايش توان اقتصادي كشور در مواجهه با چنين مشكلاتي برنامه‌ريزي نشده است. نكته ديگري كه لازم مي‌دانم در ارتباط با برنامه‌اي كه ارائه شده عرض كنم موضوع مهمي كه در اين برنامه ديده نشده يا بگوييم آمدند در بحث شهرداري‌ها و بودجه شهرداري‌ها كه همواره ما پيگير بوديم شهرداري‌ها از دولت مجزا بشوند، بودجه‌شان مجزا بشود. الان با اين برنامه‌اي كه پيشنهاد شده، بودجه‌هاي شهرداري‌هاي ما دارد به دولتي شدن نزديك مي‌شود. رويكردي كه در اين برنامه پيش‌بيني شده رويكردي است كه شهرداري‌هاي ما را وابسته مي‌كند. همكاران عزيز! تجربه نشان داده كه هرجا دولت ورود كرده نه‌تنها به منابع شهرداري‌ها اضافه نشده، بلكه بخشي از آن نيز كاسته شده است. همكاران عزيز! هوشيار باشيد چراكه اگر اين منابع در اختيار وزارت كشور قرار گيرد عملاً دست‌وبال آنها نيز براي كمك به توسعه شهرستان‌ها بسته خواهد شد و سليقه‌اي عمل مي‌كنند. هر كسي لابي بيشتري بكند، هركسي فشار بيشتري بياورد بيشتر مي‌تواند از دولت پول بگيرد. طبق اصل (44) و قوانين فرادستي بايد كارها به بخش خصوصي واگذار بشود تا دولت چابك بشود اما دولت مي‌خواهد شهرداري‌ها دولتي شوند، دولتي‌ها مي‌گويند چون توازن منطقه‌اي وجود ندارد مي‌خواهيم توازن ايجاد كنيم و نظم و انضباط مالي به شهرداري‌ها بدهيم ولي نگاه ما اين است كه دولت مي‌خواهد از اين طريق كمبود منابع خود را جبران كند. لايحه برنامه ششم توسعه با هدف محدود كردن كشاورزي نوشته شده نه توسعه كشاورزي. برخلاف بندهاي (6) و (7) اقتصاد مقاومتي نه‌تنها به افزايش توليد كشاورزي و كاهش وابستگي‌ها در محصولات راهبردي اشاره‌اي نشده، بلكه صريحاً به عدم توسعه سطح كل زير كشت اشاره شده است. در اين لايحه موضوع امنيت غذايي، فراموش شده است. همكاران عزيز! درخصوص معضل و بحران كم‌آبي و خشكسالي راهكارهاي عملياتي مشاهده نكرديم. عزيزان! بحران درياچه اروميه، بحران درياچه بختگان، بحران درياچه هامون، بحران زاينده‌رود و تالاب گاوخوني، معضل زاينده‌رودي كه بحران كم‌آبي و خشكسالي باعث شده، استان اصفهان را با مشكلات زيادي روبرو كند در كجاي اين برنامه توسعه اشاره‌اي به اين معضل شده؟ آيا زندگي بيش از (5) ميليون نفر، جمعيت كه در مركز كشور قرار دارند براي دولت اين قدر بي‌اهميت است كه به آن بي‌توجهي شده است؟ در كجاي برنامه بحث مقابله با ريزگردها در غرب و جنوب كشور مطرح شده است؟ آيا نبايد براي سلامتي مردم استان‌هاي ايلام و خوزستان برنامه‌ريزي كرد؟ (رئيس ـ تشكر مي‌كنيم آقاي موسوي)‌. در هر حال بايد با دقت در اين روزها براي آينده (5) سال كشور تصميم بگيريم نبايد با عجله و بدون برنامه‌ريزي دقيق پيشنهادات به تصويب احكام بپردازيم. (رئيس ـ ممنون وقت‌تان تمام شده، متشكر)‌ بدانيد كه تصويب با عجله خسارات فراواني براي آينده كشور خواهد داشت. والسلام عليكم و رحمه الله

علی اردشیرلاریجانی
خيلي تشكر مي‌كنيم.

غلامرضا کاتب
متشكر، موافق آخر جناب آقاي دلخوش بفرمايند.

علی اردشیرلاریجانی
من قبل از اينكه آقاي دلخوش صحبت كنند عرضم را يك اصلاحي كنم، چون ما لايحه بودجه را بيستم چاپ كرديم و داديم و نمايندگان (10) روز وقت دارند پيشنهادات‌شان بدهند. (2) روز ديگر وقت هست يعني تا سي‌ام مي‌توانيد پيشنهادات‌تان را به كميسيون‌ها بدهيد. بعد كميسيون (5) روز بعدش يعني (5) دي نظر نهايي‌اش را بدهد. لذا (2) روز ديگر شما وقت داريد نمايندگان اگر پيشنهاداتي براي بودجه دارند، چون متن را كه ديديم بيستم چاپ شده و چون مبنا آيين‌نامه هست، (10) روز وقت داريد تا سي‌ام هست، بنابراين (2) روز ديگر وقت داريد كه مي‌توانيد پيشنهادات‌تان را به كميسيون براي بودجه بدهيد. آقاي دلخوش بفرماييد.

سیدکاظم دلخوش اباتری
موافق
بسم الله الرحمن الرحيم «فبشر عباد‌الذين يستمعون القول فيتبعون احسنه» اولاً سلام عرض مي‌كنم خدمت همه همكاران خوب و اعياد گذشته را و هفته وحدت را تبريك عرض مي‌كنم. باغي است وطن بهار مي‌خواهد و بس اين راه تلاش و كار مي‌خواهد و بس هنگام جهاد اقتصادي آمد زيرا وطن افتخار مي‌خواهد و بس دوستان عزيز!‌ اولاً من از دولت محترم تشكر مي‌كنم، از آقاي نوبخت و همكاران‌شان كه در تنظيم و تقديم لايحه بودجه به موقع اقدام كردند و لايحه برنامه را هم كه به فرصت آمد و همكاران خوب‌مان خصوصاً در كميسيون تلفيق. من خواهشم از دوستان اين است. ببينيد دوستان!‌ ما سير مراحل را انجام داديم، پيشنهاد نمايندگان، پيشنهادات كميسيون‌ها و كميسيون‌هاي تخصصي و كميسيون تلفيق هم واقعاً دوستان زحمت كشيدند، بعضاً‌ در سه شيفت، تلاش كردند، كار كردند و آن چيزي كه با شرايط فعلي درخور شأن بود به نظر من كميسيون تلفيق آن تغييرات لازم را انجام داد و ما بايد از زحمات اعضاي كميسيون تلفيق تشكر كنيم كه همكاران بسيار خوب ما بودند و هم امروز بايد براي مردم خوب‌مان به هر حال حرف براي زدن داشته باشيم. دوستان مستحضرند خصوصاً عزيزاني كه دوره‌هاي قبل هم تشريف داشتند ما در قوانيني كه مي‌نويسيم قانون بودجه، قانون برنامه و سند بالادستي چشم‌انداز. در قانون بودجه و در قانون برنامه و همچنين در سند چشم‌انداز، من از دوستان و همكاران قديمي سؤال مي‌كنم تا به امروز بيني و بين‌الله ما چه بودجه، چه قانون برنامه اينها را اگر نوشتيم، سنتي نوشتيم نه عملياتي. چرا؟ به دليل اينكه از برنامه اول تا به امروز فكر نمي‌كنم (40)،‌ (50) درصد، در نهايت در اوج خوشبيني برنامه‌هاي ما موادشان تحقق پيدا كرده باشد. امروز هم من يك خاطره‌اي به ذهنم مي‌آيد كه دوره‌هاي قبل هم وقتي مي‌آمديم دفاع كنيم يا صحبت مي‌كرديم دوستان ما در مجالس قبلي هم همين انتقادات و نقدها را داشتند كه لايحه برنامه خصوصاً در لايحه برنامه پنجم اين كامل نيست. اگر ما همين روال را ادامه بدهيم قانون برنامه را سنتي بنويسيم نبايد انتظار داشته باشيم كه امروز صد درصد قانون برنامه قابل تحقق باشد پس ما بايد به وضعيت فعلي اكتفا كنيم. اگر ما به فوريت رأي نمي‌داديم اگر به كليات رأي نمي‌داديم به دنبالش نمي‌رفتيم امروز حق ما بود ولي وقتي مجلس وارد يك ميداني شده كه به ناچار بايد براي قوانين بودجه پنجساله قانون برنامه‌اي هم داشته باشد، علي‌رغم نقص‌هايي كه در قانون برنامه وجود داشت ما هم يكي از منتقدين هستيم يعني اين لايحه برنامه، اگر به درستي نوشته مي‌شد امروز عذاب من و شما زياد نمي‌شد ولي حالا اتفاق افتاد، به اين مرحله‌اي آمد كه ما پاي آزمون هستيم پاي امتحان هستيم. دوستان عزيز! اگر به كليات رأي ندهيم قطعاً در قوانين بودجه ما خلل ايجاد مي‌شود، شما همين هفته آينده قانون بودجه را داريد رسيدگي مي‌كنيد. من خواهشم اين است اگر بنا باشد ما قانون بودجه را بنويسيم، بايد براساس احكام قانون برنامه، قانون بودجه را بنويسيم، وقتي ما به كليات رأي ندهيم قطعاً بدانيد دچار مشكل خواهيم شد و نمي‌توانيم در ارتباط با بودجه هم به درستي در اين سال‌هاي آينده تصميم‌گيري كنيم. ضمن اينكه در بودجه و برنامه همه اينها پيش‌بيني است. سند چشم‌انداز را براي 1404 مقام معظم رهبري تبيين فرمودند چند سال الان از آن مي‌گذرد. در قانون سند چشم‌انداز قرار بود كه سهم نفت در اقتصاد كشور سالانه (5)‌ درصد كاهش پيدا كند و ما نهايتا‌ً‌ به 1404 برسيم، به نقطه‌اي كه سهم نفت در اقتصاد كشور ما صفر باشد. آيا آن سند چشم‌اندازي كه مقام معظم رهبري تبيين فرمودند ما توانستيم به آن برسيم؟ علل و عواملي كه نتوانستيم حتي (4)، (5) درصد به فرمايشات ايشان دسترسي پيدا كنيم فكر مي‌كنيد چه هست؟ ما كه نتوانستيم در سند چشم‌انداز خواسته‌هاي مقام معظم رهبري را تحقق بدهيم يعني امروز سهم نفت در اقتصاد ما نه‌تنها كاهش پيدا نكرده، بلكه افزايش هم پيدا كرده، علل مختلف دارد، بحث تحريم‌ها، بحث قضيه برجام، يك بخشي‌اش هم ضعف مديريت در بخش‌هاي مختلف اجرايي، كمبود منابع و امثال اينها مشكلاتي است كه در پيش پاي ما وجود دارد، چه كسي مي‌تواند منكر باشد كه ما يك چنين مشكلاتي را نداريم. قطعاً بدانيد كه ما در ارتباط با اسناد بالادستي در افق 1404 كه مقام معظم رهبري تبيين كردند بايد تلاش‌مان را مي‌كرديم. من احساسم اين است كه مجلس كوتاهي نكرد شما عزيزان وقت‌تان را گذاشتيد. امروز شما سه شيفت مي‌خواهيد كار كنيد، اين هفته همين‌طور هميشه در صحن مجلس، در كميسون‌هاي تخصصي حضور داشتيد، بخشي از اين مشكلات دست من و شما نيست، به اين بايد توجه كنيم. ما هم اعتقاد داريم كه نقص وجود دارد منتها راه‌حل رفع نقص اين نيست كه به كليات رأي ندهيم، فردا مردم به ما مي‌خندند و مي‌گويند دولت كه لايحه را ناقص آورد پس مجلس كه اين همه مدت و مهلت داشت، خصوصاً با توجه به اينكه اين سير طي شد و حتي خدمت مقام معظم رهبري هم اين لايحه‌اي كه ناقص هست را بردند، امروز اگر من و شما نتوانيم به اين كليات رأي بدهيم چه پاسخي بايد به مردم بدهيم؟ بگوييم اي مردم ما به عنوان جايگاه قانونگذاري (290) نفر آدم متخصص كه مردم اعتماد كردند و به ما رأي دادند، ما نتوانستيم اين لايحه را جمع و جور كنيم. شما اگر بخواهيد اين لايحه را رد كنيد چه به دست مي‌آوريد؟ من اعتقادم اين است، من هم مثل شما، من فرمايش آقاي دكتر لاريجاني را تأييد مي‌كنم و قبول دارم، ايشان از روي دلسوزي حرف زدند. بعضي از مواقع ما ناچار هستيم به خاطر اينكه مشكلات بيشتري در كشور پيش نيايد به بعضي از مشكلات ريز تن بدهيم. من خدمت دوستان عرض كنم سؤالاتي را عزيزان ما كردند آقاياني كه مخالفت مي‌كردند، شما عزيزان از هر كميسيون سه نفر در كميسيون تلفيق داشتيد، و اگر بنا باشد اين واقعاً رد بشود، من فكر مي‌كنم بي‌احترامي به همكاران خودمان كرديم. سؤالي كه دوستان داشتند، گفتند (585) هزار ميليارد ريال، من مي‌خواهم بپرسم اگر واقعاً مطالعه فرموديد كجاست؟ اين رقم كجاست؟ آيا عدالت در پرداخت ميليون‌ها كارگر و كارمند اين باعث افزايش در اين لايحه شده يا باعث كاهش شده؟ يك بررسي، يك مروري بفرماييد. آيا كاهش پرداخت‌هاي ميلياردي اين خوب است يا بد است؟‌ در اين لايحه به اين توجه شده، آن چيزي كه مخالفين محترم مي‌فرمودند آيا وضع قانون براي حقوق‌هاي نجومي كه اين روزها سروصداي‌شان بسيار زياد است، براي شركت‌هاي غيردولتي يك برداشت نادرستي شد كه متأسفانه ما بعضي موقع‌ها از برداشت‌هاي نادرست جامعه را دچار تشويش مي‌كنيم و براي جامعه مشكل ايجاد مي‌كنيم. آيا اين كاري كه در تلفيق انجام شد خوب انجام شد يا بد انجام شد؟ آيا بحث اشتغال كه (5/3) ميليارد دلار سرمايه‌گذاري پيش‌بيني شده، اين سؤال‌هايي است كه دوستان مطرح كردند، و مواد گوناگون درمورد كسب و كار و بهره‌وري آيا مشكل را در اين لايحه حل كرده يا مشكل را اضافه كرده؟ شما فرموديد (680) هزار ميليارد پيش‌بيني سرمايه‌گذاري غيركارشناسي، اينكه مال دولت است. قبلاً‌ هم دولت محترم (724) هزار ميليارد در لايحه پيش‌بيني كرده بود. جداول هم مال دولت است. نگاه بكنيد، بررسي كنيد. كجاي اين گير دارد؟ رشد (8) درصدي را چه كسي آورد؟ دولت محترم آورد. دوستان به اينها دقت كنند. من خواهشم اين است ببينيد دوستان! بعد از تصويب كليات قطعاً جزئياتي مثل احكام كه داراي ويژگي‌هاي دائمي هستند احكامي كه بار مالي دارند، قابل توجه هم هستند، احكامي كه در ساير قوانين درباره آنها حكم مشابهي وجود دارد و احكامي كه اثرات دقيق با قابليت اندازه‌گيري و نظارت ندارند. اينها قابل بررسي است و يكي از محاسن اين است دوستان! خواهش مي‌كنم به اين دقت بفرماييد كه دارم خدمت شما عرض مي‌كنم. ببينيد! حضور شما عرض شود كه مجلس اين فرصت را به دولت داده و به اين فوريت هم رأي داده و در لايحه جديد هم همين كار انجام شده. به نظر من روند قبلي، روند درستي نبود. ما در اين با شما هم‌نظريم، ولي اعتقاد داريم كه اين روند را مي‌شود در داخل كميسيون تلفيق بررسي كرد. يك تفاوتي كه كميسيون تلفيق با كميسيون‌هاي ديگر دارد اين است كه شما مي‌توانيد به جايگزيني لايحه دولت يا اصلاح و امثال اينها وارد شويد و هيچ مشكلي در اين خصوص نداريد. مهم‌ترين نقاط قوت ديگري كه كميسيون تلفيق به نظر من به آن پرداخته، پرداختن به موضوعات اساسي و الزام به تهيه اسناد راهبردي در كشور است. مثل كاهش بحران آب. مثل ارتقاء بخش كشاورزي، اين جلد دوم، آقاياني كه اشكال مي‌گيرند جلد دوم را نگاه كنيد. صفحه (10)،‌ صفحه (9) صفحه (8) را ما در كليات قاعدتاً‌ نبايد وارد جزئيات بشويم ولي چون دوستان مخالفين، وارد جزئيات شدند من فقط يك اشاره‌اي به بخش كشاورزي كنم. دوستان اين چيزي كه كميسيون تلفيق در بخش كشاورزي مصوب كرده، دغدغه همه شما در كشور است. مردم از شما پاسخ مي‌خواهند. نگاه كنيد در صفحه (10)، بخش آب گفته كه دولت مكلف است به منظور مقابله با بحران كم‌آبي، رهاسازي حقآبه‌هاي زيست‌محيطي براي پايداري سرزمين، پايداري و افزايش توليد در بخش كشاورزي (11) ميليارد متر مكعب در پايان سال برنامه اقدامات زير را انجام بدهد: حداقل به ميزان (600) هزار هكتار در سال توسعه روش‌هاي آبياري نوين، حمايت از توسعه گلخانه‌ها و انتقال‌شان و پرورش (200) هزار تن ماهي در قفس. از طرفي ديگر، اعتبار براي نوسازي باغهاي فرسوده، برق‌دار كردن چاههاي كشاورزي، نصب كنتور هوشمند، اختصاص (10) درصد ورودي سالانه صندوق توسعه ملي به سپرده‌گذاري ارزي نزد بانكهاي عامل در قبال دريافت خط اعتباري ريالي، بخش كشاورزي صنايع تبديلي و تكميلي و امثال اينها الي ماشاءالله. من واقعاً از همكاران خودم در كميسيون تلفيق تشكر مي‌كنم كه اين مصوبات را داشتند. آقايان و خواهران همكار! آيا مگر در مناطق خودتان مشكلات كشاورزي‌تان اين نيست؟ آيا اين خارج از لايحه نوشته شده، آيا اين لايحه به مشكلات مردم و رسيدگي آنها اضافه نكرده، جايگاهها را مشخص نكرده؟ آيا دوستان ما در تلفيق در ارتباط با اشتغال آن چيزي كه به ذهن‌شان از نظر تخصصي مي‌رسيد با استفاده از نظرات شما و كميسيون‌هاي تخصصي مگر انجام نداده‌اند؟ كار ديگري كه كميسيون تلفيق انجام داده، الزام دستيابي به رشد (8) درصدي است كه من در لايحه دولت رد پايي از لوازم رشد اقتصادي و افزايش بهره‌وري را نديدم، اما مصوبه كميسيون تلفيق بعضي از الزامات دستيابي به اين هدف و تأمين حداقل (8/2) درصد از رشد (8) درصدي اقتصاد از محل ارتقاي بهره‌وري (رئيس ـ متشكريم) كل عوامل توليد و همچنين رشد سرمايه‌گذاري را به ميزان متوسط سالانه (21) درصد در طول سالهاي برنامه پوشش داده. در مورد ايثارگران بحث بسيار جامعي دارد، در ارتباط با حقوق‌هاي غيرمتعارف دوستان ورود كردند و آن چيزي كه بايد انجام مي‌دادند انجام دادند. بحث‌ها مفصل است، دوستان! من خواهشم از شما اين است كه اين را توجه كنيد. (رئيس ـ خيلي ممنون) يك جمله عرض بكنم، در بودجه تا سقف (83) هزار ميليارد تومان در طول برنامه و اگر تا اين سقف كسر آورد، قرار شد از صندوق ذخيره ارزي برداشت بشود، در صورتي كه امروز (111) هزار ميليارد تومان است كه كميسيون تلفيق آمده اين را براي پنج سال كاهش داده. خواهشم از دوستان اين است. بايد ننشست و شكوه و زاري كرد من معتقدم كه مي‌شود كاري كرد اين قشر، عزيزان زيادي دارد بايد كه فقط كمي فداكاري كرد والسلام عليكم و رحمه الله و بركاته

علی اردشیرلاریجانی
خيلي ممنون و متشكر، كميسيون بفرماييد. آقاي حاجي‌بابايي مي‌خواهند صحبت كنند، بفرماييد.

حمیدرضا حاجی بابائی
سلام عليكم و رحمه الله ـ بسم الله الرحمن الرحيم «ربنا اغفرلنا و لاخواننا الذين سبقونا بالايمان و لا تجعل في قلوبنا غلاً للذين آمنوا» ياد و خاطره شهداي انقلاب اسلامي و امام شهيدان را گرامي مي‌داريم. به پيشگاه مقام معظم رهبري و ملت بزرگ ايران اداي احترام مي‌كنيم. محضر نمايندگان عزيز و همكاران گرانقدر، همان‌طوري كه استحضار داريد كميسيون تلفيق برنامه ششم تقريباً از اول شهريورماه كار خودش را شروع كرد. كميسيون‌هاي تخصصي هر كدام سه نفر را در كميسيون معرفي كردند كه همراه با مصوبه‌هاي كميسيون‌هاي تخصصي در كميسيون تلفيق حضور پيدا كردند. كميسيون تلفيق در حدود چهار ماه به صورت مداوم با حضور كارشناسان از (20) دانشگاه كشور درخواست مشاوره و كمك كرديم، نظراتشان را دادند. به (30) نفر از صاحب‌نظران با تفكرهاي گوناگون نامه نوشته شد و در رابطه با برنامه ششم، ديدگاهها و نظرهاي خودشان را اعلام كردند. از مراكز پژوهشي، (رئيس ـ آقاي حاجي‌بابايي! مي‌گويند بلندتر صحبت كنيد) آقاي دكتر!‌ اگر زحمتي نيست يك مقداري صوت را بيشتر كنند. (رئيس ـ صوت را هم بلندتر كنيد كه صداي آقاي حاجي‌بابايي برسد) از مركز پژوهش‌ها و مجمع تشخيص مصلحت نظام و جاهاي ديگر درخواست كمك كرديم و كمك كردند. تقريباً مي‌شود گفت كه با اكثر وزرا و كارشناسان‌شان بعضاً دو، سه جلسه گذاشته شد و تمام ديدگاهها و نظرات موضع وزارتخانه‌ها در رابطه با مسائل گوناگون گرفته شد. عزيزان و همكاران گرانقدر و همه عزيزاني كه موافق و مخالف صحبت كردند و احترام همه آنها بر ما فرض است و همه نظر كارشناسي خودشان را مطرح كردند و قابل احترام است. آنچه كه در كميسيون تلفيق مصوب شده برآيند ديدگاهها و نظرات كل كميسيون‌هاي تخصصي، مصوبات كميسيون‌ها و به جرأت مي‌توانم بگويم كه بيش از (90) درصد آنچه در اين گزارش آمده پيشنهادهاي مكتوب كميسيون‌هاي تخصصي است. يعني اصلاً‌ افراد كمتر پيشنهاد دادند و همه پيشنهادها تقريباً پيشنهادهاي مكتوب كميسيون‌هاي تخصصي است. هر كدام از كميسيون‌هاي تخصصي شايد بيش از (100) پيشنهاد داشتند كه ممكن بود پنج تا، شش تا، هفت تا از پيشنهادهاي‌شان مصوب شده. دوستان عنايت كنند! فرق اين برنامه با برنامه‌هاي قبل اين است مجلس قرار شد با كمك دولت، كارشناسان و نخبگان برنامه تدوين بكند، برنامه‌اي كه بايد تقريباً از ماده اول تا ماده (144) را كارشناسان گوناگون نظر بدهند. دوستان!‌ روز سه‌شنبه كه يك برنامه اوليه خدمت شما تقديم شد جمع‌آوري اداره قوانين بود، ما از روز سه‌شنبه پنج روز، هر روز حداقل (12) ساعت و بعضي از روزها شب هم در اينجا مانديم تا برنامه را تقديم كنيم. ديشب تا ساعت (11)، (12) شب كه بنده اينجا حضور داشتم و توزيع شد اين برنامه مدوني است كه با امضاي بنده تقديم شده تا تقديم شما نمايندگان عزيز بشود. همه كساني كه به عنوان عضو كميسيون در كميسيون (تلفيق) حضور داشتند قطعاً‌ اين نكته را با انصاف اعلام مي‌كنند تمام برنامه‌هاي ما در كميسيون بر اساس كار كارشناسي و نگاه كارشناسي بوده و سعي مي‌كرديم تا جايي كه ممكن است نظر و ديدگاه دولت را اعمال بكنيم، اما شما مي‌دانيد (45) نماينده مجلس، نمايندگان رأي‌شان تأثيرگذار است. رئيس نمي‌تواند به كسي بگويد تو اين رأي را بده يا اين رأي را نده، ما رأي‌گيري مي‌كرديم اگر رأي مي‌آورد تصويب مي‌شد و اگر رأي نمي‌آورد، تصويب نمي‌شد. دوستان! برنامه ششم نظام‌مند است،‌ چرا نظام‌مند است؟ چون ما برنامه ششم را در واقع شاقول اين كار را سياست‌هاي كلي برنامه ششم و اقتصاد مقاومتي قرار داديم. به اذعان بنده، ممكن است بعضي جاها اشتباه بكنند نظر نمايندگان محترم قطعاً‌ تأثيرگذار است. هيچ ماده‌اي مصوب نشده كه مغايرت يا ضديت با قانون اساسي يا سياست‌هاي كلي داشته باشد، بله، ممكن است ما نپسنديم يك جايي را بگوييم اين خوب نيست، اگر ماده ديگري بود بهتر بود يا من متوجه نشوم باشد. نظر را داريم عرض مي‌كنيم، ممكن است ديدگاه ديگري وجود داشته باشد. اين برنامه مردم‌محور است، اين برنامه محروم‌‌محور است و در جهت احياي آن نيازها و اهداف اساسي انقلاب اسلامي است. در برنامه ششم سعي شده هر آنچه كه دردهاي اجتماعي است كه نياز به ريل‌گذاري دارد، ريل‌گذاري بشود. من به عنوان نمونه دوستان عزيز را براي اينكه بگوييم اين برنامه منظم است و از يك هارموني خاص برخوردار است، همه آنچه كه مصوب شده، در كميسيون هدفمند مصوب شده، عنايت شما را به اين موضوع متوجه مي‌كنم. ببينيد!‌ من از شما مي‌پرسم (20) بخش را ما در اين برنامه ششم داريم، اقتصاد كلان،‌ هر كدام از آن را كه نمايندگان عزيز و بزرگواران در مجلس صلاح دانستند حذف بكنند، بنده هم مطيع مصوبات شما هستم. بنده يكي از اعضاي اين مجلس هستم، هر آنچه كه مجلس تصميم بگيرد روي چشم من است، هر آنچه كه كميسيون تلفيق تصويب بكند روي چشم بنده است و بايد بپذيرم. اين هم كه تقديم شما شده به عنوان يك پيشنهاد تقديم نمايندگان شده، هر تصميمي كه بگيرند آن تصميم قطعاً‌ مصاب است. ببينيد! بودجه و ماليه عمومي، نظام پولي و بانكي و تأمين منابع مالي، يعني ما براي اينكه بتوانيم اشتغال را، ببينيد دوستان! بعضي از عزيزان و بزرگواران فرمودند اين آمار و ارقامي كه داده مي‌شود، مشكل دارد. (99) درصد آمار و ارقامي كه گفته شد آمار و ارقام دولت است. ببينيد! من به شما عرض مي‌كنم سه جدول ما داريم، اول اين سه جدول، جز يك مصوبه‌اي كه كميسيون تلفيق در مورد كشاورزي داشته و رشد كشاورزي را افزايش داده، عيناً‌ جدول دولت است. (680) هزار ميليارد تومان پيشنهاد دولت است، (724) هزار ميليارد تومان بوده كه (680) هزار ميليارد تومان شده. نرخ بيكاري كه پيشنهاد شده از (6/12) درصد به (6/8) درصد برسد با همكاري و همراهي دولت انجام پذيرفته. جدول، جدول دولت است، پس اگر اشكالي وجود دارد با دولت همراهي و كارشناسي شده و سه جلد سند پشتيباني دارد و اين جداول را به ما داده. در جدول شماره (4) هم به دنبال اين هستيم كه با دولت هماهنگي‌ها را انجام بدهيم جدول شماره (4) را ارائه كنيم. كسي دنبال اين نبوده چيزي را مصوب بكند كه خداي‌ناكرده دولت نتواند انجام بدهد. من به بعضي از آنها اشاره مي‌كنم دوستان عنايت بكنند. ما محورمان محور اشتغال است، محور توليد است، سرمايه‌گذاري است، بهره‌وري و بهبود وضع كسب و كار است كه در همه موارد به اينها پرداختيم. ببينيد بعضي از دوستان اشاره فرمودند كه ما يك سري از اولويت‌ها را تعيين كرديم، اين اولويت‌ها زياد است. اشكال ندارد، هر كدام از اولويت‌ها را كه مجلس محترم صلاح دانست حذف بكند، من عنوان مي‌كنم اين پيشنهاد است. شما ببينيد موضوعاتي مثل آب و محيط زيست براي اينها بسته تعريف كرديم، يعني شما در بحث آب برويد نگاه بكنيد بسته‌اي را كارشناسي كرديم كه به جرأت با (20) سال حضور در مجلس دارم عرض مي‌كنم در هيچ برنامه‌اي چنين بسته‌اي در مورد امور آب نوشته نشده. در مورد محيط زيست شما برويد تمام برنامه‌هاي قبلي را بررسي كنيد، ببينيد آيا اهداف و احكام عملياتي براي محيط زيست، دوستان فرمودند درياچه اروميه، مسائل گوناگون، بله براي همه اينها تدارك ديده شده. حال به اعتبارش مي‌رسم و عرض مي‌كنم كه شما برويد در رابطه با وضعيت آلودگي هوا چه تصميماتي گرفته شده و چه اعتباراتي براي آن پيش‌بيني شده. يا موضوعاتي مثل ساحل مَكران يا مُكران كه هر دو را مي‌گويند، اروند. شما بگوييد موضوعاتي مثل حاشيه‌هاي شهر، بافت‌هاي فرسوده و تاريخي، مناطق روستايي، موضوعات خاص بخشي مثل معدن، صنايع معدني، كشاورزي، گردشگري، ترانزيت، حمل و نقل ريلي، فناوري‌هاي نوين، كاربست علم و فناوري، سند تحول بنيادين آموزش و پرورش، فرهنگ عمومي، سبك زندگي ايراني ـ اسلامي، انرژي و مسائلي مثل بهبود كسب و كار، اشتغال، تأمين منابع مالي براي اقتصاد كشور، توانمندسازي محرومان و فقرا، كاهش آسيب‌هاي اجتماعي، بيمه‌هاي اجتماعي، بهره‌وري، فضاي مجازي، نظام عادلانه پرداخت، رفع تبعيض، ساماندهي و پايداري صندوق‌هاي بيمه‌اي و بازنشستگي اينها اولويت‌هاي ما است. هر كدام از اولويت‌ها كه دوستان عنايت فرمودند كه آن در كشور اولويت ندارد و ما نبايد آن اولويت‌ها را بياوريم، ما روي چشم‌مان مي‌گذاريم. براي اينكه اين اولويت‌ها را بررسي كنيم اولين قدم را كميسيون تلفيق براي عدالت در اين زمينه برداشت. مگر ما نمي‌خواهيم سرمايه‌گذاري كنيم؟ دوستان! جدول اين است، من جدول را خدمتتان عرض بكنم، ببينيد!‌ ما مي‌خواهيم براي منابع مالي و سرمايه‌گذاري اين كارها را انجام بدهيم، (680) هزار ميليارد تومان سرمايه‌گذاري كنيم، چطور؟ تملك دارايي‌هاي سرمايه‌اي، اين توافق دولت و كميسيون است (6/99) هزار ميليارد تومان. تسهيلات بانكي و سرمايه‌گذاري (190) هزار ميليارد تومان، صندوق توسعه ملي (4/71) هزار ميليارد تومان، بازار سرمايه (6/95) هزار ميليارد تومان، آورده اشخاص (8/22) هزار ميليارد تومان، سرمايه‌گذاري خارجي (35) ميليارد دلار يعني تقريباً (105) هزار ميليارد تومان كه اين مي‌شود (680) هزار ميليارد تومان. اگر مجلس محترم و كارشناسان عزيز و بزرگوار ما اين نظر دولت و مجلس را نپذيرفت و فرمودند كه يكي از اينها به درد نمي‌خورد، خيلي راحت مي‌شود در صحن مجلس حذفش كرد. اصلاً‌ مصوبه كميسيون مصوبه مجلس نيست،‌ مصوبه‌اي است كه تقديم نمايندگان محترم مي‌شود و نمايندگان بايد در اين رابطه تصميم بگيرند. من تغيير بخش‌هاي اقتصادي را بگويم، متوسط رشد سالانه ارزش افزوده (8) درصد كه اين پيشنهاد دولت است، اين جزء چشم‌انداز است و اين مصوبه كميسيون هم هست. متوسط رشد سالانه اشتغال (9/3) درصد، متوسط رشد سالانه سرمايه‌گذاري (5/21) درصد، متوسط رشد سالانه بهره‌وري (8/2) درصد، چطور اينها را بايد زمينه‌سازي كنيم؟ در اين بخش‌ها اعضاي محترم كميسيون‌ها از هر كميسيون سه نفر، كميسيون كشاورزي، كميسيون صنايع و معادن، كميسيون اجتماعي و كميسيون‌هاي گوناگون و انرژي، هر كدام از دوستان جداگانه مصاحبه كنند و بگويند كه در بخش‌هاي گوناگون مثل بخش انرژي چه مصوبات تكان‌دهنده‌اي در كشور داشتيم كه در رونق اقتصادي تأثيرگذار است؟ بگويند در بخش كشاورزي چه تصميم مهمي در كميسيون گرفته شد كه تا (10) درصد ورودي صندوق توسعه ملي در اختيار كشاورزي قرار بگيرد و (10) درصد در اختيار صنايع كوچك قرار بگيرد. اينها سرمايه‌گذاري تكان‌دهنده‌اي است كه در برنامه ششم دارد شكل مي‌گيرد. به من بگويند در كشاورزي، در نفت، در معدن، در صنعت، در آب، برق و گاز، در ساختمان، در حمل و نقل و در ارتباطات كدام اينها در كميسيون تلفيق براي رونق آن كم گذاشته شده است؟ رئيس محترم مجلس بارها به من تأكيد مي‌كردند كه من حتماً ديدگاهها و نظرات دستگاههاي اجرايي و دوستان را بگيريم. من بعضي از وزرا را نام نمي‌برم، وقتي مي‌آمدند در جلسه حضور پيدا مي‌كردند به ايشان مي‌گفتم شما به عنوان وزير اگر قرار باشد در اين زمينه اشتغال ايجاد كنيد، قفل‌ها را باز بكنيد و بتوانيد اشتغال ايجاد بكنيد چه موانعي وجود دارد كه كميسيون بايد به شما كمك بكند؟ خوب، آن پيشنهادات را مي‌داد. كميته‌ها بررسي مي‌كردند، چهار كميته علاوه بر كميسيون‌هاي تخصصي اين كار را به عهده گرفتند و دوستان همه از كارشناسان زبده مجلس شوراي اسلامي و از نمايندگان باتجربه مجلس شوراي اسلامي نشستند، كميسيون مصوب كرده و به كميته متخصصين مجلس داده مصوب كرده، در صحن كميسيون مصوب شده، سه مرحله را طي كرده تا به اينجا رسيده و در تمام مراحل چه در كميته، چه در كميسيون و چه در كميته‌ها دولت محترم حضور داشتند و همه كارشناسان ديدگاههايشان را مي‌گفتند. موافق مي‌گفتند، مخالف مي‌گفتند و نظر گرفته مي‌شد. مي‌خواهم به شما بگويم در اين زمينه‌ها آن اولويت‌ها را تعريف كرديم و براي تمام اولويت‌ها بسته‌بندي تعريف كرديم. برنامه ششم خوشه‌اي شده كه گل سرسبد آن مي‌شود اشتغال، رونق اقتصادي، كمك به توليد، پيشبرد امور، وضع اشتغال و پايين آوردن تورم شاخص‌هاي ديگري را عرض مي‌كنم، يعني پيشنهاد دولت و مصوب كميسيون هست. توليد ناخالص ملي (8) درصد، رشد سرانه توليد (7/6) درصد كه اينها همه پيشنهادهاي دولت است كه ما يك‌دهم هم تغيير نداديم. بهره‌وري كل عوامل توليد (8/2) درصد، تشكيل سرمايه ثابت ناخالص (4/21) درصد، هزينه‌هاي مصرفي كل (5) درصد، صادرات غيرنفتي (7/21) درصد بدون ميعانات گازي، واردات كل (9/16) درصد، نقدينگي از (13) هزار و (3000) ميليارد ريال به (28) هزار و (508) هزار ميليارد ريال، (17) درصد رشد پيشنهاد دولت و مصوبه كميسيون است. نرخ بيكاري از (6/12) درصد تا (6/8) درصد، جالب است كه من به شما عرض كنم پيشنهاد اوليه دولت محترم و همكاري‌هايي كه با هم داشتيم اين بود كه نرخ بيكاري به (7) درصد برسد. ما با كليه عوامل و سرمايه‌گذاري در بخش‌هايي كه مي‌خواهد انجام بپذيرد به اين جمعبندي (6/8) درصد رسيديم. بلندپروازانه نگاه نكرديم، ما واقعي نگاه كرديم. دوستان عنايت بكنند! براي اينكه سه جدول را بتوانيم تحقق ببخشيم چه كارهايي قرار شده انجام بشود؟ 1 ـ تسهيل سرمايه‌گذاري؛ تمام شرايط را در احكام براي سرمايه‌گذاري داخلي و سرمايه‌گذاري خارجي تا جايي كه ممكن بوده آماده كرديم و همه را با سياست‌هاي كلي مطابقت داديم. تمام راههايي كه بخش خصوصي مي‌تواند رشد بكند و هر آنچه كه مي‌شده انجام داديم. هر آنچه كه مي‌شده بهبود محيط كسب و كار داشته باشيم همه را با يك ديد وسع و وسيع نگاه كرديم و مصوب كرديم. شما ببينيد در بخش بهبود كسب و كار، در سرمايه‌گذاري، در رونق اقتصادي و در همه اينها بخش مشخص و تعريف كرديم. همه با عدد و رقم، كه اعداد و رقم آن كاملاً‌ مشخص است. شرايط مناسب، تسهيل خصوصي‌سازي، اهتمام به مهارت و تخصص نيروي كار، حضور شركت‌هاي معتبر جهاني و منطقه‌اي در زنجيره توليد داخلي، حمايت حقوقي، مالي و نهادي براي توسعه دانش تجاري‌سازي و ايده و دانش در مسير توليد و محصول به كار گرفتن، اصلاح سياست‌هاي ارزي و تجاري و تعرفه‌اي از كارهايي است كه براي سرمايه‌گذاري (680) هزار ميليارد توماني و بهره‌وري (8/2) درصد و يك‌رقمي كردن نرخ بيكاري و تورم اين سياست‌ها در كميسيون مصوب شده. سرمايه‌گذاري بخش خصوصي؛ در تكليف به دولت براي تضمين به حتي بخش خصوصي براي سرمايه‌گذاري، توجه ويژه به موضوع بهره‌وري و تكليف دولت جهت سنجش كمّي بهره‌وري و گزارش هرساله آن به مجلس شوراي اسلامي، ممنوعيت برقراري هر گونه تخفيف جديد مالياتي، اما در كنارش مصوب كرديم بايد توليد تشويق بشود، بايد تشويقات توليد، تشويقات صادرات كاملاً‌ اجرا بشود. افزايش (30) درصد ماليات بر ارزش افزوده كه براي شهرك‌هاي صنعتي (30) درصد ماليات بر ارزش افزوده گذاشتيم كه امروز كميت‌شان لنگ است و نمي‌توانند حركت بكنند تا بتوانند روي پاي خودشان بايستند. سياست‌گذاري جديد در رابطه با استفاده از منابع نفت، دوستان خوب عنايت كنند! در برنامه ششم اولين بار است كه مصوب مي‌شود بودجه دولت را از نفت جدا كنيد. بر اين اساس بودجه دولت نه به دلار و قيمت دلار ربطي دارد و نه ربطي به نفت و قيمت نفت دارد. به همين دليل است كه بر قيمت پايه سال 1395، (83) هزار ميليارد تومان براي برداشت دولت از محل نفت در نظر گرفتيم. اگر اقتصاد درست مي‌خواهيم ما بايد مي‌گفتيم دولت (83) هزار ميليارد تومان كسري بودجه دارد، اما با دولت محترم بحث كرديم، گفتند بازتاب منفي در جامعه دارد، ما گفتيم برداشت از نفت، بايد مي‌گفتيم دولت (83) هزار ميليارد تومان كسري بودجه دارد و از نفت به او قرض مي‌دهيم تا بر اساس مرور زمان هزينه‌ها را كاهش بدهيم. بر اساس مرور زمان بهره‌وري را بالا ببريم و بر اساس مرور زمان برنامه‌ريزي دقيق داشته باشيم. دوستان!‌ به همين دليل است براي سرمايه‌گذاري (30) درصد از محل فروش نفت به صندوق توسعه ملي، (5/52) درصد در اختيار دولت محترم قرار داديم. براي اولين بار در اين زمينه بودجه‌هاي استاني را دو برابر كرديم. در بودجه سال 1395، (2) درصد از محل اعتبارات يعني امسال (5/54) درصد نفت، (2) درصد آن در اختيار استانها بود. يعني تقريباً‌ حدود (1) درصد از كل نفت مي‌شود كه امسال براي استانها (3) درصد لحاظ شده. به سمتي حركت كنيم كه استانها روي پاي خودشان بايستند، زمينه‌هاي توليد را ايجاد بكنند و سياست‌‌گذاري‌هاي جديد در رابطه با استانها شكل بگيرد. در واقع بودجه را به سمت استانها ببريد و مديريت استانها را بيشتر شكل بدهيد كه اين اقدام انجام پذيرفت. (5/14) درصد در اختيار وزارت نفت قرار گرفته. اين تقسيم‌بندي بود. حساب ذخيره ارزي شكل داديم، گفتيم آقا! (5/52) درصد نفت براي دولت است، ولي دولت با قيمت نفت كار ندارد. ما بر مبناي قيمت ثابت سال 1395، (83) هزار ميليارد تومان از بودجه نفت را به دولت مي‌دهيم، حالا اگر قيمت نفت بالا رفت بايد چكار بكنيم؟ آنچه مازاد است به حساب ذخيره ببريم، نه به حساب توسعه، به حساب ذخيره و اگر كاهش پيدا كرد از حساب ذخيره به دولت مي‌دهيم. حالا حساب ذخيره را بايد چكار بكنيم؟ حساب ذخيره هر چه فروش نفت افزايش پيدا مي‌كند فقط براي طرح‌هاي تملك‌دارايي امكانپذير است و دولت بايد در قالب لوايحي كه به مجلس مي‌دهد و در واقع متمم بودجه به مجلس ارائه مي‌كند از آن براي تملك‌دارايي سرمايه‌اي برداشت بكند. اين سياست يكي از سياست‌هاي اصولي، تكان‌دهنده و تأثيرگذار در برنامه ششم است كه به لطف خداوند نمايندگان شما در كميسيون مصوب كردند تا تحول عظيمي در رابطه دولت با نفت و با بودجه‌هاي سنواتي شكل بگيرد كه سالها است مقام معظم رهبري، كارشناسان و مجلس اعلام مي‌كنند كه كي ما بايد بند ناف اين بودجه را از نفت ببريم، اما هر سال افزايش پيدا مي‌كند. يكي از مشكلات اساسي ما اين است. من يك تكمله‌اي هم اينجا بزنم. اگر برنامه نباشد چطور مي‌توانيم بودجه ساليانه را تنظيم بكنيم؟ دوستان عزيز! در سال 1395 برداشت از پول نفت براي بودجه، (74) هزار ميليارد تومان است. پيشنهاد براي سال 1396، (116) هزار ميليارد تومان است. يعني چيزي حدود (50) درصد، در صورتي كه با همين مصوبه‌اي كه كميسيون تلفيق مصوب كرده كاملاً‌ مغايرت دارد. اگر مي‌خواهد اين باشد اشكال ندارد، هر تصميمي مجلس بگيرد ما يك عضو از اعضاي مجلس شوراي اسلامي هستيم. دوستان عنايت كنند! سياست‌گذاري‌هايي كه انجام پذيرفت براي اولين بار اصلاح نظام خزانه‌داري را در برنامه ششم داريم، براي اينكه سرمايه‌گذاري را روان بكنيم. قوانين محكمي كارشناسان زبده كشوري، پنل‌هايي كه تشكيل دادند، در رابطه با بانكداري اسلامي، در رابطه با مديريت بانك مركزي و اينكه بانكها بايد (180) هزار ميليارد تومان سرمايه‌گذاري كنند تمام قوانين لازم را مصوب بكنيم تا بانكها فقط سرمايه‌شان را به سمت توليد و اشتغال ببرند. اين هم در اين برنامه پيش‌بيني شده است. ببينيد! فصول مختلفي و مواد مختلفي در رابطه با بانك مركزي و بانكها و شوراي پول و اعتبار در همين برنامه‌اي كه خدمت شما تقديم شده، مصوب شده است. دوستان جالب است ببينيد! يكي از ايراداتي كه از عزيزان و همكاران گرانقدر بنده در اينجا گرفتند اين است، مي‌گويند كه شما در برنامه ششم (580) هزار ميليارد تومان بار مالي درست كرديد. من مي‌خواهم خستگي‌تان برطرف بشود. يك كسي پهلوي كسي بود، گفت عزيزم! اينجا كجاست؟ گفت اينجا وسط كره زمين است. گفت از كجا معلوم است؟ گفت قبول نداري، متر كن. چه كسي رفت حساب كرد و تنظيم كرد و به من رئيس كميسيون تلفيق آمار و ارقام داد كه (580) هزار ميليارد تومان بار مالي افزايش پيدا كرده؟ من براي‌تان توضيح بدهم، (120) هزار ميليارد تومان از اين (580) هزار تا كه نيست، چيست؟ يك مقداري اينهاست. (120) هزار ميليارد تومان، دولت را مكلف كرديم كه املاكش را بفروشد، از محل ميعانات گازي و از محل‌هاي گوناگون بدهي‌هاي خودش را به سازمان تأمين اجتماعي بپردازد. همان سازمان تأمين اجتماعي كه امروز بازنشستگانش به خاك سياه نشستند، همان سازمان تأمين اجتماعي كه از بس به او تكليف داديم، رمق ندارد راه برود. همان سازمان تأمين اجتماعي كه (120) هزار ميليارد تومان از دولت بستانكار است و در كنارش بايد هر سال مجلس (10) هزار ميليارد، (20) هزار ميليارد مصوب كند به سازمان تأمين اجتماعي بدهد تا پول بازنشسته‌هايش را بدهد، تا مشكل كارگرانش را حل كند. چرا بدهي‌هاي سازمان تأمين اجتماعي را نبايد به او بدهيد؟ يكي از تصميماتي كه مي‌گويند بار مالي دارد، اين است. يكي از تصميماتي كه مي‌گويند بار مالي دارد اين است كه مي‌گويند ما مصوب كرديم يك پيمانكار آقا! مي‌خواهيد شغل ايجاد بشود، مي‌خواهيد در كشور اشتغال ايجاد بشود مي‌خواهيد رونق اقتصادي ايجاد بشود، پيمانكار مي‌آيد براي شما كار مي‌كند (500) ميليون از شما بستانكار است سه سال به نمي‌دهيد ورشكسته مي‌شود مي‌رود. كميسيون مصوب كرده اگر كسي به پيمانكار بدهكار بود و به موقع به آن نپردازد بايد مطابق با تورم سودش را به آن بپردازد، تا پيمانكار بتواند سركار خودش بايستد، سرمايه‌گذار بتواند، اينها جزء بدهي است؟ همه اينها درآمدزايي است. شما وقتي مشكل سازمان تأمين اجتماعي را حل كردي از فردا مجبور نيستي از بودجه جاري به سازمان تأمين اجتماعي بدهي، مجبور نيستيم جلوي مجلس صدها و هزار نفر بازنشسته بيايند بنشينند شما برويد مشكلشان را حل بكنيد، اينها كجا هزينه ايجاد مي‌كند؟ بالاخره من متوجه نشدم اين هزينه‌اي كه گفته مي‌شود از كجا مي‌آيد يك دفعه اين قدر هزينه‌ها بالا رفته، يكي از حرف‌هايي كه به ما زده مي‌شود مي‌گويند آقا هزينه‌ها بالا رفته، چرا هزينه‌ بالا رفته؟ چون شما مصوب كرديد كه در كشور نظام عادلانه‌ هماهنگ حقوق باشد، آيا نظام عادلانه هماهنگ حقوق بودجه‌ها را بالا مي‌برد و افزايش دارد؟ كجاي آن گفتند بودجه را افزايش بدهيم، گفته مي‌شود دولت و مجلس بايد به شكلي برنامه‌ريزي كنند كه تا پنج‌سال آينده كسي كه ليسانس است با ديگري كه ليسانس است و هر دو در يك وزارتخانه كار كردند اين پنج‌سال زودتر بازنشسته شده (1) ميليون و (200) مي‌گيرد و آن كسي كه پنج‌سال ديرتر بازنشسته مي‌شود (3) ميليون مي‌گيرد يك هماهنگي بايد در كشور به وجود بيايد. (4) ميليون كارمند و بازنشسته در همين برنامه ششم كه به شما مراجعه مي‌كنند در رابطه با عدالت اجتماعي در رابطه با آن حكم داده شده بدون اينكه برويم به دنبال اينكه بگوييم آقا دولت هزينه‌اش برود بالا يا خداي‌ناكرده مشكلي ايجاد بكنيم، كارگران هم همينطور هستند. در رابطه با حقوق‌هاي نجومي در اينجا تصميم گرفته شده اگر جلوي حقوق‌هاي نجومي را بگيريم هزينه‌ دولت بالا مي‌رود، اينها هيچ كدام درآمدزايي نداشتند؟ البته يك مورد را من عرض كنم، خود من يك پيشنهاد ديگري در كميسيون داشتم. بعضي‌ها يك ايراد مي‌گيرند، آقا به داد برسيد فلان شد، فلان شد بله، چي شده؟ آقا! در كميسيون تلفيق مصوب شده كه هر كس بازنشسته شد اگر شهروند درجه پنج بود (20)، (30) ميليون بگيرد، حالا اگر شهروند درجه يك بود (252) ميليون بگيرد، دوستان مي‌گويند البته خود من هفت برابر نظرم نبود همه مي‌دانند در كميسيون من سه بار براي اين رأي‌گيري كردم، خودم نظرم (10) بود كه بتوانيم بعضي‌ها را نگه داريم، در صحن هم پيشنهاد مي‌دهم. اما من از شما مي‌پرسم، شما نمايندگان مجلس همين‌جا مصوب بكنيد ما پاداش پايان خدمت (1) ميلياردي داريم مي‌پردازيم، اگر مصوب مي‌كنيد مي‌پردازيم. مگر مي‌شود يك كسي در اين كشور (1) ميليارد تومان پاداش پايان خدمت بگيرد، يكي (27) ميليون بگيرد؟ حالا اين هزينه‌ها را كاهش مي‌دهد يا افزايش مي‌دهد؟ واقعاً من بدانم كدام آن دارد افزايش پيدا مي‌كند؟ بله، بعضي‌ها زحمتكش هستند، در رابطه با حقوق‌هاي نجومي مصوباتي داشتيم كه مشكل مجلس را حل بكند، مصوباتي كه عدالت‌محور است. ببينيد دوستان! من در رابطه با عدالت‌محوري بگويم شما ببينيد ما براي چه كساني در اينجا تصميم گرفتيم، من خواهشم اين است عنايت بكنيد! ما گفتيم وقتي مي‌گوييم نظام هماهنگ حقوق، وقتي مي‌گوييم بايد عدالت باشد چه كساني هستند؟ من مي‌خوانم، دستگاه‌هاي اجرايي، قواي سه‌گانه جمهوري اسلامي ايران اعم از وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها، مؤسسات، دانشگاه‌ها، شركت‌هاي دولتي، مؤسسات انتفاعي وابسته به دولت، بانك‌ها، مؤسسات اعتباري دولتي، شركت‌هاي بيمه دولتي، مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي، مؤسسات عمومي، بنيادها، نهادهاي انقلاب اسلامي، مجلس شوراي اسلامي، شوراي نگهبان قانون اساسي، بنيادها و مؤسساتي كه زير نظر ولي فقيه اداره مي‌شوند و همچنين دستگاه‌ها و واحداهايي كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكرنام است اعم از اينكه قانون خاص خود را داشته يا از قوانين و مقررات آن تبعيت نمايند نظير وزارت جهاد كشاورزي، سازمان ملي نفت، سازمان ملي گاز ايران، شركت ملي صنايع پتروشيمي ايران، سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، بانك مركزي، سازمان بنادر و كشتيراني جمهوري اسلامي ايران، سازمان توسعه و نوسازي معادن، صنايع معدني ايران، سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران و شركت‌هاي تابع آن، ستاد اجرايي فرمان امام، قرارگاه‌هاي سازندگي و اشخاص حقوقي، حتي يك نفر اينجا نبوده كه استثنا باشد. اين پيشنهاد يك بار هست ممكن است گفته بشود ما اصلاً به اين پيشنهاد نمي‌خواهيم رأي بدهيم، آن يك بحث ديگري است. مگر نمي‌خواهيم در اين كشور هيچ كس نگاه تنگ‌نظرانه نسبت به مردم داشته باشد. هر آنچه حق و حقوق افراد است بايد به آن داده بشود، اما بحث ما اين است چرا به يكي بدهيم به يكي ندهيم؟ من با اجازه رئيس عزيزمان و همه شما عزيزان عرض مي‌كنم همين مشكلات اجتماعي كه به وجود آمده و مي‌آيد و در دوره‌هاي گوناگون من حضور داشتم شما فكر مي‌كنيد كه همه آن فقط مقصر يك فرد اجرايي است؟ گاهي وقتها ما قوانيني مصوب مي‌كنيم كه زمينه همين كارها مي‌شود، ريل‌گذاري بايد در مجلس انجام بپذيرد، مجلس در رأس امور است و با تمام قدرت بايد در خدمت دولت باشد، دولت در يك جايي است كه مسئوليت اجرايي دارد و پيشاني است، همه بايد كمك بكنيم كه دولت بتواند مسيرش را طي كند. اين مصوبات كه امروز شما مي‌بينيد تقديم حضور عزيزان گرانقدر و بزرگوار من در مجلس شوراي اسلامي شده خدايا! تو شاهد باش بنده چهارماه است كه با دستور شما در اين كميسيون تلفيق هستم، يك نفر به من بگويد كه من در اين موقع چهارماهه‌اي كه گذشته حتي يك روز جمعه، حتي يك روز تعطيل، حتي يك روزي كه عيد هم بوده من در اين مجلس نبوده باشم. براي اينكه اعتقاد داشتم وقتي مسئوليت مي‌گيريم بايد تمام توانمان را به كار بگيريم تا بايستيم اينها را تنظيم بكنيم و تقديم كنيم. آبروي نمايندگان مجلس هست، آبروي مجلس شوراي اسلامي است. مصوباتي كه مجلس مي‌خواهد بگذراند الان تمام ملت در سايت‌ها (مي‌بينند) مثل قديم نيست، كوچكترين مصوبه‌ و حرفي را كه ما مي‌زنيم دوستان آن مصوبه‌اي كه روز سه‌شنبه رفت بيرون بعضي موارد آن اشكال داشت، نمي‌دانم اشكال لغتي داشت، اصلاحات عبارتي داشت، جابجايي داشت، آنقدر از كشور به خود شما و به ديگران پيامك مي‌دهند كه مي‌ديديد. برادران عزيز و گرانقدر! در اين (20) مورد بسته را كامل بستيم، بسته‌اي كه به اعتقاد ما رونق و تحرك ايجاد مي‌كند، بخش اقتصاد كلان، بودجه و ماليه عمومي، نظام پولي و بانكي و تأمين منابع مالي مدرن‌ترين پيشنهادها از كميسيون‌ها و پنل‌ها آمده و مصوب شده. توازن منطقه‌اي، من يك توازن‌ منطقه‌اي را برايتان عرض كنم، در اين برنامه ششم يكي از پيشنهادها اين است و رياست محترم جناب آقاي دكتر لاريجاني هم بر آن، خيلي تأكيد داشتند؛ بحث اين است كه روستاها را نجات بدهيم. به همين دليل دولت مكلف شده از اول برنامه هر سال (5000) روستا را براي آن طرح اقتصادي صادرات‌محور تعريف كند. بخش خصوصي با حمايت دولت، با تسهيلات و با مشاركت مردم روستا در (5000) روستا هر سال تعريف اقتصادي انجام بپذيرد كه مردم روستا اشتغال داشته باشند. (400) منظومه اقتصادي در مرزهاي كشور تعريف شده است تا مرزهاي كشور را استحكام ببخشيم. هيچ برنامه‌اي به اندازه اين برنامه به مرزهاي كشور توجه نكرده چه از نظر انسداد مرزها، چه از نظر اقتصادي و چه توجه به وضعيت معيشت افرادي كه در مرزها مي‌نشينند و (300) كانون اقتصادي روستايي در روستاهاي كشور در استانهاي كشور و موارد ديگر كه من بعضي از آنها را اشاره مي‌كنم. مگر نمي‌خواهيم (30) درصد جمعيت كشور در روستاها ماندگار بشود و اشتغال داشته باشند. با راه روستايي تنها كه نمي‌شود مشكل را حل كرد، اينها همه در كميسيون تلفيق، حتماً عزيزان اين كار را كردند، از اول تا آخر بخوانند. (23) نفر كه عضو كميسيون صنايع و معادن هستند بخش صنعت را بخواند ببيند كه ما يك پيشنهاد به آن اضافه كرديم؟ هر آنچه مصوب كرديم مصوبه كميسيون صنايع است، (كميسيون) انرژي برود بررسي كند هر چه ما مصوب كرديم مصوبه كميسيون انرژي است. هر چه در كشاورزي مصوب كرديم، مصوبه كميسيون كشاورزي است. هر چه در زمينه‌هاي گوناگون در كميسيون آموزش و تحقيقات مصوب كرديم مصوبات كميسيون است، ممكن است در بعضي‌ جاها يك مقدار كم بشود و يك مقدار بيشتر شده، اما بيش از (90) درصد براي كميسيون‌هاي تخصصي است كه خود شما در كميسيون مصوب كرديد به و ما داديد. ما از موادي كه شما مصوب كرديد تصويب كرديم، چيز جديدي از جايي توليد نكرديم. حالا از هر كميسيون هم ده‌ها مصوبات‌تان زمين مانده و وقت لازم نبود و نتوانستيم آنها را رسيدگي و بررسي بكنيم. شما ببينيد برادران عزيز! كميسيون‌هاي تخصصي هر كميسيون (23) نفر نشستند با كارشناسان‌شان ده‌ها مورد مصوب كردند (3) نفر عضوشان را انتخاب كردند و آمده كميسيون تلفيق، كميسيون تلفيق شده (45) نفر، (45) نفر تصميم گرفتند بهترين‌ مصوبات كميسيون‌ها را انتخاب بكنند و در يك تعريف همه جانبه كنار هم قرار بدهند و برنامه ششم را با بسته‌هاي گوناگون تنظيم بكنند. بنابراين به يك معنا مصوبه كميسيون تلفيق مصوبه مجلس است، كسي از بيرون نيامده اين را مصوب كند. من تعجب مي‌كنم دوستان عزيز و گرانقدر ما بعضي از عزيزاني كه بسيار ارادت دارم فرمودند براي فرهنگيان چه شده؟ هيچ برنامه‌اي در (37) سال گذشته به اندازه اين برنامه براي فرهنگيان مطلب ندارد. مي‌پرسند كه براي دانشگاهيان چه شده؟ هيچ برنامه‌اي در طول (37) سال گذشته به اندازه اين برنامه براي دانشگاهيان برنامه ندارد. ايثارگران، من نمي‌دانم بعضي‌ها مي‌گويند براي ايثارگران خيلي گذاشتند، بعضي‌ها مي‌گويند نگذاشتيد، من تعجب مي‌كنم، براي ايثارگران كار شد. ما مصوباتي را مصوب كرديم كه قبلاً مجلس مصوب كرده، مجلس قبل براي شوراي نگهبان فرستاده و ايراد گرفته در لايحه احكام كه در اينجا آمده خيلي از دوستان عزيز ما دنبال مي‌كردند. من مي‌خواهم دوستان ببينند. بحث نظام اداري، دوستان گفتند كه گسترش نظام اداري داديد، در اينجا حكم داريم كه دولت موظف است (15) درصد تشكيلات دولت را كاهش بدهد. اين كجا افزايش است؟ ما در كميسيون تلفيق مصوبه براي استخدام چند نفر داشتم جزء دو يا سه مورد كه يكي براي كارگزاران كشاورزي است، يك تعداد هم براي قوه قضائيه و يك تعداد هم براي نيروي انتظامي، ما اصلاً مصوبه را براي استخدام نداريم، كجا گسترش داديم؟ در عوض آن گفتيم (15) درصد ساختارها كاهش پيدا كند، خوب ما اينها را كجا ديديم. در بحث هدفمندي يارانه‌ها، دوستان پرسيدند من خدمت‌تان توضيح بدهم كه در يك فصل مفصل اينجا آمده. در بحث هدفمندي يارانه‌ها ديدگاه‌مان متفاوت است، ما يك طور نگاه مي‌كنيم، دولت محترم از يك منظر ديگري نگاه مي‌كند. اما بنده در طول دو ماده پيگيري كردم، در سال 1395 مردم ما براي مابه‌التفاوت هدفمندي يارانه‌ها (80) هزار ميليارد تومان پول مي‌پردازند. اين را به يك دستگاه بسيار متقن دادند گفته (77) هزار، به مركز پژوهش‌ها دادند در آورده (78) هزار، (40) هزار اين حالا در خوشبينانه‌ترين وضعيت به خزانه دولت ريخته نشده است. ما در جدول نگفتيم چقدر، اصلاً شايد ما اشتباه كنيم (60) تا بشود. ما در اينجا جدول مشخص كرديم، در اين دولت و در آن دولت، نكته آن همين طوري بود. من مي‌خواهم بگويم جدول مشخص كرديم، خوب دقت كنيد، گفتيم آقا (35) هزار ميليارد تومان پول به مردم مي‌دهيد دست‌تان درد نكند ولي نصف پول خود مردم نيست. (7000)، (8000) تا ماليات مي‌دهيد، (41) و (700) مي‌شود، بقيه (40) هزار آن را بايد چكار كنيم، بقيه (40) هزار آن را براي آلودگي شهرها گفتيم، براي طبقات آسيب‌پذير جامعه گفتيم، براي بخش سلامت گفتيم، براي اشتغال گفتيم، (40) هزار ميليارد تومان براي عوامل توليد دولت هر چقدر مي‌خواهد در اختيار خودش، اصلاً ما تعيين نمي‌كنيم چقدر. اين سياست‌هاي كلي و تعيين‌كننده و تكان‌دهنده‌اي است كه در برنامه ششم مصوب شده. اين برنامه ششم ده‌ها پيام ملي، مردمي، اسلامي و انقلابي و پرتحرك اقتصادي در آن هست. مي‌شود يكي‌يكي اينها را بررسي كرد، شما يك تورم بزنيد از اول تا آخر خودش را نشان مي‌دهد. من خواهشم اين است كه كميسيون‌هاي تخصصي بررسي كنند، مثلاً كميسيون انرژي، من استدعا مي‌كنم كميسيون انرژي بررسي كند، بگويد ما در كميسيون تلفيق چه چيزهايي را بي‌حساب مصوب كرديم و چه چيزهايي را با حساب مصوب كرديم. كميسيون بهداشت به ما بگويد جز يك مورد كه اختلاف نظر وجود داشت آنچه را كه كميسيون بهداشت در صحن مي‌آورد مي‌گفت كار كارشناسي است بررسي مي‌كردند آنهايي را كه مي‌خواستند رأي مي‌دادند و بعضي‌ را هم رأي نمي‌دادند. بنابراين دوستان عنايت بكنند! كار كارشناسي انجام پذيرفته كه مي‌شود گفت ده‌ها و صدها كارشناس خبره نظر دادند شما بياييد نظرات را در بالا ببينيد كه در رابطه با هر موضوع چقدر نظر داده شده است. من استدعا مي‌كنم همكاران عزيز و گرانقدر! تصميم، تصميم شما است، هر رأيي كه شما بدهيد يك سر سوزن در اراده بنده نه خداي‌ناكرده مشكل ايجاد مي‌كند، نه خندان مي‌شوم و نه گريان مي‌شوم، براي اينكه اعتقاد دارم هر آنچه كه مجلس رأي بدهد آن اراده ملت است. رأي‌ خود را مي‌دهد، اگر به كلياتش رأي داديد، بررسي مي‌كنيم. ما روي هيچ كاري تعصب خاص نداريم، كميسيون هم ندارد. يك مورد بررسي مي‌كنيد آقا! اينجا اشكال دارد بررسي مي‌كنند به اين دليل، به اين دليل اشكال را برطرف مي‌كنيد. نه، اصلاً آيين‌نامه‌اي كه آقاي رئيس فرمودند اين اجازه را به شما داده در صحن مجلس مي‌تواني بگويي آقا اين يك ماده را مي‌خواهم حذفش كنم، اين يك ماده به درد مردم نمي‌خورد، اين به درد رونق اقتصادي نمي‌خورد. ما اعتقادمان بر اين است كه برنامه ششم چرخ اقتصاد كشور را به حركت در مي‌آورد، اما توان اجرايي بالا مي‌خواهد، بايد پرقدرت در صحنه كشور حضور پيدا كند و اين حركت شكل بگيرد، تقريباً همه دستگاه‌هاي دولتي در كشور و تمام نظام را فعال مي‌كند. جالب است من مي‌خواهم خدمت دوستان عرض كنم و مصوب كرديم كه (20) درصد بودجه از اول سال بايد عملياتي بشود، بودجه عملياتي. همين بودجه‌اي كه الان در دست شما ارائه شده با اين شرط بايد مصوب بشود كه (20) درصد آن عملياتي بشود و اگر نتوانيم بودجه را عملياتي بكنيم اين قانون مشكل دارد؟ آيا اين چرخ كشور را به حركت در نمي‌آورد؟ دوستان عزيز! در رابطه با حمل و نقل، حمل و نقل ريلي را پر قدرت ديديم و آنچه را كه فكر مي‌كرديم در سياست‌هاي كلي ديده علاوه بر آنچه كه در نظر گرفته شده در بودجه دولت (1) ميليارد دلار هم به حمل و نقل ريلي كمك شده تا در كشور به سمتي برويم كه براي يك بار هم شده در طول پنج‌سال بتوانيم حمل نقل ريلي را در كشور و در استان‌هاي گوناگون حل بكنيم. در رابطه با ارتباطات و فناوري، در رابطه با بيمه سلامت، در مورد زنان، در مورد خانواده، زنان سرپرست خانوار، در رابطه با (40) آيتم گوناگون خانواده و مسائل فرهنگي در تمام اين‌ها حكم داده شده و در اينها احكام صادر شده است. دوستان عزيز و برادران گرانقدر! برنامه ششم حاصل چهارماه كار شبانه‌روزي همكاران شما در كميسيون تلفيق است. خدايا! تو شاهد باش فقط با نگاه به نظام، نگاه به مردم، نگاه به توسعه و نگاه كمك به دولت و همه، فرقي نمي‌كند همه ما در يك كشتي داريم كار مي‌‌كنيم. دوستان! ما بايد قبول بكنيم يا بايد برويد مدل كره جنوبي را بپذيريد، بگوييد ما مي‌خواهيم رشد پيدا كنيم ولو «بلغ ما بلغ» يا بايد بگوييم پيشرفت و عدالت. نمي‌شود توسعه در كشور داشت و در كنارش مشكلات عديده‌اي كه وجود دارد شما برويد ببينيد واقعاً چهار دهك پايين جامعه ما چه مشكلي دارند؟ ما مگر نبايد آنها را... (رئيس ـ آقاي حاجي‌بابايي، ديگر جمع‌بندي كنيد وقت‌تان دارد تمام مي‌شود) چشم، دوستان و عزيزان! جمع‌بندي من اين است، ما در تمام مسائلي كه فكر كرديم در جامعه مشكل وجود دارد بسته تعيين كرديم از رونق اقتصادي، اشتغال، تورم، صنعت، كشاورزي، بهداشت و درمان، بيمه، هماهنگي‌ بيمه‌هايي كه انجام داديم و از وضعيت كارمندان. قطعاً با اين برنامه شما ميليون‌ها نفر كه براي اين نظام دارند كار مي‌كنند خوشحال مي‌شوند. كارگران خوشحال مي‌شوند، كارفرمايان خوشحال مي‌شوند، سرمايه‌گذاران خوشحال مي‌شوند، كساني كه مي‌خواهند در بخش توليد وارد بشوند كمك مي‌شوند. من استدعايم از همه همكاران اين است اگر صلاح دانستند به كليات اين رأي بدهند ان‌شاءالله در جزئيات ما خدمت شما همه دوستان هستيم، پيشنهادهايي كه مجلس صلاح بداند مي‌توانيم ان‌شاءالله عمل بكنيم و در خدمت شما باشيم. والسلام عليكم و رحمه الله

علی اردشیرلاریجانی
آقاي حاجي‌بابايي متشكريم، آقاي نوبخت جناب‌عالي بفرماييد.

محمدباقر نوبخت
بسم الله الرحمن الرحيم در مجلس قبل (199) قانون به تأييد و تصويب نمايندگان محترم رسيد. در اين مجلس هم پيش‌بيني مي‌شود كه در همين حد شما خانم‌ها و آقايان همكاران قوه مقننه مصوبه داشته باشيد، اما از اين مجموعه شايد يكي، دو موضوع بسيار پراهميت و اثرگذار خواهد بود و يكي از آن مصوبات بسيار مهم همين تصميم امروز شما نسبت به لايحه برنامه ششم هست. در واقع شما سروران محترم قرار است نسبت به توسعه كشور طي پنج‌سال آينده تصميم‌گيري بكنيد. اگر اين تصميم منقح، درست و سنجيده باشد قطعاً كشور رشد خواهد داشت و اگر يك تصميم غير واقع‌بينانه و يك تكليف مالايطاق براي قوه مجريه از سوي شما خواهران و برادران محترم اتخاذ بشود، كساني كه زيان خواهند ديد مردم هستند و نظام در اين رابطه نمي‌تواند در رقابت‌هاي منطقه‌اي، آن طور كه مي‌بايد براساس سند چشم‌انداز (20) ساله در جايگاه نخست اقتصادي، علم و فناوري هست قرار بگيرد. به همين جهت از مداقه و فرصت و تأملي كه از صبح تا به اينجا صورت گرفت من بسيار قدردان هستم. بند (3) ماده (1) قانون برنامه و بودجه توضيح مي‌دهد كه يك برنامه بايد مشخص كند اهداف آن دوره برنامه را بايد تعيين كند، اولويت‌ها را بايد مشخص كند، ميزان منابعي كه براي دستيابي به آن اهداف لازم هست و احكامي كه هم مورد نياز هست براي دست يافتن به اين اهداف از مجلس محترم مطالبه كند. اقدامي كه صورت گرفت و طي يك جداولي گفته شد كه ميزان اهداف مورد نظر براي توسعه كشور اگر بپذيريم كه توسعه يك حركت از وضع موجود به سمت وضع مطلوب هست، بايد بگوييم اقتصاد كشور چقدر بايد رشد داشته باشد تا در آن جايگاه مطلوب قرار بگيرد. اين رشد در برنامه‌اي كه به صورت لايحه تقديم مجلس محترم شد (8) درصد متوسط سالانه تعيين شده است. اين عدد هم از سوي مقام معظم رهبري در سياست‌هاي كلي برنامه ششم تصريح شد. در لايحه دولت در برنامه‌اي كه تقديم شد و حداقل (30) سند پشتيبان براي آن برنامه وجود دارد و ما با (5) پيوست تقديم شما سروران محترم كرديم، توضيح داده شد كه اگر ما رشد (8) درصد را در اقتصاد نياز داشته باشيم چيزي در حد (734) هزار ميليارد تومان بايد سالانه سرمايه‌گذاري بشود، وگرنه هدف‌گيري (8) درصد يا هر عدد ديگر صرفاً ما را به آن عدد نمي‌رساند. از بهشت صحبت كردن با دست بهشت را نشان دادن ما را به سمت بهشت نمي‌برد، بايد ببينيم آيا پاهايمان هم به سمت بهشت دارد حركت مي‌كند يا داريم به قهقرا مي‌رويم ولي دست‌مان و كلام‌مان از بهشت توصيف مي‌كند. بايد آنچه درخصوص اهداف كمي و مطلوب براي توسعه كشور مي‌گوييم همه اركان در آن راستا ما را پيش ببرند. براي اينكه رشد (8) درصد حاصل بشود نيازمند به (734) هزار ميليارد تومان سرمايه‌گذاري است. رئيس محترم كميسيون تلفيق فرمودند كه ما در يك جمع‌بندي به (680) هزار ميليارد تومان رسيديم، اين عدد تسهيم شد، اين كه چه مقدارش را بايد دولت بياورد چه مقدارش را شركت‌هاي دولتي بايد سرمايه‌گذاري بكنند، چه سهمي از اين متوجه صندوق توسعه ملي هست، بنگاه‌ها چقدر بايد مشاركت داشته باشند، بخش خصوصي چه مقدار بايد در اين سرمايه‌گذاري ملي مشاركت داشته باشد و چه مقدار از منابع خارجي براي دست يافتن به اين رشد (8) درصدي بايد استفاد بكند، اين مجموعه با مدل‌هاي اقتصادسنجي محاسبه شد، مدل‌هاي اقتصادسنجي كه علاوه بر پيش‌بيني نحوه انسجام افقي و عمودي اين اعداد و بخش‌ها را هم مورد مطالعه قرار داده با بيش از (87) هزار نفر ساعت كار كارشناسي كه در دولت صورت گرفت، تقديم مجلس محترم شد. الان رئيس محترم كميسيون تلفيق فرمودند كه از مرداد تا الان مشغول رسيدگي به اين پيشنهادات و يا لايحه‌اي كه از سوي دولت آمده هستند. پس معلوم است كه در ماه نهم قرار داريم و از ماه پنجم، چهار ماه در ظرف ان‌شاءالله آيين‌نامه‌اي كه همين را تأييد مي‌كند كميسيون محترم اقدام كرد. بنده از سوي دولت از همه وقت، همت و سعي كه نمايندگان عضو كميسيون تلفيق براي تكميل اين لايحه پيشنهادي انجام دادند تشكر مي‌كنم. آنچه ما خدمت مجلس محترم تقديم كرديم (34) تا (35) ماده بود، آنچه امروز در دستان شما براي رسيدگي قرار گرفته (144) ماده است، يعني (110) ماده در مجلس محترم نه مجلس محترم، در كميسيون محترم تلفيق به اين برنامه اضافه شد، واقعاً چهار تا پنج‌ماه وقت‌گذاري و آن طوري هم كه صحبت شد بعضي از شب‌ها هم تا به صبح مانده‌‌اند بالاخره اينها يك برون‌دادي بايد داشته باشد و آن آثارش مي‌شود همين حجم گسترده مواد و احكامي كه آمده است. در حالي كه قرار ما بر اين بود كه ما برنامه را در عرض چند صفحه بنويسيم، توصيه‌اي كه رياست محترم مجلس هم بر اين پايه همواره با دولت داشتند كه ما احكام تكراري را يكجا به تصويب مجلس محترم برسانيم و اين برنامه را ديگر با آن مواد تكراري همراه نكنيم. دولت اقدام كرد (50) ماده كه لازم است براي برنامه‌هاي توسعه يكجا به كميسيون برنامه و بودجه از سوي مجلس داده شد. لايحه‌اي كه دولت داد، (70) ماده به آن اضافه شد، همان اضافاتي كه امروز قبل از اينكه ما به بحث برنامه ششم وارد بشويم شما درگير اصلاح همان مواد بوديد كه از سوي شوراي محترم نگهبان به جهت مغايرت با قانون اساسي و شرع مقدس عودت داده شد تا شما اصلاح بكنيد. آن اقدام مجدداً در رابطه با اين برنامه ششم تكرار شد، (34) تا به (144) تا تبديل شد. خواهش ما اين بود بنا به پيشنهاد جناب آقاي دكتر لاريجاني، لايحه‌اي كه آمد از عقل جمعي كميسيون تلفيق استفاده كنيم، آنجاهايي كه نمي‌تواند اين پيشنهاد ما در برنامه رشد (8) درصد را ايجاد كند، كمك كنند كه اين به رشد (8) درصد برسد، احكامي كه دولت نياز دارد، اگر آن حكم در اين لايحه تقديمي مغفول مانده آنها آورده شود. با اين اميد كه كميسيون تلفيق موارد كار ما را تكميل كند، من تشكر مي‌كنم، از اين (144) ماده‌اي كه تقديم شد و در واقع (110) ماده اضافه شد، بنده مي‌پذيرم كه بعضي از اين موارد در جهت كمك به برنامه بوده است اما با همين قصدي كه دوستان‌مان داشتند، كه كمك كنند، برخي از احكام براي ما مجريان آنچه شما تصويب مي‌كنيد ما بايد برويم اين را اجرا كنيم، ما از موانع اجرايي برنامه‌هاي قبل باخبريم، به كميسيون محترم تلفيق گفتيم كه برخي از اين مواد كمك‌مان مي‌كند و برخي از اين مواد بازدارنده است، الان من برخي از اين موارد بازدارنده را خدمت شما سروران محترم اعلام مي‌كنم، واقعاً اگر اين موارد و اشكالات باقي بماند در اين لايحه، من با صراحت به شما بگويم اين مصوبه مثل مصوبات گذشته قدرت اجرايي ندارد، يك فرق با گذشته وجود دارد، كه امروز دولت قانونمند است، خودش را مقيد كرده به آنچه مجلس محترم نظر مي‌دهد عمل كند، شايد سال‌ها اينكه ما بودجه را در (15) آذر به مجلس بدهيم يك گوشه گفته شده بود، كسي هم اجرا نمي‌كرد، كسي هم مطالبه نمي‌كرد، امسال چهاردهم آذر تقديم شما شد، وقتي گفته مي‌شود كه بايد با لايحه بودجه عملكرد برنامه در سال قبل شود، سه جلد گزارش عملكرد را هم‌زمان تقديم كرديم، اگر نمي‌كرديم چه كسي از ما مطالبه مي‌كرد؟ اصلاً‌ نمايندگان محترم ممكن است، التفات به اين حكمي كه در آيين‌نامه داخلي وجود داشته باشد را نداشته باشند، اما ما انجام داديم، گفته شد در ارتباط با اينكه ما نيازمند هستيم آنچه كه لازم است برنامه سال‌ را بدهيم و بودجه را بر پايه آن انجام دهيم. پس اين دولت خودش را موظف مي‌داند، نسبت به آنچه كه شما تصميم مي‌گيريد عمل كند، از اين جهت اجازه دهيد و به ما اعتماد كنيد آنجايي كه امكان عمل نيست به شما بگوييم تا وقت باقي است اصلاح شود، اين برنامه، اين گزارش، گزارش كميسيون محترم تلفيق، با توجه به زحماتي كه اعضاي محترم كشيدند، به برخي از موادي اضافه كردند كه دولت هم آنها را مانعي براي اجرا نمي‌داند، اما يك تعداد از مواد وجود دارد، از احكام هست كه به دليل عدم امكان اجرا و به جهت اينكه به ما كمك نمي‌كند كه رشد (8) درصد را تحصيل كنيم كمك كنيد كه آنها از اين مجموعه كنار برود، آنها اصلاح شود، اگر نياز به حذف است، حذف شود، يكي از مسائل مختلفي كه ما بندهايش را داريم، مغايرتي است كه برخي از اين مصوبات با قانون اساسي مشخصاً اصل (57) و اصل (126) قانون اساسي دارند، مثل الحاق يك ماده به تبصره (23)، مثل بند (5) ماده (28)، مثل بند «و» ماده (174) و موارد ديگر، برخي از اين مواردي كه هست تراز منابع مالي را تغيير مي‌دهد، آقاي رئيس كميسيون فرمودند جداول همان جداولي است كه دولت داده، اتفاقاً مشكل همين است، اين جداول چطور جداولي است؟ كه بيش از (585) هزار ميليارد تومان است، من دقيق براي شما محاسبه مي‌كنم، كجاهاي اين اضافه شد، اضافه شده اما جدول بودجه‌ ما همان جدولي است كه لايحه داده، اين هم بايد اصلاح شود، اگر اين همه تكليف مي‌شود بايد در قبال آن اين اضافات و اصلاحات هم صورت بگيرد كه آقاي رئيس محترم مجلس اين اصلاحات در جداول صورت نگرفته، ما مواد مختلفي داريم كه اين تراز را به هم مي‌زند، سازگاري درون اهداف تغيير كرده، اينكه ما مي‌گوييم رشد (8) درصد نياز به اين دارد كه هر يك از بخش‌هاي مختلف چقدر رشد داشته باشند، اين ما نيستيم كه بر اساس رأي‌گيري بگوييم (4) درصد يا (5) درصد بشود، اين را مشخصاً مدل‌هاي اقتصادسنجي به ما مي‌گويند كه چقدر بشود، شما در اين ارتباط سرمايه‌گذاري در بخش كشاورزي را گفتيد (4) برابر شود، گفته شد كه بهره‌وري (2) برابر شود، با چه مكانيزمي اين كار انجام شود؟ كجا اين اثر در جداولي كه وجود دارد خودش را نشان مي‌دهد؟ در ارتباط با موضوع الزاماتي كه ما به بانك مركزي و به مديريت بدهي دولت‌ها كرديم، مغايرت‌هايي كه مشخصاً با سياست‌هاي كلي اقتصاد مقاومتي دارد، مگر قرار نيست كه در اقتصاد مقاومتي و در زير سپهر اين سياست‌ها ما هزينه‌هاي جاري را بكاهيم، الان حداقل مواردي را كه رئيس محترم كميسيون تلفيق برشماري كرد كه اينها بار داشتند، حالا بگوييم (580) تا نه (570) تا، (750) تا نه (420) تا بالاخره شما هزينه‌ها را اضافه كرديد، مگر در سياست‌هاي كلي اقتصاد مقاومتي محدود كردن هزينه‌ها نيست؟ آن چيزي كه راجع به بازنشستگان اشاره كرديد دولت هم به آن اعتقاد دارد، به همين جهت برايش منابع ديده، ما به آن منابع كار نداريم، ما به اين حجم منابعي كه نيازمنديم و نه تنها منابع ما اضافه نشد بلكه هزينه‌هاي جاري ما افزوده شد، اين هزينه‌‌هاي جاري مغاير با سياست‌هاي كلي اقتصاد مقاومتي است، الان جناب آقاي رئيس مجلس فرمودند آنهايي كه با سياست‌هاي كلي مغاير باشند ما آنها را اصلاح مي‌كنيم، انتظار بر همين است كه اصلاح شود، مخدوش كردن اولويت‌هاي برنامه از مشكلات ديگر است، مگر قرار اين نبود كه برنامه ما از برنامه‌هاي گذشته و از آن آسيب‌ها درس بگيرد، مشكلات برنامه چه بود؟ ما (10) برنامه در اين كشور تصويب و اجرا كرديم، هر چه حرف خوب بود مي‌گفتيم اينكه خيلي خوب است، اين را هم قبول مي‌كنيم بياييد اضافه كنيم، يك كلكسيوني از خوب‌ها را مي‌گفتيم و چون منابع ناكافي بود، به هيچ چيز نمي‌رسيديم، مي‌خواهيم برنامه ششم هم اينطور شود؟ ما در برنامه ششم به دنبال اين هستيم كه لااقل چهار، پنج تا مشكل اين كشور را حل كنيم، بگويند كه اين مجلس و اين دولت توانست موضوع محيط زيست را حل كند، موضوع آب را حل كند، موضوع فاضلاب را حل كند، موضوع مرتبط با شبكه‌هاي حمل و نقل ريلي را حل كند، بتواند به موضوع گردشگري به عنوان يك صنعت توجه كافي داشته باشد، موضوع اشتغال را بپردازد، مسأله فاصله طبقاتي و افزايش و بهبود مناسب فاصله دهك‌ها را تقليل دهد و آنها را داشته باشد، ما چهار، پنج تا موضوع داشتيم، شما بيايد ببينيد كه در اين گزارش كميسيون به اين چهار، پنج تا چقدر اولويت افزايش داد؟ هر كس هر چه مي‌گفت، مي‌گفتند اين هم حرف خوبي است، اين هم اضافه كنيم، وقتي همه چيز اولويت داشته باشد، هيچ چيز اولويت ندارد، اين يكي از نقص‌هاي اين مصوبه‌‌اي هست كه حتماً بايد اصلاح شود. من صبح كه به مجلس آمدم تعدادي از نمايندگان محترم كه من تقديس مي‌كنم آن حساسيت‌شان را براي بهبود كشور و براي توسعه اقتصادي و اجتماعي اين مملكت، از من سؤال كردند كه آيا الان آنچه كه تصويب شد شما مي‌خواهيد با كلياتش موافقت ‌كنيد؟ گفتم، نه، من مي‌خواهم بيايم همين حرف‌ها را اعلام كنم، كلياتش بايد رد شود، برود در كميسيون اصلاح شود بيايد، نظر بنده همين بود و الان هم اگر آيين‌نامه اجازه دهد بهترين راه اين است، اما آيين‌نامه اين اجازه را نمي‌دهد كه اگر كليات رد شود برود كميسيون اصلاح شود، ديگر اصلاً برنامه نخواهيم داشت، دوباره دولت بايد بنشيند، يك برنامه با فرض بر اينكه همين را بياورد، دوباره همه كميسيون‌ها تشكيل شود، مجدداً كميسيون تلفيقي داشته باشيم، همين فرآيندي كه از نظر ما دو سال است الان ما لايحه را داديم، اين اتفاق افتاده كه الان كه يك سال هم گذشته ما موفق نشديم برنامه داشته باشيم، اما اين مصوبه اگر به همين ترتيب به تصويب برسد، واقعاً آن توسعه‌اي كه شما سروران محترم دنبالش هستيد تحقق پيدا نمي‌كند. جناب آقاي رئيس! من از هيأت‌رئيسه محترم اين تقاضا را دارم كه اين كمك را بكنند، مگر غير از اين بود كه كميسيون با دولت بنشينند با هم توافق كنند، اينكه ما به شما مي‌گوييم كه اين مشكل دارد نه اينكه ما بخواهيم نظر ما را اعمال كنيم، ما مي‌خواهيم يك كاري كنيم كه يك مصوبه اجرايي بتواند در كشور به دولت از سوي مجلس ابلاغ شود و اين اتفاق نيفتاد، اينكه نظر دولت هم گرفته شود براي اين بود كه تشريك مساعي كنيم، با هم رايزني كنيم، يك چيزي بياوريم. آقاي دكتر لاريجاني! اگر اين امكان براي هيأت‌رئيسه وجود دارد كه بعد از اينكه كلياتش را تصويب كرديم ما بتوانيم اين مواردي را كه مشخص شده است، واقعاً قدرت اجرايي نمي‌دهد ما اين را در كميسيون با برادران‌مان كه الان چهارماه زحمت كشيدند، چهار روز بيشتر، ما بنشينيم اصلاح كنيم بياوريم، نمايندگان محترم با اطمينان خاطر...

علی اردشیرلاریجانی
آقاي نوبخت ببينيد! اگر اصل موضوع حل شده باشد حالا با همين توضيحي كه شما داديد، آن مواردي كه شما فكر مي‌كنيد اشكالاتي بر آن وجود دارد آنها علي‌القاعده كميسيون هم استقبال مي‌كند كه موارد در كميسيون ارجاع شود و بررسي كند، آقاي نوبخت ببينيد! مشكلي كه بود، حالا من حقيقتش اين است، كه دولت لايحه برنامه را نداد، اگر لايحه برنامه را مي‌داد ما اين وضع را نداشتيم، شما در جريان هستيد آنچه كه به مجلس داده شد، موادي از برنامه بود كه كشمكش شد، حالا اختلاف‌نظر بود ديگر، بعضي‌ها معتقد بودند كه لايحه‌ از شئونات رئيس‌جمهوري است و احتياج به مجلس ندارد، به هر حال اين حرف در نظام ما مورد قبول واقع نشد و رهبري سياست‌هاي كلي برنامه ششم را ابلاغ كردند و بعد هم اعلام كردند دولت لايحه دهد و حالا چون من با آقاي نوبخت در اين زمينه خيلي صحبت كردم، اگر دولت لايحه را مي‌دادند قطعاً (90) درصد آن مشابه در مي‌آمد، حالا نشده، من فكر مي‌كنم دغدغه آقاي نوبخت درست است، بعضي از اين مواد ممكن است بار مالي داشته باشد، همين جا با هم هم‌فكري مي‌كنيم و با هم حل مي‌كنيم ولي اصل موضوع را منتفي نمي‌كند، همينطور كه خود آقاي نوبخت گفتند يك گردش طولاني ديگر به وجود مي‌آورد، ولي آن موادي كه واقعاً‌ يا خلاف قانون است يا خلاف سياست‌هاي كلي است يا مشكلي براي كشور ايجاد مي‌كند خود آقاي نوبخت و دوستان‌شان هستند، اينجا مي‌گويند، عزيزان ما هم نظر مي‌دهند، مي‌شود به كميسيون ارجاع داد كه ان‌شاءالله آنها حل شود، آن دغدغه شما كه نگرانيد قابل حل است.

محمدباقر نوبخت
جناب آقاي دكتر لاريجاني من تشكر مي‌كنم، من از اين قبول پيشنهاد مبني بر اينكه ما آن بخش‌ها و موادي كه هم بار مالي دارد، هم تكليف مالايطاقي را به دولت وارد مي‌كند كه زمينه اجرايي را مي‌گيرد ما بتوانيم در كميسيون با همكاران‌مان و همكاران شما اينها را اصلاح كنيم من فكر مي‌كنم آن وقت همه نمايندگان محترم هم به اينكه ما بر اساس يك برنامه قابل اجرا معطل مصوبات ديگري نباشيم دولت از آن استقبال مي‌كند. جناب آقاي دكتر لاريجاني! منتها شما التفات داريد بعد از اينكه فرموديد كه احكام دائم و يا آن احكامي كه ما براي برنامه نياز داريم بسنده نيست با هم صحبت كرديم من كه بلافاصله رفتم دولت محترم را قانع كردم اهداف كمي، جداول مربوط به منابع مالي، اولويت‌ها، آنچه كه در واقع آن بخش احكام را به برنامه از نظر شما تبديل مي‌كرد، آنها را آورديم، ما الان هم خواهان آن هستيم، يعني يك برنامه چه بايد داشته باشد؟ بايد اهداف كمي داشته باشد، منابع مالي آن مشخص باشد، اولويت‌هايش تعيين شده باشد و احكامي كه لازم دارد در كنارش باشد و الان در آنچه دولت در پايان داده بود دقيقاً همين است. بنابراين من سخن كوتاه كنم از اين قبول نكته توسط رياست محترم و هيأت‌رئيسه محترم تشكر مي‌كنم، من واقعاً آن نظراتي كه تعدادي از نمايندگان محترم صبح از من شنيدند مبني بر اينكه ما به كلياتي كه الان با اين گزارش هست رأي ندهيم و من هم به همان مسير آمده بودم و اين را بگويم، منتها با اين اشكال آيين‌نامه‌اي مواجه هستيم و اين پيشنهادي كه شد و شما هم پذيرفتيد مي‌تواند آن را برطرف كند، من از همه دوستان و عزيزاني كه تقديس مي‌كنم اين احساس مسئوليت‌شان را براي كمك به مردم در جهت قابل اجرا بودن مصوباتي كه به دولت ابلاغ مي‌شود از آنها هم استدعا مي‌كنم با اين شرايط كه مي‌تواند آن بار مالي و تكليف مالايطاق خارج شود ما اين را ان‌شاءالله داشته باشيم، در غير اين صورت التفات داريد كه شما اين حق را داريد (رئيس ـ متشكريم) مي‌توانيد نسبت به هر يك اين مواد كه با صراحت هم ما اعلام خواهيم كرد به شما كه كجاها هست با تشريك مساعي هم مي‌توانيم ان‌شاءالله اين برنامه را به صورت منقح و كامل براي اجرا بگذاريم.

علی اردشیرلاریجانی
ان‌شاءالله، آقاي نوبخت از توضيحات جنابعالي متشكريم، حضار 248 نفر، كليات لايحه برنامه پنجساله ششم را به رأي مي‌گذاريم، دوستان در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد، كليات لايحه به رأي گذاشته شد، (كواكبيان ـ تذكر دارم) الان كه به رأي گذاشتيم نمي‌توانيم تذكر را گوش دهيم، دوستان رأي‌شان را اعلام فرمودند؟ پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، صبر كنم؟ دستگاه‌ها نبايد خراب باشد، پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، تصويب شد. متشكريم از تلاش‌هاي كميسيون تلفيق و هم مطالبي كه آقاي نوبخت به عنوان نماينده دولت گفتند و از مساعي مشترك همه نمايندگان كه با هوشمندي تلاش كردند كه شرايط آينده كشور را صاحب ساختار مدوني از نظر برنامه‌ريزي كنند من تشكر مي‌كنم، ان‌شاءالله اين دغدغه‌هايي كه من هم قدر مي‌نهم دغدغه‌هايي كه وجود دارد، برخي از بخش‌ها ممكن است اشكالاتي داشته باشد، اينها را در مسير راه ان‌شاءالله با كمك هم حل خواهيم كرد. اگر اجاز دهيد ما يكي، دو تا ماده را جلو رويم تا بعد، دوستان ببينيد! ماده (1) كه تعاريف و اختصارات است كه در واقع تعريفي كه كردند براي دستگاه‌هاي اجرايي است، دستگاه‌هاي اجرايي را چون ما قبلاً تعريف كرده بوديم، اين را بگذاريم ببينيم در آينده چه مي‌شود، در اين مورد عجله نكنيم، جلو مي‌رويم، منتها در مورد سازمان برنامه كه سازمان گفته شده با بانك مركزي اينها اشكالي ندارد، آن قسمت اول كه دستگاه‌هاي اجرايي را شامل همه اينها كردند بيشتر براي بحث حقوق‌هاست، آنجا كه رسيديم بعد آخرش مي‌آييم به اين مي‌رسيم كه مشكلي پيش نيايد، در مورد بقيه اگر مطلبي هست آقاي قاضي‌زاده بفرماييد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
آقاي رئيس!‌ ماده (2) است.

علی اردشیرلاریجانی
ماده (2) اگر پيشنهادي هست بفرماييد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
در ماده (2) به ترتيب آقاي قوامي پيشنهاد بازگشت به لايحه دارند.

مصطفی کواکبیان
آقاي رئيس!‌ تذكر داريم، چرا وقت نمي‌دهيد؟

علی اردشیرلاریجانی
آرام باشيد، به نفع كشور است، آرام باشيد توهين هم نكنيد خوب نيست، اينكه جناب‌عالي بخواهيد مجلس را به هم بزنيد خوب نيست، آرام باشيد و توهين هم به كسي نكنيد به نفع خودتان است، براي خودتان خوب نيست، براي مزاج و حيثيت‌تان خوب نيست، ماده (2) را بفرماييد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
در ماده (2) اولين پيشنهاد را آقاي قوامي دارند كه بازگشت به لايحه دولت است، بفرماييد.

هادی قوامی
پیشنهاد دهنده
بسم الله الرحمن الرحيم به همه همكاران عزيز خداقوت مي‌گوييم كه در واقع بحث سنگيني را از صبح پيگيري كردند، بنده در ماده (2) پيشنهاد برگشت به لايحه دولت را دارم. عزيزان ببينيد! برنامه ششم سه، چهار تا مسأله را مي‌خواهد حل كند، متأسفانه در كميسيون تلفيق به مسائل مختلفي پرداخته شده، وقتي ما به مسائل مختلف مي‌پردازيم، همه چيز را مهم مي‌كنيم، قطعاً دسترسي به آن اهداف سخت خواهد شد و حل آن مسائل و مشكلات تحقق پيدا نمي‌كند، نمي‌توانم آن مسائل را حل كنيم لذا دستيابي به اهداف برنامه محقق نمي‌شود، پايان برنامه ششم باز مثل برنامه‌هاي ديگر خواهيم گفت كه مثلاً اين برنامه‌ها هم نتوانست بيش از (25) درصد به اهدافش برسد، لذا اگر ما مي‌خواهيم واقعاً مسائل و مشكلات كشور را حل كنيم در لايحه دولت چند مسأله اولويت داده شده، موضوعاتي مثل آب و محيط زيست يا موضوعات خاص مكان‌محوري مثل توسعه سواحل مكران و بازآفريني بافت‌هاي ناكارآمد شهري، با توجه به اينكه (40) درصد جمعيت آمده الان در كلانشهرها و اين شده مسأله اساسي كشور و سوم اينكه يك سري موضوعات خاص مثل معدن و صنايع معدني، گردشگري، ترانزيت و حمل و نقل ريلي و فناوري‌هاي نوين و انرژي، يك سري موضوعات خاص كلان فرابخش است، مثل بهبود فضاي كسب و كار، ببينيد! تلاش‌هاي زيادي شد تا شاخص ما در فضاي كسب و كار بهبود پيدا كند، در همين دولت كه تلاش‌هاي زيادي كرد شاخص كسب و كار سال گذشته (116) بود امسال شده (118)، پس شاخص خراب‌تر شده، در ارتباط با فضاي اشتغال و تأمين منابع مالي براي اقتصاد كشور، توانمندسازي محرومان و فقرا، اينها در واقع چهار تا مسأله در سطوح مختلف است، متأسفانه در كميسيون تلفيق آمدند مسائل ديگري را اضافه كردند، وقتي آن مسائل اضافه شده يعني همه چيز دوباره مهم شده، لذا منابع چون محدود است، عزيزان، الان اين (110) تا ماده‌اي كه در كميسيون تلفيق اضافه شده حداقل (500) هزار ميليارد تومان ديگر هزينه‌ مي‌خواهد، رشد اقتصادي را در لايحه دولت (8) درصد پيش‌بيني كردند، اينجا (500) هزار ميليارد تومان ديگر هزينه‌ اضافه شده، آيا ما با آن (8) درصد مي‌توانيم به اين (110) ماده برسيم و اينكه اين موضوعات را اينقدر گسترده كرديم، لذا پيشنهاد بنده اين است كه همكاران به پيشنهاد دولت كه مباني كارشناسي‌شده‌تري دارد و منطبق بر واقعيت‌ها و امكانات اقتصاد كشور است رأي دهند چون آنچه كه در تلفيق مثل اين ماده و مثل آن (110) ماده‌ ديگري كه اضافه شده و بار شده به اين لايحه و دسترسي به اهداف را سخت خواهد كرد، ما اينها را پيشنهاد حذف داريم، تا ان‌شاءالله بتوانيم يك لايحه متناسب با واقعيات و نيازهاي واقعي جامعه تصويب كنيم تا ان‌شاءالله بتواند به اهدافش دسترسي پيدا كند.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، مخالف اگر مي‌خواهند صحبت كنند.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي سيدعلي ادياني مخالف هستند، بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي ادياني بفرماييد

سیدعلی ادیانی
مخالف
بسم الله الرحمن الرحيم همكاران محترم عنايت كنند! ما گام اول را داريم برمي‌داريم براي تصويب جزئيات برنامه ششم. آنچه كه مخالف محترم فرمودند، شما فقط متن پيشنهادي دولت و متن مصوب كميسيون تلفيق را با هم مقايسه كنيد، واقعاً تفاوت دارد؟ در بند (1) فقط دو تا تفاوت اينجا مشاهده مي‌شود در دولت در ابتدا نوشته در طي سال‌هاي 1395 الي 1399 يعني طول دوران اجراي برنامه، بقيه موارد محورهاي اصلي كه دولت گفته موضوعات خاص راهبردي شامل آب و محيط زيست، اينجا هم هست، موضوعات خاص مكان‌محور شامل توسعه سواحل مكران و غيره، اينجا هم هست و در اين بحث، بحث مربوط به بازآفريني بافت‌هاي ناكارآمد شهري را دقيقاً مشخص كرد و بافت‌هاي تاريخي و مناطق روستايي، اينها مهم نيست؟ موضوعات خاص بخشي؛ ببينيد! در بحث مربوط به معادن و صنايع دولت هم پيشنهاد داد تلفيق هم همان را تصويب كرد، در بند (4) موضوعات خاص كلان فرابخشي شامل بهبود محيط كسب و كار، اشتغال، تأمين منابع اينها در دولت بوده، علاوه بر آن بحث مربوط به پيشگيري و كاهش آسيب‌هاي اجتماعي را كميسيون تلفيق اضافه كرد. جناب آقاي مخالف، نمايندگان محترم! اين مهم نيست؟ امروز يكي از اولويت‌هاي جدي كشور ما كه دارد كشور را تهديد مي‌كند، بحث آسيب‌هاي اجتماعي نيست، ما واقعاً آمار و ارقام را نداريم؟ داريم و خودمان را به تغافل مي‌زنيم، حقيقتاً داريم، اين آسيب جدي است و علاوه بر آن بحث بيمه‌هاي اجتماعي اولويت ندارد؟ بحث فضاي مجازي، نظام عادلانه پرداخت و رفع تبعيض اولويت ندارد؟ اين مهم نيست؟ يك بند به عنوان بند (5) اضافه شد، در بندهاي (1)، (2)، (3) و (4) شاكله بحث وجود دارد، اضافاتي شده در بند (5) سؤال من اين است، توسعه آمادگي دفاعي و امنيتي، آمادگي دفاعي و امنيتي در اين مملكت مهم نيست؟ اولويت ندارد؟ اگر آمادگي دفاعي و امنيتي نباشد بقيه اولويت‌ها كه ظل اين معني پيدا مي‌كند، اصل اول و مهم‌ترين نكته و كليدي‌ترين مسأله براي اولويت كشور مسائل دفاعي و امنيتي است، اگر اين دو باشد بحث آب و محيط زيست و توسعه سواحل مربوط به سواحل استراتژيك و همينطور بحث پيشروي اقتصاد در حوزه‌هاي معدن، صنايع معدني و كشاورزي، ترانزيت، توسعه و كاربست علم و فناوري، اجراي سند تحول بنيادين آموزش و پرورش و همينطور پايداري صندوق‌هاي بيمه بازنشستگي معني پيدا مي‌كند، يك بند نمايندگان محترم! به عنوان بند مستقل اضافه شد به عنوان توسعه و آمادگي دفاعي و امنيتي، بقيه بندها تكميلي بوده و انضمامي، لذا برگشت به دولت به اعتقاد من موضوعيت ندارد، اتفاقاً اين دو را همكاران محترم تطبيق دهند، آن دغدغه‌اي كه ما داريم، آن رويكردي كه مجلس جهت خدمت به مردم و بحث مربوط به توجه جدي به محرومين و حذف آسيب‌ها و ايجاد ظرفيت‌ها و نقاط قوت است حقيقتاً الحق و الانصاف ماده (2) مصوبه كميسيون تلفيق هم جامع و هم مانع و چيز اضافه‌اي هم ندارد، اگر هم آورده أولايِ اولي است و آن بند پنجم است، ممنون مي‌شوم همكاران محترم به ماده (2) پيشنهادي كميسيون تلفيق رأي بدهند، ممنونم.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، موافق صحبت كنند.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي حاجي موافق هستند، بفرماييد.

حسینعلی حاجی
موافق
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم از همه همكاراني كه رأي موافق دادند و كليات برنامه به تصويب رسيد تشكر مي‌كنم. ان‌شاء‌الله با همفكري و همدلي بتوانيم يك برنامه خوبي را به ملت بزرگوار ايران تقديم بكنيم كه بتواند در اين پنج‌‌سال راه‌گشاي مشكلات اساسي كشور باشد. همكاران عزيز! موافقت بنده از اين جهت است، ببينيد همه چيز مهم است بحثي ندارد. هيچ‌كدام از مسائل كشور نيست كه مهم نباشد اما اگر خواستيم از يك تا صد مسائل كشور را بشماريم بالاخره بايد از يك شروع بكنيم، نمي‌توانيم چند تا يك بنويسيم. اگر چند تا يك هم بنويسيم باز بين آن يك‌ها بايد يك اولويت‌بندي داشته باشيم. لذا از اين جهت وقتي كه ما بياييم و تعداد اين اولويت‌ها را زياد بكنيم، يعني هر طور كه هست مصمم هستيم مسأله آن چند كاري كه گفتيم را در اين پنج‌سال حل بكنيم نمي‌رسيم. ببينيد چه مسائلي آمده است. يك مسأله‌اي كه در صدر لايحه دولت در اين ماده آمده است، موضوع آب است. ببينيد! كدام يك از استان‌هاي كشور الان درگير مسأله مهم آب نيست؟ دولت گفته است من مي‌خواهم در اين پنج‌سال موضوع آب را در سراسر كشور حل بكنم. اعتباراتم را، بودجه‌ام را، توانم را، ظرفيتم را براي حل مسأله آب پاي كار بياورم، خوب اين مسئله درستي است. يا موضوع بحث مربوط به هوا و آلايندگي را گفته در اين پنج ‌سال مسأله مهم من است، اين هم كه بحث درستي است. شما الان وضعيت هوا را در كلانشهرها ببينيد چه وضعيتي است، وضعيت آب را ببينيد در چه وضعيتي است. من آن هفته خدمتتان عرض كردم مردم استان اصفهان سه ‌شبانه‌روز آب خوردن نداشتند، آيا اين اولويت ندارد؟ يا خوزستان همينطور، جاهاي ديگر هم همينطور. آيا اين مسأله مهم نيست؟ چرا ديگر مهم است. بالاخره ما بايد مسأله آب را در اين كشور عادلانه حل بكنيم، همه مردم هم حق دارند. اين مطلب اول. اما درخصوص يكسري مكان‌هاي مهم، دولت در سياست‌هاي كلان به اين نتيجه رسيده است. حالا شايد اسم هم نمي‌خواستند به طورخاص ببرند، ما كجاها را مي‌گوييم ولي گفتند «مكان‌محور». عزيزان! بعضي از نقاط در كشور هستند بايستي روي آنها زوم بكنيم، مسأله‌اش را حل بكنيم تا مشكل بزرگي براي كشور به وجود نيايد كه بعضي از‌ آنها را نام برده و بعضي از آنها را هم نام نبرده است. از طرفي مسائل مربوط به اشتغال را آورده است، كار را آورده،‌ خوب همين مسائلي است كه همه ما توجه داريم. عزيزان! راجع به آن بخش‌هايي هم كه در كميسيون اضافه شده است اگر در اين قسمت ماده (2) هم حذف بشود هيچ جاي نگراني نيست، چرا؟ چون بحمدالله در كل گزارشي كه كميسيون داده است تمامي بخش‌ها به تناسب خودش ديده شده است. بخش دفاع به خوبي ديده شده، بخش مسائل اجتماعي به خوبي ديده شده و فكر نمي‌كنم كه مطلبي از قلم افتاده باشد ضمن اينكه اگر موردي هم از قلم افتاده باشد اينها همه پيشنهاداتي است كه مي‌تواند باز مطرح بكند و آن را كامل بكند.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، دولت بفرماييد.

محمدباقر نوبخت
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم اگر از ابتدا مشخص بكنيم كه منظور ما از اولويت چه است و آن چه كه اولويت ندارد چه جايگاهي در برنامه خواهد داشت، شايد اين بحثي كه الان مطرح شد بتواند مرتفع بشود. واقعيت امر اين است كه ما بايد همه چيز را به صورت جامع در برنامه داشته باشيم، برايش اعتبار هم ببينيم، مشكلاتش را حل بكنيم. نه آن چند موضوعي كه در لايحه آمد، نه اين (18) موضوع جديدي كه در كميسيون تلفيق به عنوان اولويت اضافه شد كه گفتند اصلاً فرقي ندارد، (18) موضوع جديد به عنوان اولويت به اولويت‌هايي كه دولت تعيين كرد اضافه شد. حالا غير از اينها در بقيه مسائل دولت موظف است براي آنها اعتبار ببيند، مثل مواردي كه تا الان هست به اينها بپردازد. منتهي قرار شد مثل آنچه كه در لايحه بودجه سال 96 ديديم. ما براي همه چيز، براي همه طرح‌ها، براي همه پروژه‌ها اعتبار گذاشتيم اما (10) هزار ميليارد تومان فقط براي آب، فاضلاب، شبكه حمل و نقل ريلي و محيط زيست قائل شديم؛ يعني به همه اعتبار داديم، به اين چهارتا اين عدد را. حالا اگر قرار بشود شما اين (10) هزار ميليارد تومان را به چهار موضوع بپردازيد يا به (20) موضوع بپردازيد كميسيون محترم كه مي‌گويند چيزي اضافه نشد. حداقل (19) موضوع جديد را اضافه كرد. نمايندگان محترم! پول ما نمي‌كشد كه (19) اولويت هم داشته باشيم. اجازه بدهيد چندتا موضوع مهم را در اين رابطه حل بكنيم، براي بقيه هم اعتبار بگذاريم. بنابراين اگر قرار بر اين است، واقعاً آن توافقي كه با هم داشتيم كه بياييم در ارتباط با اين موضوعات، مثلاً ما الان گفتيم كه چه چيزي به عنوان پيشران توسعه بشود، آن رشد اقتصادي (8) درصد را ايجاد بكند. حالا من يك مورد آن را مي‌گويم. دوستان گفتند كه فرهنگ عمومي و سبك زندگي ايراني ـ اسلامي را هم اضافه بكنيم. چه كسي مخالف اين است؟ اصلاً بحث ما اين است كه آيا اين، آن مواردي است كه ما براي تأمين رشد (8) درصد اقتصادي به عنوان لوكوموتيو مي‌خواهيم استفاده بكنيم؟ مگر اينكه اينطور گفته بشود؛ اگر فرهنگ ما بهبود پيدا كند، اگر سبك زندگي ما خوب بشود ما مي‌توانيم نسبت به افزايش رشد اقتصادي هم موفق باشيم. اگر مسائل را بخواهيم اينطور به هم ربط بدهيم همه چيز مي‌تواند زمينه بشود منتها ما گفتيم به معدن بپردازيم، به ميادين مشترك بپردازيم؛ يعني اينكه ما يك‌خرده پول داريم نگذاريم همسايه‌اي كه الان بيش از ما از منابعي كه براي ملت ما است استفاده بكند، اين را مي‌خواهيم اولويت بدهيم. شما كه مسائل ديگر را اضافه مي‌كنيد يعني ما نمي‌توانيم از اين موارد براي اولويت استفاده بكنيم. خواهش من اين است از همين ابتدا با هم شروع بكنيم، واقعاً يك برنامه مسأله‌محور را آماده بكنيم و به دولت ابلاغ بكنيم. به همين جهت دولت با اين پيشنهاد موافق است كه برگردد به همان حالت‌هايي كه بر اساس توافق تهيه شد.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، كميسيون بفرماييد.

محمد خدابخشی
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم با عرض سلام و ادب و احترام خدمت همكاران عزيز. دوستان عنايت بفرمايند، دولت محترم چهار مسأله را به عنوان مسائل محوري برنامه تعيين كرد: 1 ـ موضوعات خاص راهبردي، شامل آب و محيط زيست. 2 ـ موضوعات خاص مكان‌محور، شامل توسعه سواحل مكران و بازآفريني بافت‌هاي ناكارآمد شهري. 3 ـ موضوعات خاص بخشي‌ پيشروي اقتصاد، شامل معدن، صنايع معدني، گردشگري، ترانزيت، حمل و نقل ريلي، فناوري‌هاي نوين و انرژي. 4 ـ موضوعات خاص كلان فرابخشي، شامل بهبود محيط كسب و كار، اشتغال، تأمين منابع مالي براي اقتصاد كشور، توانمندسازي محرومان و فقرا. مواردي كه در كميسيون تلفيق به اينها اشاره شد و پيشنهاد دوستان اين است كه به لايحه دولت برگردد؛ يعني اينها حذف بشود. ـ توسعه بافت‌هاي تاريخي و مناطق روستايي، كه ما در كميسيون به مسأله دوم اضافه كرديم. ـ توسعه و كاربست علم و فناوري. كاربست علم و فناوري يعني از ظرفيتي كه در كشور در توليد علم ايجاد شده در خدمت توسعه كشور باشد، به كار گرفته بشود؛ يعني صرف توليد مقاله نباشد بار علمي نخواهد داشت. ـ اجراي سند تحول بنيادين آموزش و پرورش كه جزء سياست‌هاي كلي برنامه ششم است. ـ فرهنگ عمومي و سبك زندگي ايراني ـ اسلامي. اين هم به همين ترتيب كه به محور سوم اضافه شده است. ـ پيشگيري و كاهش آسيب‌هاي اجتماعي، بيمه‌هاي اجتماعي، بهره‌وري و فضاي مجازي. ما نمي‌توانيم ادعا بكنيم كه (30) درصد از رشد اقتصادي (8) درصد از محل ارتقاء بهره‌وري باشد ولي جزء اولويت‌هاي ما نباشد، اين سياست‌گذاري مي‌خواهد. احكامي كه ما پيش‌بيني كرديم و در كميسيون مصوب كرديم بار مالي براي دولت ندارد. (رئيس ـ متشكريم) ـ‌ نظام عادلانه پرداخت و رفع تبعيض كه جزء مطالبات مردم است. ـ پايداري صندوق‌هاي بيمه‌اي و بازنشستگي، باز اين هم جزء سياست‌هاي كلي برنامه است كه اضافه شده است به علاوه توسعه آمادگي دفاعي و امنيتي هم كه به عنوان محور پنجم اضافه شده است. نظر كميسيون اين بود كه ما امنيت را با هيچ‌چيز عوض نمي‌كنيم؛ يعني نقطه اقتدار نظام است و همه رأي دادند و اين را تأكيد داشتند كه جزء اولويت‌هاي برنامه باشد. بنابراين پيشنهاد ما اين است كه نظر كميسيون همين چيزي كه مصوب شده، همان نگهداشته شود.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، پيشنهاد آقاي قوامي برگشت به ماده (3) لايحه دولت است. حضار 239 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را اعلام بفرمايند. دوستان در رأي‌گيري مشاركت بفرماييد. پيشنهاد برگشت به ماده (3) لايحه دولت است. پايان رأي‌گيري را اعلام مي‌كنم، تصويب نشد. پيشنهاد ديگر را بفرماييد. اجازه بدهيد تذكر دارند.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي لاهوتي تذكر دارند، بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
اگر راجع به اين مورد است بفرماييد.

مهرداد لاهوتی
آقاي دكتر لاريجاني! نوبت من هست، تذكر هم دارم ولي فكر مي‌كنم تارهاي صوتي آقاي كواكبيان دچار آسيب شدند. اگر شما اجازه مي‌فرماييد من آمادگي دارم وقت من را به ايشان بدهيد.

علی اردشیرلاریجانی
تذكر را نمي‌شود انتقال داد. اگر وقت ايشان است مي‌توانند توضيح بدهند.

مهرداد لاهوتی
تذکر آیین نامه
پس آقاي دكتر من خدمتتان عرض مي‌كنم. من مواد (184) و (148) را خدمتتان عرض مي‌كنم. آقاي دكتر! استحضار داريد ماده (184)، شما كاملاً منطبق با آيين‌نامه داريد پيش‌ مي‌رويد، درست است. اما لايحه‌اي كه دولت دادند (35) ماده بوده. الان ما (135) تا داريم؛ يعني در واقع ما هيچ فرصتي نداشتيم كه (135) ماده را مطالعه بكنيم. امروز به ما داده شد، امروز هم در صحن مطرح شد. من از جناب‌عالي خواهش مي‌كنم، شما كاملاً بر اساس آيين‌نامه مي‌توانيد پاسخ بنده را به ماده (184) محول بكنيد، كاملاً هم درست است ولي همانطور كه در كليات تدبير فرموديد با استفاده از ماده (148) اجازه اظهار نظر به ما بدهيد كه ما مواردي را كه مي‌توانيم پيشنهاد بدهيم حداقل كميسيون مربوطه پيشنهادات ما را چاپ كند.

علی اردشیرلاریجانی
پيشنهادهاي كميسيون كه چاپ شده باشد حتماً مطرح مي‌كنيم، اين كه هست.

مهرداد لاهوتی
نه، آقاي دكتر! پيشنهادات جديد را. آن پيشنهاداتي كه الان ما داريم در مورد آن (35) ماده است.

علی اردشیرلاریجانی
اگر پيشنهاد الحاقي به ماده‌اي باشد آن هم مي‌شود.

مهرداد لاهوتی
نه، آقاي دكتر! پيشنهاد اصلاحي است.

علی اردشیرلاریجانی
الان كه امكان‌پذير نيست.

مهرداد لاهوتی
آقاي دكتر! حق با شما است. من مي‌گويم بر اساس...

علی اردشیرلاریجانی
حالا ببينيم راهي مي‌شود پيدا كرد.

مهرداد لاهوتی
اين يك راهي مي‌خواهد، خواهش مي‌كنم شما پيدا بكنيد.

علی اردشیرلاریجانی
فكر مي‌كنيم. تذكر بعدي را بفرماييد.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي پورابراهيمي‌ تذكر دارند، بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي پورابراهيمي بفرماييد.

محمدرضا پورابراهیمی داورانی
تذکر آیین نامه
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم عرض سلام و خسته‌نباشيد و خداقوت دارم به همه همكاران كه از صبح درگير بحث كليات برنامه ششم توسعه بوديد. آقاي دكتر! در حين صحبت‌هاي نماينده محترم دولت جناب آقاي دكتر نوبخت مطالبي مطرح شد كه به نظر من حضرت‌عالي بايد تذكر مي‌داديد. شايد ايشان دقت نكردند، ولي حتماً در بياناتشان اين مطلب را بايد مد نظر قرار بدهند، وقتي صحبت مي‌كردند بيان كردند كه مجلس هيچ التفاتي به زمان بررسي بودجه نداشت و ما در تاريخ مقرر اين را داديم و اين صحبت را مطرح كردند. حتماً مجلس التفات داشته، اين يك‌ نوع بي‌احترامي به مجلس است كمااينكه آقاي دكتر نوبخت! سال‌هاي قبل بعضاً بودجه دولت را با تأخير داديد. ما اين را با تأخير بررسي كرديم و در كميسيون تلفيق مد نظر قرار داديم، هيچ اشاره‌اي هم نكرديم. در زمان بررسي، درخواستم اين است زماني كه شما داريد صحبت مي‌كنيد حتماً اين تذكر را به استناد بند (11) ماده (24) به آقاي نوبخت بدهيد.

علی اردشیرلاریجانی
روشن بود مجلس توجه داشت كه (15) آذر بودجه بايد داده بشود، اينكه روشن بود. تذكر بعدي را بفرماييد.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي عباسي تذكر دارند، بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي عباسي بفرماييد.

اسداله عباسی
تذکر آیین نامه
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم آقاي دكتر لاريجاني! تذكر بنده هم ماده (24) و هم (112) است. بعضي اظهارنظر‌ها و صحبت‌ها توهين به شأن و مقام و منزلت نمايندگان است. ما نمي‌توانيم عصباني بشويم و هرچه از دهان و زبانمان در بيايد مطرح كنيم،‌ توهين كنيم، بد و بيراه بگوييم. اينجا مجلس است، شأن و منزلت نماينده بايد حفظ بشود. هيأت‌رئيسه محترم و حضرت‌عالي بايد حفظ بكنيد. اينكه بعضي از دوستان در اظهارنظرها، در صحبت‌ها كم‌لطفي مي‌كنند، به اطرافيان توجه نمي‌كنند و فضايي را ايجاد مي‌كنند كه باعث آشفتگي و بي‌نظمي در صحن علني مي‌شود، من متأسف هستم. (رئيس ـ متشكريم) نكته ديگر، جناب آقاي دكتر لاريجاني! در ارتباط با اظهارنظرهايي كه بعضي از همكاران در موقع موافقت يا مخالفت داشتند هم خواهش من از حضرت‌عالي اين است كه اظهارنظرها در چارچوب و بر اساس قانون تعريف شده باشد. نه كه بعضي حرف‌ها بشود كه مثلاً به كميسيون كه ساعت‌ها وقت گذاشته شده، دوستان نظر دادند. حالا نظر كارشناسي كميسيون اين بوده و الحمدلله مجلس هم تصويب كرده است اما در آنجا هم باز نبايستي از آن فضا يا آن قلمرويي كه تعيين شده خارج بشوند.

علی اردشیرلاریجانی
فرمايشتان متين است، بايد رعايت حدود را كرد. متشكريم، تذكر بعدي را بفرماييد.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي نعمتي تذكر دارند، بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي نعمتي بفرماييد.

بهروز نعمتی
تذکر آیین نامه
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم آقاي دكتر! اولاً من به شما تبريك عرض مي‌كنم كه خيلي زحمت كشيديد و الحمدلله قانون برنامه تصويب شد. تذكر بنده ماده (184) است. آقاي دكتر ببينيد! بر اساس بند «الف» نمايندگان مجلس از زمان چاپ و توزيع لايحه برنامه به مدت پنج روز بدون احتساب ايام تعطيل فرصت دارند كه پيشنهاداتشان را بدهند. الان به اين لايحه‌اي كه كميسيون تلفيق زحمت كشيدند و تصويب كردند حداقل (110) ماده اضافه شده است؛ يعني (35) ماده‌اي كه دوستان دولت به عنوان لايحه دادند (110) ماده به آن اضافه شده است و في‌الواقع نمايندگان هيچ‌گونه اظهار نظري در مورد اين (110) ماده نداشتند و اين حقي از نمايندگان تضييع مي‌شود. خواهش من از حضرت‌عالي و دوستان اين است كه واقعاً اين فرصت را در اختيار نمايندگان قرار بدهيد كه ما بتوانيم در مورد اين (110) ماده حداقل اظهار نظر بكنيم. اگر يك‌زماني هم حضرت‌عالي ممكن است، البته در مجلس قبل هم من يادم است كه آقاي مصباحي‌مقدم اين تذكر را دادند و شما پذيرفتيد. الان اگر شما صلاح ببينيد آن (35) ماده را ما كنار بگذاريم ولي (110) ماده جديد را حداقل دوستان اظهار نظر بكنند كه بتوانيم از نظر نمايندگان محترم هم استفاده بكنيم. اگر ان‌شاء‌الله قبول كنيد خيلي متشكر مي‌شوم.

علی اردشیرلاریجانی
دوستان ببينيد! اين هميشه در مجلس بوده است، گاهي بودجه يا برنامه اينجا مي‌آمد تعداد قابل توجهي ماده و تبصره به آن اضافه مي‌شد. اين چيزهايي كه الان در كميسيون تلفيق اضافه شده است از كره مريخ نيامده است، همين پيشنهادات كميسيون‌ها و نمايندگان بوده، در كميسيون تلفيق بحث شده، تصميم گرفتند. يعني جزء همين پيشنهادات و روندها بوده است. اين زحمتي كه شما كشيديد، پيشنهاداتي كه به كميسيون‌ها داديد، كميسيون‌ها به تلفيق، از درون همين‌ها اين پيشنهادات درآمد، آنجا كه خلق‌الساعه اينها در نمي‌آيد. لذا يك پروسه‌اي طي شده است كه اين شده است. الان از لحاظ آيين‌نامه‌اي ما نمي‌توانيم چنين كاري بكنيم. در عين حال چون كه آقاي لاهوتي و جناب‌عالي مي‌فرماييد ما فكر مي‌كنيم، ولي مجال براي بحث كه در مجلس داريد؛ يعني آن مواردي كه مي‌توانيد حذف كنيد، آنهايي كه برگشت به دولت دارد مي‌توانيد برگشت به دولت بدهيد. (نعمتي ـ پيشنهاد اصلاحي دارم) نه، بعضي از پيشنهادات را ما خوانديم، پيشنهادات متنوعي است كه قابل تطبيق است يا الحاقي داريم. حالا اصلاح درحد حذف و اينها كه امكان‌پذير است ولي مابقي‌ آن را بايد فكر كنيم. الان آنچه كه ‌مي‌توانم بگويم از نظر آيين‌نامه‌ امكان‌پذير نيست، يعني در عين حال نظر شما را در هيأت‌رئيسه بحث مي‌كنيم ببينيم راهي مي‌توانيم پيدا بكنيم. تذكر ديگر را بفرماييد.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي دهقاني بفرماييد.

محمد دهقانی نقندر
تذکر آیین نامه
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم جناب آقاي دكتر لاريجاني! ضمن سلام و عرض ادب به جناب‌عالي و همه اعضاي هيأت‌رئيسه و همكاران محترم. آقاي دكتر ببينيد! تذكر من مواد (148)، (153) و (218) به بعد است. زماني كه آيين‌نامه را اصلاح كرديم، جناب‌عالي در جريان هستيد، ما هم به نوعي دستمان در كار بود و همه كساني كه دنبال اصلاح آيين‌نامه بودند به فكرشان نبود كه ما اصلاً داريم همه قانون‌گذاري را تغيير مي‌دهيم الا برنامه و بودجه. زماني كه ما قانون را اصلاح كرديم نگاهمان يك نگاه جامع بود. اتفاقاً نظر اصلي اين بود، مثالي كه دوستان مي‌آوردند در بودجه و برنامه بود. مي‌گفتند ما مي‌آييم در كميسيون يك كار سنگيني انجام مي‌دهيم، در صحن يك اتفاقات ديگري مي‌افتد كه در واقع خود نمايندگان هم بعد به مدلول و نتيجه آن قانع نيستند. من با دوستاني هم كه حتي آن‌موقع طراح بودند، مثل آقاي مهندس عبداللهي، با دوستان ديگر هم صحبت كردم كه نگاه ما يك اصلاح كامل بود، نگاهمان اين نبود كه فقط بقيه طرح‌ها و لوايح را به يك نحوه قانون‌گذاري در صحن داشته باشيم، درخصوص بودجه و برنامه يك نحوه ديگر، قانون‌گذاري در صحن داشته باشيم، اصلاً نگاه اينطور نبود. آقاي دكتر لاريجاني! به نظر من خود جناب‌عالي هم چنين نگاهي نداشتيد، به همين‌ دليل شما سال گذشته بودجه را بر اساس قانون جديد رسيدگي و اجرا كرديد. به همين دليل شما سال گذشته وقتي كه برنامه در دستور كار قرار گرفت و آقاي مصباحي‌مقدم تذكر دادند كه چرا به اين رسيدگي نمي‌كنيد، جناب‌عالي فرموديد نمايندگان (10) روز بايد فرصت داشته باشند كه پيشنهاداتشان را بدهند. به اين خاطر در دستور كار نگذاشتيم و مجلس نهم تمام شد. من فكر مي‌كنم اگر چه آن برداشت جناب‌عالي از ماده (148) و بعد هم به خاطر اينكه در قانون تنقيح نشده است، البته جسارت به دوستان نشود شايد اين اشكال از اداره قوانين باشد. بايد ماده مربوط به قانون برنامه را، رسيدگي به قانون برنامه را تنقيح مي‌كردند. حالا ما تنقيح نكرديم اما برداشت من اين است كه اين‌ دو قابل جمع است؛ يعني «الجمع مهما امكن اولي». وقتي كه ما مي‌توانيم اين دو را با هم جمع كنيم، قانون برنامه‌ را هم براساس همان مصوبه‌اي كه ما در مجلس نهم داشتيم رسيدگي كنيم و اين وضعيتي كه ممكن است در صحن با اين حذف‌هاي جزئي پيش ‌بيايد و با به هم ريختن برنامه ممكن است ضرر بكنيم چرا ما اين كار را انجام بدهيم؟ آقاي دكتر لاريجاني! پيشنهاد من اين است جناب‌عالي هم قبلاً نظرتان همين بوده است. شما قبلاً اين نظر خودتان را اجرا كرديد، الان نظرتان عوض شد؟ من خواهش مي‌كنم هيأت‌رئيسه دوباره بنشيند، نظر حقوق‌دان‌ها را هم بشنويد و بايد آنچه كه در گذشته رايج و قانون بوده اعمال بشود نه اينكه ما بياييم در صحن علني دوباره كلمه به كلمه پيشنهاد حذف بدهيم اين كلمه حذف بشود، آن كلمه حذف بشود. در واقع چارچوب قانون به هم مي‌ريزد ضمن اينكه اگر به من اجازه بدهيد يك جمله ديگر هم خدمت جناب‌عالي و همكاران عزيز عرض كنم. واقعاً نبايد به كميسيون تلفيق جفا بشود. براي اولين بار در تاريخ بعد از جمهوري اسلامي متأسفانه به خاطر اينكه دولت به هر دليلي لايحه نداد اما خودشان هم قبول دارند لايحه ندادند. مجلس چند ماه نشسته و با همكاري دولت در جايي كه همكاري كردند برنامه نوشته است و كار كرده است و از همه كارشناسان استفاده كرده است، البته ممكن است يك نقصي هم داشته باشد. اما نبايد به زحمت دوستان شما كه در كميسيون كار كردند جفا بشود و بعد هم نبايد در صحن به اين بهانه كه حالا دولت لايحه نداده يا يك‌ جا مخالف است ما آن تركيب هيأت كلي و شاكله كلي برنامه را به هم بريزيم. من خواهش مي‌كنم دوباره آيين‌نامه را بررسي كنيد و اگر اين نظر جواب مي‌دهد، به اين نظر برسيد. همان نظري كه قبلاً خودتان داشتيد.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، حالا نظر قبلي را من يادم نيست ولي ببينيد اصلاً امكان جمع آن از نظر كاري نيست، چون در مبحث ششم خارج از بحث‌هاي قبلي نوشته است نحوه بررسي برنامه و بودجه سالانه. بنابراين اين را از فصل‌ها جدا كرده است. حالا اصلاً فرض كنيم ما به نحوي نظر شما را هم قبول كنيم، در بند «ه‍« ماده (184) نحوه بررسي آن متفاوت است با ماده (148). آنجا مي‌گويد اصل را به مصوبه كميسيون بگذاريد، اينجا مي‌گويد اصل را به پيشنهادات بگذاريد. اين را چه كار كنيم؟ پس بايد ما يك رأي‌ را بپذيريم. يا بايد بگوييم مبحث ششم وضع بررسي قانون برنامه و بودجه را جدا كرده است يا بايد بگوييم اين را كنار مي‌گذاريم. اينكه ممكن است، من نظر شما را رد نمي‌كنم. ممكن است مقصود افرادي كه دنبال اين تغيير بودند، اين بود شمول بر اين هم پيدا بكند منتها الان ما با يك نصي مواجه هستيم كه كاملاً متفاوت است. در ماده (148) مي‌گويد اصل مصوبه كميسيون است، اينجا اين را نمي‌گويد. مي‌گويد اصل پيشنهادات است. بنابراين ما نمي‌توانيم به راحتي از اين عبور كنيم. در عين حال ما بررسي مي‌كنيم اگر راهي داشته باشد برايش پيدا مي‌كنيم. متشكريم، اگر تذكر ديگري هست بفرماييد.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي قاضي‌پور تذكر دارند، بفرماييد.

نادر قاضی پور
تذکر آیین نامه
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم ضمن عرض سلام و خسته‌نباشيد. آقاي دكتر لاريجاني! تذكر من بند (4) ماده (24) آيين‌نامه كه قسم خورديم. از همكاران عزيز و حضرت‌عالي، مخالفين و موافقين محترم كمال تشكر داريم با مدارك و با مستندات مخالفت و موافقت را اعلام كردند. آقاي لاريجاني! مجلس را نبايد دو‌قطبي‌ كنيم. متأسفانه يكي از همكاران عزيز، نماينده تهران عصباني مي‌شود و در رابطه با فراكسيون اصولگراي عزيز ولايي بحث‌هايي مي‌كند. الان اولويت ما وحدت است. از آقاي عارف تشكر مي‌كنم كه در وحدت مجلس قدمي برمي‌دارد ولي از آقاي كواكبيان دوست و همكار عزيز و زحمت‌كش مي‌خواهم از فراكسيون اصولگرا عذر‌خواهي كند. كلماتي به زبان جاري آورد كه در شأن جناب‌ آقاي دكتر كواكبيان نبوده است، ما اين را به عصبانيت ايشان قلمداد مي‌كنيم. انتظار داريم در وقتش از ما عذرخواهي كند، ما ايشان را دوست داريم دلسوز است ولي گاهاً كارهايي را كه نبايد انجام بدهد عصباني مي‌شود، به فراكسيون اصولگرا توهين مي‌كند. ما براي آخرين‌بار تحمل مي‌كنيم. والسلام

علی اردشیرلاریجانی
خيلي ممنون، تذكر بعدي را بفرماييد.

محمد علی وکیلی
جناب آقاي قوامي تذكر دارند، بفرماييد.

هادی قوامی
تذکر آیین نامه
ـ بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم آقاي دكتر! تذكر من ماده (184) است، راجع به اين گزارش كه از تلفيق آمده است. شما الان صفحه (15) اين گزارش جلد يك را نگاه بكنيد، ما اينجا يك جدول سفيد داريم. مثلاً اينجا گفته است كه برآورد منابع و مصارف عمومي دولت در برنامه ششم. (رئيس ـ جداول را آخر بحث مي‌كنيم) مي‌خواهم عرض بكنم از اين موارد زياد داريم. آقاي دكتر! الان جناب‌عالي قول داديد كه ان‌شاء‌الله كليات اين رأي آورد موادي كه بار اضافي تحميل مي‌كند بايد حذف بشود. ببينيد! الان در اين لايحه رشد (8) درصد با (725) هزار ميليارد تومان پيش‌بيني شده است كه منابعي كه در پنج‌سال مي‌آيد. (500) هزار ميليارد تومان الان اضافه شده است، بيش از (1250) هزار ميليارد تومان مي‌شود. (رئيس ـ حالا به آن موقع رسيديم آنجا بفرماييد) مي‌خواهم بگويم با نرخ رشد (8) درصد به اين نمي‌رسيم، نرخ رشد را بايد (12) درصد بكنيم. آيا اين امكان‌پذير است؟

علی اردشیرلاریجانی
به موقعش بفرماييد. تذكر بعدي را بفرماييد

محمد علی وکیلی
جناب آقاي پوربافراني تذكر دارند، بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي پوربافراني بفرماييد، وقت را هم در نظر بگيريد.

عباسعلی پوربافرانی
تذکر آیین نامه
بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم با عرض سلام و خداقوت خدمت همكاران عزيز و ارجمند. جناب آقاي دكتر! همانطور كه قبل از رأي‌گيري فرموديد برنامه مهم است و قرار است براي پنج‌سال اين برنامه اجرا بشود. ما نمي‌خواهيم مثل برنامه پنجم توسعه كه بعضي جاها اجرايي و عملياتي نشد اينجا يك برنامه‌اي تدوين بشود كه خداي‌ناكرده قابل اجرا نباشد. مردم روي مجلس حساب باز كرده‌اند براي اينكه تصميماتش منطقي و قابل اجرا باشد. ماده (184) بند «الف» را كه آقاي نعمتي گفتند، بند «ه‍» نوشته است «پس از تصويب كليات، رسيدگي به جزئيات برنامه آغاز و به مواد، تبصره‌ها و جداول برنامه به ترتيب رسيدگي مي‌شود». در اين بخش جايگزين متن ماده يا جزئي از ماده و يا تبصره لايحه دولت حذف كل مصوبات جايگزيني كميسيون‌هاي تخصصي پيشنهادهاي چاپ‌شده نمايندگان است. آقاي دكتر! الان پيشنهاد چاپ‌شده نداريم، چه اصراري هست كه ادامه بدهيم؟ اجازه بدهيد اين كه بالاخره به نفع مجلس است.

علی اردشیرلاریجانی
پيشنهاد چاپ شده داريم.

عباسعلی پوربافرانی
نداريم، آقاي دكتر.

علی اردشیرلاریجانی
مفصل داريم، حالا اجازه بدهيد يك مقداري جلو برويم متوجه مي‌شويد.

محمدرضا پورابراهیمی داورانی
نداريم آقاي دكتر! آن پيشنهاد‌هايي است كه در كميسيون بررسي شد.

علی اردشیرلاریجانی
شما مي‌بفرماييد پس اينها چيست كه اينجا چاپ كردند.

محمدرضا پورابراهیمی داورانی
اينها كه بررسي شده.

علی اردشیرلاریجانی
شما بفرماييد در همين ماده چند تا پيشنهاد داريد؟

عباسعلی پوربافرانی
آقاي دكتر! پيشنهاد چاپ شده براساس...

علی اردشیرلاریجانی
آقاي پوربافراني اجازه بدهيد، آقاي قاضي‌زاده! بفرماييد در همين ماده چند تا پيشنهاد داريم؟

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
الان پيشنهاداتي كه دوستان دادند فقط (6) تا چاپ شده است.

عباسعلی پوربافرانی
الان دادند، آقاي قاضي‌زاده كي دادند؟

علی اردشیرلاریجانی
توجه نمي‌فرماييد آقاي پوربافراني! اينها چاپ‌شده است، فرم مي‌دهند آنهايي را كه مي‌خواهيد مطرح كنيد چاپ شده‌ها را بگوييد.

عباسعلی پوربافرانی
نخير، آقاي دكتر! الان به ما فرم دادند، گفتند اگر پيشنهاد اصلاحي داريد يا پيشنهاد رفع ابهام داريد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي قاضي‌زاده! يك بار ديگر شما اين را توضيح بدهيد اينها پيشنهادهاي چاپ‌شده، است اين فرم را مي‌دهند براي اينكه اگر مي‌خواهيد مطرح كنيد، توضيح بفرماييد.

سیدامیرحسین قاضی زاده هاشمی
دوستان حالا در رابطه با ساير پيشنهادات توجه بكنند، پيشنهادات چاپ‌شده بسته به مواد طبقه‌بندي شده در پيوست‌هاي مختلف كه در خدمت‌تان هست. عزيزان از بين اين پيشنهادات اگر قبل از ورود به ماده تقاضا داشتند پيشنهادي از طرف كميسيون يا نمايندگان مطرح بشود فرم‌هايي هست ذكر مي‌كنند ان‌شاءالله تك تك خدمت‌تان هستيم.

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، تذكر بعدي را بفرماييد.

محمد علی وکیلی
تذكر جناب آقاي پژمان‌فر بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي پژمان‌فر بفرماييد.

نصراله پژمان فر
تذکر آیین نامه
بسم الله الرحمن الرحيم بنده هم عرض خداقوت دارم خدمت يكايك بزرگواران. تذكر ماده (184) بند «ه‍» را دارم، جناب آقاي حاجي اجازه بفرماييد. (رئيس ـ بفرماييد آقاي دكتر). ماده (184) بنده «ه‍». آقاي دكتر ببينيد! اين مورد را كه قرائت هم شد «پس از تصويب كليات» الي ‌آخر يك قيدي در اينجا دارد، مي‌فرمايند كه «يا هر يك از اجزاء در صورتي كه آن جزء ماهيت مستقل داشته باشد و حذف جزء» و الي ‌آخر. ببينيد! يك نكته‌اي در اين موضوع وجود دارد قيد «آن جزء ماهيت مستقل داشته باشد» و آن اين است كه در واقع كسي كه اين آيين‌نامه را نوشته و قانوني كه در اين موضوع هست نخواسته كه اين پيشنهادات كل مسأله را زير سؤال ببرد و موضوع را عوض كند. يعني در صورتي اجازه داده كه اين پيشنهادات مطرح بشود.

علی اردشیرلاریجانی
نه، اين «ماهيت مستقل داشته باشد» به همه برنمي‌گردد، به آن قسمت آخر برمي‌گردد، مصوبات جايگزيني كميسيون‌هاي تخصصي پيشنهاد چاپ شده به اينجاها برمي‌گردد. آن قسمت اول كه مي‌گويد «جداول برنامه نويسي در اين بخش جايگزيني متن ماده يا جزئي از ماده يا تبصره لايحه دولت حذف كل و مصوبات جايگزيني كميسيون‌هاي تخصصي كه جنبه مستقل داشته باشد». اين برمي‌گردد به اين تكه آخر، وگرنه حذف كل معني ندارد كه بايد مستقل باشد.

نصراله پژمان فر
ولو عرض شود كه به همين قسمت آخر اشاره داشته باشد آقاي دكتر! به گمان بنده خواسته مسأله با توجه به مسيري كه در كميسيون تلفيق طي شده و به اينجا آمده قلب نشود.

علی اردشیرلاریجانی
نه ديگر وقتي حذف كل دادند چطور قلب نمي‌شود، پيشنهاد حذف كل مقدم است، حذف كل قلب است. برداشت ما اين نيست، يعني اينجا دست نماينده باز است، مطابق اين آيين‌نامه مي‌توانند پيشنهادهاي برگشت به لايحه دولت بدهند كه ربطي به كميسيون ندارد يا حذف كل، مشكلي از اين نظر ندارد متشكريم، تذكر بعدي را بفرماييد.

محمد علی وکیلی
تذكر جناب آقاي مفتح بفرماييد.

علی اردشیرلاریجانی
آقاي مفتح بفرماييد.

محمدمهدی مفتح
تذکر آیین نامه
بسم الله الرحمن الرحيم البته من اين را خدمت‌تان رسيدم و عرض كردم محضرتان. در ماده (184) بند «ه‍» بيان مي‌كند كه «پس از تصويب كليات رسيدگي به جزئيات برنامه آغاز و به مواد، تبصره‌ها و جداول برنامه به ترتيب رسيدگي مي‌شود». يعني بايد ماده (1) اول بررسي كنيم، بعد ماده (2) بعد ماده (3) و همين طور تبصره‌ها و به همين ترتيب. اينكه حضرت‌عالي فرموديد كه ماده (1) فعلاً باشد براي بررسي بعدي كه اين فرمايش منطبق بر حكمتي بود اما با اين آيين‌نامه مغايرت دارد. چون حالا ممكن است بعد از اين هم باز پيش ‌بيايد من استدعايم اين است كه آيين‌نامه اگر به دقت مورد توجه قرار بگيرد و اينكه برخي از دوستان‌مان هم در اين مورد چون حضرت‌عالي فرموديد كه در هيأت‌رئيسه بررسي مي‌فرماييد مي‌خواهم عرض كنم. مي‌گويند كه ماده قبلي (148) بر اينجا حاكم باشد، اين واقعاً به روشني مخالف اين نصي است كه در اينجا هست و به هر حال ما در حقوق نص را هميشه بر آنچه كه استنباط مي‌كنيم مقدم مي‌دانيم. بنابراين آنچه كه در آنجا بررسي شده، من هم در زمان بررسي آن بودم واقعاً اينجا قابل اعمال نيست. به نظر مي‌رسد اين شيوه كه قبلاً بود خيلي دقيق‌تر است تا شيوه‌اي كه ما فعلاً داريم بررسي مي‌كنيم، مطالب را مي‌رساند، قانون برنامه يك قانون تقريباً مادر است يا اصلاً بخواهيم قانون مادر نام ببريم مهمترين و آن شايد قانون برنامه باشد، چيزي بين قانون اساسي و قوانين عادي كه تغييرش دوسوم مي‌خواهد. بنابراين هر چه قدر ما دقت بكنيم كه دقيق‌تر باشد، نظر دوستان بيشتر اعمال بشود طبيعتاً يك قانون محكمتري وضع مي‌شود. بنابراين من اين دو نكته را خواستم خدمت‌تان عرض كنم هر چند كه حضوراً خدمت‌تان عرض كرده بودم.

علی اردشیرلاریجانی
خيلي ممنون، بله برداشت‌ها هم همين مطلبي است كه شما مي‌فرماييد، يعني الان ما راهي نداريم، حالا چون دوستان اصرار داشتند گفتيم بررسي مي‌كنيم وگرنه برداشت فعلي ما همين است كه شما مي‌فرماييد. اما در مورد ماده (1) ببينيد! ماده (1) تعاريف است، قسمت اولش نوشته دستگا‌ه‌هاي اجرايي شامل همه اينها، همين الان ابتدا به ساكن نمايندگان نمي‌دانم براي چه ما اين قانون را تغيير داديم چون در قانون مديريت خدمات دستگاه اجرايي را طور ديگري تعريف كردند. ما گفتيم اين مراعي بماند كه در بررسي قانون برنامه و بودجه معمولاً اين را داريم، ببينيد! در جاي ديگر اگر نياز بود ما اين كار را بكنيم وگرنه جعل بلاوجه نكنيم وگرنه اصلش هست ما بررسي خواهيم كرد، مراعي گذاشته مي‌شود. تذكر بعدي را بفرماييد.

محمد علی وکیلی
تذكر جناب آقاي كواكبيان بفرماييد

علی اردشیرلاریجانی
آقاي كواكبيان بفرماييد.

مصطفی کواکبیان
تذکر آیین نامه
بسم الله الرحمن الرحيم قال الله الحكيم «لا يحب الله الجهر بالسوء من القول الا من ظلم» خداوند سبحان هرگز صداي بلند را دوست نمي‌دارد مگر در آنجايي كه ظلمي واقع بشود. آقاي رئيس! بنده هم اخطار دارم و هم ماده (18) آيين‌نامه را تذكر مي‌دهم. «من به عنوان عضو هيأت‌رئيسه مجلس شوراي اسلامي در برابر قرآن مجيد به خداوند قادر متعال سوگند ياد مي‌كنم كه حداكثر توان خود را براي اجراي آيين‌نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي با مراعات بي‌طرفي كامل در انجام وظايف بكار بگيرم» الي‌آخر. عزيز دلم آقاي رئيس! من بحثم با شما سه ماه پيش بود كه به افتخار لقب پروفسوري نائل آمدم من همان جا خدمت‌تان گفتم كه برويد با دولت بنشينيم. ما به عنوان مجلس دهم بد است كه يك چيزي را به عنوان برنامه تصويب بكنيم كه اصلاً انسجام برنامه‌اي ندارد، اصلاً اولويت ندارد، نماينده دولت صريحاً مي‌گويد اين برنامه اجرايي نيست. آن زماني كه دولت‌ها مي‌گفتند اجرا مي‌كنند شما مي‌فرماييد (25) درصد اجرا شده، اينها كه رسماً مي‌گويند ما نمي‌توانيم اجرايي كنيم. من مي‌گويم آيين‌نامه را تغيير بدهيم و بگوييم هر وقت رئيس دولت، رئيس مجلس تشخيص تذكر داد و الا الان نوشدارو بعد از مرگ سهراب است، شما با (152) رأي آيين‌‌نامه و همه مسائل، بنده مي‌گويم كه در مباحث فقهي قياس اولويت داريم وقتي كه به كميسيون بودجه ما مي‌توانيم برگردانيم به طريق اولي، برنامه را مي‌توانيم برگردانيم، ماده (184) آيين‌نامه هم سكوت دارد، اصلاً بيان نكرده كه نمي‌شود برگرداند، منتها شما (20) دقيقه صبح غيرعلني، (20) دقيقه ظهر غيرعلني و وسط صحبت‌هاي آقاي نوبخت صحبت كرديد. ما (5) دقيقه خواهش كرديم، التماس كرديم، فرياد كشيديم، آيين‌نامه مي‌گويد هر جايي كه يك كسي اخطار دارد بايد شما مذاكرات را قطع بكنيد، اما به بنده اجازه نداديد و با (152) تا رأي، رأي گرفتيد «الدهر يومان؛ يوم لك و يوم عليك». آقاي لاريجاني! امروزه شما هر جوري دوست داريد رأي‌گيري مي‌كنيد، ولي خدا شاهد است اين برنامه اگر اجرا نشود يكايك ملت ايران به ما مي‌گويند شما در مجلس بوديد و كار غيراجرايي را تصويب كرديد. حالا هم من مي‌گويم چيزي نشده، بنده هم اگر صدايم بلند شده، آقاي رئيس شرمنده هستم، اما بحث من اين است شما را به خدا بياييد در لابه‌لاي مواد حداقل آنهايي كه اجرايي نيست، حداقل آنهايي كه با سياست‌هاي مقام معظم رهبري منافات دارد، حداقل آنهايي كه با اصول قانون اساسي منافات دارد، نگذاريم تخت‌گاز بگيريد و مانور بدهيم كه الحمدلله مجلس هم برنامه ششم را تصويب كرد. والسلام

علی اردشیرلاریجانی
متشكريم، البته اين مطلب آخري كه گفتيد ما قبول داريم، همه بحث ما همين بود يعني آن موارد اگر رد بشود ما راه حل نداريم البته اين پيشنهادي كه آقاي كواكبيان مي‌گويند به قياس اينكه در بودجه يك تبصره‌اي آمده است كه اگر لايحه بودجه رد شد مي‌تواند به كميسيون برگردد و ظرف (72) ساعت برگردد، اين در مورد فصل برنامه چنين چيزي نيامده است. حالا شما كه اهل حكمت هستيد ما اهل قياس كه نيستيم در اين زمينه، اينجا بايد متن باشد تا ما بتوانيم تصميم بگيريم، متن در مورد برنامه اين را ندارد، بنابراين نمي‌توانيم اين كار را بكنيم، حالا حداقل برداشت ما بعد از بحث زياد اين است. بعضي از دوستان كه اشاره به ذيل بند «ه‍» داشتند من‌جمله آقاي نوبخت هم كه گفتند من صبح چنين نظري داشتم، برداشت ما اين نيست كه اين مي‌تواند آن نظر را اعمال كند. يعني يك جوري بايد ما يك تفسير خيلي موثق و شاذ بدهيم تا شامل اين بشود. من به آقاي دژپسند هم كه آمدند اينجا، به ايشان عرض كردم اين ذيل بند «ه‍» برمي‌گردد به قسمت بالا، اصلش پس از تصويب كليات است. بنابراين اگر تصويب كليات شد حالا اين رخ مي‌دهد در غير اين صورت، حالا برداشت ما اين است، بنابراين ما راه حلي نداشتيم. اين كه مي‌فرماييد (61) درصد نمايندگان رأي دادند، اين رقم كوچكي نيست، ما كمتر لوايحي داريم كه اين قدر رأي بياورد و من اين را هوشمندي مجلس مي‌دانم كه به جاي اينكه يك عويسه‌اي براي كشور ايجاد كند راه را باز كرد و آينده كشور را مشخص كرد. منتها اشكالاتي كه شما مي‌گوييد اگر موردي خلاف سياست‌هاي كلي باشد، خلاف اصول قانون اساسي باشد يا به نحوي به هم ريختگي داشته باشد آن را تذكر بدهيد مي‌شود ارجاع داد به كميسيون اصلاح بكنند يا در مجلس قابل اصلاح است. من هم قبول دارم، بعضي از مواردش مشكلاتي دارد كما اينكه چند وقت پيش هم ما يك جلسه‌اي با نمايندگان مجمع تشخيص داشتيم كه اينجا آمده بودند براي اينكه مواردي خلاف سياست‌هاي كلي است را بگويند، مواردي را ذكر كردند من‌جمله يكي هم همين مطلبي بود كه آقاي نوبخت اينجا بيان كردند كه بنا شده اين مواردي كه خلاف سياست‌هاي كلي است اصلاح بشود كه آقاي حاجي‌بابايي هم بودند، بنا شد دنبال بكنند. حالا در عين حال ممكن است بعضي از موارد از دست هم در رفته باشد همين جا بررسي مي‌كنيم. ما اصل اين كه تا آنجايي كه ممكن است دولت و مجلس در قانون برنامه هم فكر باشند، قبول داريم لكن يك نكته‌اي را توجه داشته باشيد من مي‌خواهم ذهن آقاي كواكبيان و هم دوستان ديگر را به اين نكته متفطن كنم، ببينيد! ابتداي اين بحث‌ها كه آمد در مجلس قبل بود، مجلس قبل با عجله مي‌خواستند اين كار را بكنند، خود شماها جمع شديد نامه امضاء كرديد كه اين كار را مجلس قبل انجام ندهد، يادتان هست، تعداد زيادي، اين را ما قبول كرديم گفتيم به هر حال برنامه چيزي است كه در طول مدت مجلس دهم مورد توجه قرار بگيرد و بگذاريد شأن مجلس دهم باشد. پس يك مقدار كه تأخير افتاد به خاطر اين تغيير دو مجلس بود. خود شما گفتيد و حق هم گفتيد كه اين لايحه برنامه نيست، تعدادي از مواد است حق هم هست واقعاً اگر چند نفر اقتصاددان بيايند اين لايحه‌‌اي كه دولت داده را نگاه بكنند به اين لايحه برنامه نمي‌گويند. دو نظر بود آقاي عارف كه در مجمع هستند حتماً به خاطر دارند، همان‌جا اين بحث مطرح شد كه آيا برنامه جزء شئونات دولت است؟ يك نظر اين بود، بقيه قبول نداشتند، نظام اين را قبول نكرد. سياست‌هاي كلي را رهبري ابلاغ كرد براي برنامه ششم، معني آن اين است كه دولت! برو براساس اين سياست‌ها لايحه برنامه جديد بده، نكردند. چه بايد مي‌كرديم؟ يك راهش اين بود كه مي‌گوييم ما مي‌نشينيم تا دولت لايحه بدهد. تذكراتي داده شد كه دولت لايحه مدوني بدهد. من آن موقع با خود آقاي نوبخت هم ساعت‌ها صحبت كردم. با آقاي روحاني هم صحبت كردم. به هر حال اينها آمدند يك ترميمكي كردند يك چند تا جدول اهداف كمي و كيفي به آن اضافه كردند، اين را من رد نمي‌كنم اما در عين حال هيبت اين لايحه، لايحه برنامه نبود. كار كشيد به رهبري معظم و با ايشان درميان گذاشته شد و ايشان هم نظرشان اين بود كه لايحه را دولت بدهد و ما هم اين را اولويت مي‌دانيم، به هر حال ندادند، حالا بايد چه كار مي‌كرديم؟ من اينجايي كه مي‌گويم شما به عنوان كساني كه به هر حال يك ركن مهم تصميم‌گيري در كشور هستيد بايد به اين مسائل توجه كافي داشته باشيد كه داريد مثل همين امروز، حالا به هر حال ما چه بايد مي‌كرديم آيا كشور را بدون برنامه مي‌گذاشتيم يا اينكه يك برنامه را با كمك دولت طراحي مي‌كرديم؟ تلاش شد، دو تا راه را پيش پاي دولت گذاشتيم يا دولت يك لايحه كامل بدهد، ما كميسيون تلفيق را بگوييم روي اين كار كنند يا اينكه كمك كند كميسيون تلفيق اين كار را سامان بدهد. اولويت هم اين بود كه دولت لايحه بدهد ما هم همين را قبول داشتيم و اگر دولت لايحه مي‌داد اين بحث‌هايي كه امروز بود اين قدر مطرح نمي‌شد، خوب نكردند، شما خيرخواهي كرديد آمديد اين لايحه را كامل كرديد، حالا ممكن است در اين قضيه بعضي جاها را دولت قبول نداشته باشد. در اين مواردي كه قبول ندارد و فكر مي‌كند مشكلي هست تلاش بكنيم افكارمان را بهم نزديك كنيم، اين اصل كار است. لذا من فكر مي‌كنم واقعاً مجلس خيرخواهانه و عاقلانه حركت كرد براي اينكه كشور بدون برنامه نماند، سياست‌هاي كلي برنامه ششم ابلاغ شده. اين يك كمي براي ما زحمت دارد، هم براي كميسيون تلفيق و هم خود مجلس كه به هر حال اين مشكلات را بايد تحمل كند ولي براي كشور خوب است. حتماً هم با دولت هماهنگي داشته باشيم بهتر است، ما كه نمي‌خواهيم يك قانوني بنويسيم كه دولت بگويد من نمي‌توانم. آنجاهايي كه دولت واقعاً نظر دارد مشكلي وجود دارد و مي‌شود اصلاح كرد خوب بگويند و تا آنجا كه ممكن است نماينده‌ها هم همكاري كنند برسانند.

مصطفی کواکبیان
حق نماينده ضايع مي‌شود.

علی اردشیرلاریجانی
بله، حالا به هر حال به نظر من تا اينجا عاقلانه تصميم گرفته شد در مجلس، از اين به بعد هم ان‌شاءالله كمك بكنيد كه جلو برويم. اگر اجازه بدهيد ما فعلاً برنامه را اينجا ختم كنيم چون قرارمان چهار و نيم بود و خسته هم شديد. منتها امروز بعد از نماز مغرب و عشا كميسيون‌ها بررسي بودجه سال 96 را داشته باشند امروز و سه‌شنبه و شنبه آينده كه ان‌شاءالله در آينده ما بتوانيم از اين مشكل هم عبور كنيم.

حمیدرضا فولادگر
در هيأت‌رئيسه تعارض ماده (148) و ماده (184) را با آيين‌نامه جديد بررسي كنند.

علی اردشیرلاریجانی
ما اين را هم بررسي خواهيم كرد
5 اعلام ختم جلسه و تاریخ تشکیل جلسه آینده

علی اردشیرلاریجانی
جلسه بعدي ما روز بيست و نهم آذرماه دوشنبه فردا ساعت (8) صبح خواهد بود و ادامه همين بحث برنامه. ختم جلسه را اعلام مي‌كنم.

ناطقین
بازگشت به بالا